kobieta z zanikiem pamięci
©Stasique/Fotolia

Amnezja to inaczej zanik pamięci. Jest to zaburzenie, które polega na tym, że dana osoba nie jest w stanie przypomnieć sobie wydarzeń z przeszłości. Amnezja może być czasowa lub całkowita. Często bywa wynikiem doznanego urazu fizycznego lub silnego wstrząsu psychicznego. Do jej rodzajów należą amnezja dysocjacyjna, amnezja wsteczna i amnezja następcza.

Amnezja organiczna a amnezja psychogenna (dysocjacyjna)

W zależności od przyczyny, która spowodowała zanik pamięci dzielimy amnezję na organiczną i psychogenną. Przyczyną amnezji organicznej może być uraz głowy, postępująca degeneracja neuronów, np. w chorobie Alzheimera, może też ona być skutkiem ubocznym terapii elektrowstrząsowej. Czyli amnezja organiczna wynika z fizycznego uszkodzenia – spowodowanego wypadkiem lub chorobą.

 

Amnezja psychogenna, czyli dysocjacyjna, występuje u osób, które doznały silnego wstrząsu psychicznego. Może ona stanowić jeden z objawów zespołu stresu urazowego u ofiar przestępstw i katastrof, uczestników wypadków, a także u żołnierzy, którzy brali udział w działaniach wojennych. Zakres zapominanych wydarzeń jest różny: może obejmować wszystko, co działo się przed traumatycznym wydarzeniem, wybrane sytuacje z przeszłości, może też dotyczyć tylko kilku pierwszych godzin po wydarzeniu.

Amnezja wsteczna a amnezja następcza

Innym kryterium podziału jest okres objęty amnezją. W przypadku amnezji wstecznej nie pamięta się wydarzeń, które nastąpiły przed urazem, lub traci się wiedzę zdobytą przed nim. Osoba, która cierpi na amnezję wsteczną, często zachowuje jednak umiejętności, które nabyła w przeszłości, np. wciąż potrafi prowadzić samochód lub grać na instrumencie muzycznym. Amnezja następcza polega natomiast na tym, że człowiek wskutek uszkodzenia mózgu przestaje być zdolny do zapamiętywania tego, co nastąpiło po urazie.

Czy amnezja ustępuje?

To, czy amnezja ustąpi, zależy od jej przyczyny oraz rokowań leczenia. Jeśli nie wynika ona z nieodwracalnych zmian, które zaszły lub zachodzą w mózgu, szanse na przywrócenie pamięci są większe. Funkcjonowanie osób cierpiących na zaburzenia pamięci o podłożu organicznym poprawia stosowanie leków oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy. W przypadku amnezji psychogennej skuteczna okazuje się psychoterapia, często połączona z przyjmowaniem leków przeciwlękowych i przeciwdepresyjnych.