Uśmiechnięte dzieci
© highwaystarz/Fotolia.com
Styl życia

Co decyduje o płci? - rola chromosomów w organizmie kobiety i mężczyzny

Cechy wrodzone i nabyte różnią się od siebie tym, że wrodzonych nie można zmienić. Cechą dziedziczną jest np. kolor oczu i wzrost. Nabyte cechy, jak np. cechy charakteru, uczciwość, człowiek może kształtować przez całe życie.

Cechy wrodzone i nabyte różnią się od siebie tym, że wrodzonych nie można zmienić. Cechą dziedziczną jest np. kolor oczu i wzrost. Nabyte cechy, jak np. cechy charakteru, uczciwość, człowiek może kształtować przez całe życie.

Cechy płciowe człowieka

U człowieka w chromosomie X znajdują się geny zawierające w sobie cechy płciowe. Chromosom Y nazywany jest genetycznie pustym. Liczba aktywnych chromosomów X jest identyczna u obu płci, ponieważ jeden z chromosomów X u dziewczynki ulega lionizacji mającej na celu zmniejszenie różnic w aktywności genów. Proces lionizacji polega na tym, że w początkowej fazie zarodka dochodzi do „wyłączenia” w każdej komórce jednego z chromosomów X (od matki albo ojca).

Kto decyduje o płci dziecka?

W chromosomach zawarte są cechy płciowe, czyli materiał genetyczny decydujący o płci dziecka. Człowiek ma w sobie charakterystyczny dla siebie zestaw par chromosomów, w każdej z nich jeden pochodzi od matki, drugi od ojca. Para chromosomów, oznaczonych X i Y, decyduje o płci. U mężczyzn występuje jeden X i jeden Y, u kobiet dwa X. O tym, czy urodzi się dziewczynka czy chłopiec decyduje chromosom, który szybciej dotrze do komórki jajowej gotowej do zapłodnienia. Istnieją metody planowania płci dziecka. Plemniki niosące gen męski są szybsze (więc dotrą pierwsze), ale słabsze. „Żeńskie” plemniki są wolniejsze ale mogą przetrwać dłużej w organizmie kobiety. Chcąc zwiększyć prawdopodobieństwo potomstwa płci męskiej należy więc współżyć w czasie owulacji. „Planując dziewczynę trzeba współżyć 1-2 dni przed owulacją. Wówczas wolniejsze plemniki „żeńskie” dotrą na miejsce do jajeczka, gdy „męskie” odpadną już z gry.

Cechy wrodzone i nabyte

Cechy wrodzone człowiek dziedziczy po swoich przodkach. Na naturalne cechy nie ma się wpływu, jest to np. kolor oczu, budowa ciała czy wzrost. Z kolei cechy nabyte człowiek pozyskuje przez całe swoje życie i może je zmieniać. Każdy może wyeliminować lenistwo i egoizm i jednocześnie wdrażać w życie pozytywne cechy, jak: uczciwość i wytrwałość.

Cechy płciowe pierwszorzędowe

Pierwszorzędowymi cechami płciowymi są gruczoły rozrodcze i płciowe wydzielające hormony, takie jak: estrogeny i progesterony regulujące funkcje układu rozrodczego podczas cyklu miesiączkowego. Pierwszorzędową cechą płciową u kobiet są jajniki tworzące komórki jajowe, u mężczyzn: jądra produkujące plemniki.

Drugorzędowe cechy płciowe

Drugorzędowe cechy płciowe to fizyczne i dotyczące funkcji narządów różnice między kobietą a mężczyzną rozwijające się pod wpływem hormonów. Cechy płci to narządy wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: u kobiet - jajowody, macica, pochwa, a u mężczyzn – nasieniowody, moszna, prącie.

Trzeciorzędowe i czwartorzędowe cechy płciowe

Trzeciorzędowe cechy płciowe nie podlegają wpływom środowiska i kształtują się w okresie dojrzewania, mniej więcej między 10. a 14. rokiem życia. Do cech wlicza się barwę głosu, rodzaj owłosienia, budowę ciała, np. w przypadku kobiet biust, węższe ramiona niż u mężczyzn, szersze biodra. Cechy mężczyzn to szersze ramiona, grubsza krtań niż u kobiet i pojawienie się na niej tzw. „jabłka Adama”.  

 

Ciemnowłosa kobieta z domalowanymi wąsami.
©Hermafrodytyzm to nieprawidłowe kształtowanie się narządów płciowych wewnętrznych i zewnętrznych./Fotolia.com
Styl życia
Hermafrodytyzm prawdziwy i rzekomy – rodzaje interseksualizmu oraz jego przyczyny
Hermafrodytyzm, inaczej obojnactwo albo interseksualizm, to nieprawidłowe kształtowanie się wewnętrznych i zewnętrznych narządów płciowych. Hermafrodytyzm u człowieka może mieć podłoże genetyczne lub hormonalne. Wyróżnia się obojnactwo prawdziwe oraz rzekome: męskie i żeńskie.

Hermafrodytyzm, inaczej obojnactwo albo interseksualizm, to nieprawidłowe kształtowanie się wewnętrznych i zewnętrznych narządów płciowych. Hermafrodytyzm u człowieka może mieć podłoże genetyczne lub hormonalne. Wyróżnia się obojnactwo prawdziwe oraz rzekome: męskie i żeńskie.   Hermafrodyta to postać z mitologii greckiej. Był on synem bogów Hermesa i Afrodyty. Na prośby zakochanej w nim nimfy Salmakis bogowie połączyli ją z nim w jednym ciele. Obojnactwo prawdziwe U osoby, u której występuje hermafrodytyzm prawdziwy (albo obojnactwo prawdziwe), obecne są obojnacze gonady (gruczoły) płciowe: zarówno jądra, jak i jajniki. Zewnętrzne narządy płciowe, u kobiet m.in. wzgórek łonowy, łechtaczka i wargi sromowe, u mężczyzn moszna i prącie, mogą być charakterystyczne dla danej płci lub łączyć cechy narządów płciowych właściwych obu płciom. Przykładem może być znacznie powiększona łechtaczka. Podobnie jest w przypadku wewnętrznych narządów płciowych, np. jajowodów i pochwy u kobiet oraz nasieniowodów u mężczyzn. Osoby, u których występują cechy hermafrodytyzmu prawdziwego, mogą identyfikować się zarówno z płcią męską, jak i żeńską. Obojnactwo rzekome męskie U osób z hermafrodytyzmem rzekomym męskim występuje kariotyp męski ( zestaw 46 chromosomów, z których jedna para to chromosomy płciowe X i Y ). Nieprawidłowe wygląd i funkcjonowanie narządów płciowych są natomiast wynikiem niewłaściwego rozwoju jąder (dysgenezji gonad) albo niewłaściwego oddziaływania produkowanych przez jądra androgenów na organizm. Wyróżnia się następujące postacie męskiego obojnactwa rzekomego: czysta dysgenezja gonad , kiedy zamiast jąder występuje tkanka łączna przypominająca zrąb jajnika, a wewnętrzne i zewnętrzne...

Cechy recesywne
© ave_mario/Fotolia.com
Styl życia
Niebieskie oczy, grupa krwi 0 oraz rude włosy to cechy recesywne
Cecha recesywna ujawnia się tylko wtedy, kiedy dana osoba odziedziczyła po rodzicach dwa recesywne warianty jednego genu. Do cech recesywnych należą m.in. niebieskie oczy, rude włosy. W ten sposób dziedziczy się także albinizm oraz mukowiscydozę.

Cecha recesywna ujawnia się tylko wtedy, kiedy dana osoba odziedziczyła po rodzicach dwa recesywne warianty jednego genu. Do cech recesywnych należą m.in. niebieskie oczy, rude włosy. W ten sposób dziedziczy się także albinizm oraz mukowiscydozę.   Cechy recesywne sprzężone z płcią, np. daltonizm, zapisane są na chromosomach płciowych. Podwójny chromosom X sprawia, że kobiety mogą przekazywać te cechy, mimo że nie ujawniają się one u nich samych. Prawo Mendla i krzyżówki genetyczne Informacje o tym, jakie cechy (m.in. wyglądu i temperamentu) dana osoba odziedziczy po swoich rodzicach zapisane są w genach. Każdy gen ma swoje miejsce na chromosomie. Człowiek ma 23 pary chromosomów, przy czym 22 pary są identyczne, a jedna para to chromosomy płciowe: X i Y. U kobiet na ogół występują dwa chromosomy X, u mężczyzn X i Y . Każdy gen na jednym z danej pary chromosomów ma swój odpowiednik na drugim chromosomie. Oba warianty danego genu nazywane są allelami.   Zgodnie z prawem Mendla każdy allel w parze może być dominujący (A) lub recesywny (a). Prowadzi to do trzech możliwych kombinacji: a-a, A-A, a-A. Rodzaj kombinacji, który występuje u danej osoby, determinuje to, czy ujawnią się u niej pewne cechy zapisane w genach, czy też nie. Definicja cechy recesywnej oraz jej przykłady Cechę recesywną można zdefiniować jako taką, która zapisana jest w recesywnym wariancie genu. Cechy recesywne ujawniają się tylko wtedy, kiedy oba allele w danej parze są recesywne. Jeżeli dziecko odziedziczy po rodzicach tylko jedną kopię genu recesywnego, stanie się nosicielem zapisanej w nim cechy, ale nie ujawni się ona u niego. Jeżeli zarówno ojciec, jak i matka są nosicielami genu recesywnego, istnieje 25% szans, że u ich dzieci ujawni się dana cecha i 50% szans, że staną się...

para u lekarza
© Andrey Popov/Fotolia.com
Styl życia
Badanie kariotypu: wykrywa choroby genetyczne i pomaga wskazać przyczyny bezpłodności
Badanie kariotypu wykonuje się głównie u kobiet w ciąży przy podejrzeniu chorób genetycznych płodu oraz u kobiet po poronieniach. Czasami badanie kariotypu przeprowadza się u obojga partnerów, szczególnie jeśli para długo i bezskutecznie stara się o dziecko.

Badanie kariotypu wykonuje się głównie u kobiet w ciąży przy podejrzeniu chorób genetycznych płodu oraz u kobiet po poronieniach. Czasami badanie kariotypu przeprowadza się u obojga partnerów, szczególnie jeśli para długo i bezskutecznie stara się o dziecko.   Badanie kariotypu jest też nazywane badaniem cytogenetycznym. Do jego przeprowadzenia pobiera się krew z żyły odłokciowej. Badanie, poza lekkim ukłuciem przy pobieraniu krwi, jest bezbolesne i trwa tylko kilka minut. Kariotyp: co to jest? Kariotyp człowieka jest zestawem chromosomów, w których znajduje się DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy). W DNA jest z kolei zakodowana informacja genetyczna o budowie ciała człowieka. Każda prawidłowo zbudowana ludzka komórka powinna zawierać 22 pary autosomów (chromosomów ciała) oraz 2 chromosomy płciowe. U kobiet będą to chromosomy XX, a u mężczyzn XY. Każdy zdrowy człowiek powinien więc mieć 46 chromosomów w jednej komórce ciała. Zmiany w obrazie kariotypu mogą być przyczyną chorób genetycznych, problemów z poczęciem dziecka i poronień. Kiedy wykonuje się badanie kariotypu? Celem badania kariotypu jest wykrycie ewentualnych aberracji chromosomowych , czyli zmian w strukturze lub liczbie chromosomów. Głównymi wskazaniami do przeprowadzenia badania kariotypu są: problemy z poczęciem dziecka, samoistne poronienia, ciąża zakończona porodem martwym , choroba genetyczna rodziców lub w rodzinie, podejrzenie zaburzeń chromosomów ciała, podejrzenie zaburzeń chromosomów płci, wady genetyczne płodu stwierdzone w innym badaniu , pierwotny zanik miesiączki (ustanie pracy jajników). Badanie kariotypu a niepłodność Aberracje chromosomowe mogą być przyczyną niepłodności u około 5 procent par. Może być...

Nasze akcje
Strefa luksusu

Marzysz o sielsko-anielskim relaksie? Znajdziesz go w hotelu Bania!

Partner
materiały prasowe Lenovo
Fleszstyle

Świetna jakość w stylowym opakowaniu. Natalia Szroeder wybrała laptop Lenovo Yoga Slim 7

Partner
rafal-brzozowski
Newsy

Ci uczestnicy „The Voice of Poland” robią karierę muzyczną. Znasz wszystkich?

Partner
fotona-tatuaż
Fleszstyle

Nieudany tatuaż lub makijaż permanentny ? Wiemy, jak się go pozbyć!

Partner
torebka-skoda-hollie-warsaw
Fleszstyle

Barbara Kurdej - Szatan: "Nie miałam pojęcia, że niezabezpieczone drobiazgi mogą uderzyć z taką siłą"

Partner
justyna-steczkowska
Newsy

Justyna Steczkowska ponownie w „The Voice of Poland”! To wyjątkowy czas dla artystki

Partner
Revitalift Filler L'Oréal Paris
Fleszstyle

Wiele może się zmienić w ciągu 10 lat, ale twoja skóra nie musi! Test linii Revitalift Filler L'Oréal Paris

Partner
kosmetyki-weleda
Fleszstyle

Weleda, czyli pielęgnacja w harmonii z naturą i człowiekiem

Partner