próbówka z krwią
©カシス/Fotolia
Styl życia

Jak bada się pH krwi i jakie są jego normy?

Wskaźnik pH krwi określa, czy w organizmie zachowana jest równowaga kwasowo-zasadowa. Zbyt wysokie lub zbyt niskie pH krwi może świadczyć o nieprawidłowej pracy, np. ciężkiej niewydolności nerek i płuc. Aby zbadać pH krwi, przeprowadza się badanie krwi zwane gazometrią.

Wskaźnik pH krwi określa, czy w organizmie zachowana jest równowaga kwasowo-zasadowa. Zbyt wysokie lub zbyt niskie pH krwi może świadczyć o nieprawidłowej pracy, np. ciężkiej niewydolności nerek i płuc. Aby zbadać pH krwi, przeprowadza się badanie krwi zwane gazometrią.

Na czym polega badanie pH krwi?

Badanie równowagi kwasowo-zasadowej i wymiany gazowej, czyli gazometria, polega na pobraniu krwi z tętnicy udowej lub promieniowej lub z opuszki palca lub płatka ucha. Podczas analizy próbki krwi oznacza się m.in. pH krwi.

Jakie są normy pH krwi?

Prawidłowy wynik pH dla krwi tętniczej to wynik z przedziału 7,35-7,45. Dla krwi żylnej norma wynosi 7,32-7,42. Niższe wyniki mogą świadczyć o kwasicy, czyli zbyt dużej ilości kwaśnych substancji we krwi albo obniżonej ilości substancji zasadowych, np. anionów wodorowęglanowych. Wyższe wyniki natomiast pozwalają zdiagnozować zasadowicę, nadmiar zasad we krwi.

Kasia gotuje z Polki.pl - Mazurek na płatach waflowych

Normy dla pvO2, paO2, pvCO2, paCO2, HCO3 i BE

Inne parametry, które są oznaczane w gazometrii, pomagają zdiagnozować postać kwasicy lub zasadowicy oraz przyczyny nieprawidłowego pH krwi. Te parametry to:

  • ciśnienie parcjalne tlenu w krwi żylnej (pvO2) – 35-40 mm Hg,
  • ciśnienie parcjalne tlenu w krwi żylnej (paO2) – 35-40 mm Hg,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla w krwi żylnej (pvCO2) – 45-47 mm Hg,
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla w krwi tętniczej (paCO2) – 32-45 mm Hg,
  • aktualne stężenie wodorowęglanów w osoczu (HCO3 akt) – 21-27 mmol/l,
  • standardowe stężenie wodorowęglanów (HCO3 std) – 24 (21-25) mmol/l,
  • nadmiar zasad (BE) – od -2,3 do +2,3 mEq/l.

 

Dzięki analizie tych czynników można np. zdiagnozować, czy kwasica lub zasadowica ma charakter metaboliczny czy oddechowy. Zbyt wysokie pCO2 świadczy o kwasicy, a zbyt niskie o zasadowicy oddechowej. Zbyt wysokie stężenie jonów HCO3 to symptom zasadowicy, a zbyt niskie – kwasicy metabolicznej.


Pobieranie próbki krwi.
©Kzenon/fotolia
Styl życia
Hemoglobina glikowana – kontroluj cukrzycę
Hemoglobina glikowana jest związkiem powstającym wskutek przyłączenia się do hemoglobiny glukozy. Zbyt wysokie wartości tego wskaźnika zwiększają ryzyko powikłań cukrzycy: retinopatii, chorób nerek, a w przypadku cukrzycy typu 2 – niewydolności serca czy katarakty.

Hemoglobina glikowana jest związkiem powstającym wskutek przyłączenia się do hemoglobiny glukozy. Zbyt wysokie wartości tego wskaźnika zwiększają ryzyko powikłań cukrzycy: retinopatii, chorób nerek, a w przypadku cukrzycy typu 2 – niewydolności serca czy katarakty.   Hemoglobina glikowana, w skrócie HbA1c jest parametrem umożliwiającym sprawdzenie na jakim poziomie kształtowało się stężenie glukozy we krwi w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Jest to ważny wskaźnik, który pozwala określić czy zastosowane u diabetyka leczenie przebiega prawidłowo. Czym jest hemoglobina? Hemoglobina należy do elementów składowych erytrocytów. W organizmie pełni bardzo ważną funkcję – transportuje tlen do wszystkich komórek i tkanek. W wyniku procesów przemiany materii , hemoglobina łączy się z glukozą warunkując powstanie hemoglobiny glikowanej. Zależność jest prosta – im wyższy poziom cukru we krwi, tym większa ilość glukozy przyłączy się do hemoglobiny powodując, iż HbA1c ulega podwyższeniu. Normy hemoglobiny glikowanej i wysokie HbA1c Oznaczenie hemoglobiny glikowanej pełni rolę monitorowania czy pacjent prawidłowo kontroluje swoją cukrzycę i czy leczenie przebiega właściwie. U osoby zdrowej wartość HbA1c wynosi 5 procent. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne określiło normy HbA1c dla osób chorujących na cukrzycę z zaleceniem by wartość tego parametru była równa lub niższa od 6,1-6,5 procenta. Sygnałem alarmowym, który świadczy o konieczności zmiany postępowania leczniczego jest wartość hemoglobiny glikowanej ponad 7 procent. Opracowano również normy dla diabetyków z uwzględnieniem różnych typów cukrzycy. Rodzaj cukrzycy Kobiety ciężarne – stężenie równe lub mniejsze 6% (42 mmol/mol). Cukrzyca typu 1 - stężenie...

Strzykawki
Pixabay/kropekk_pl/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/
Styl życia
Badanie kreatyniny we krwi i w moczu – o czym informuje klirens kreatyniny?
Kreatynina to związek chemiczny powstający podczas przemiany kreatyny, białka budulcowego komórek mięśniowych. Jeśli nerki działają prawidłowo, kreatynina niemal całkowicie usuwana jest z krwi dzięki filtracji w kłębuszkach nerkowych.

Kreatynina to związek chemiczny powstający podczas przemiany kreatyny, białka budulcowego komórek mięśniowych. Jeśli nerki działają prawidłowo, kreatynina niemal całkowicie usuwana jest z krwi dzięki filtracji w kłębuszkach nerkowych. Badanie stężenia kreatyniny we krwi Stężenie kreatyniny we krwi informuje o sprawności wydalniczej nerek. Prawidłowa wartość kreatyniny wynosi: 0,6 – 1,3 mg/dl albo 53 – 115 μomol/l. Podwyższone stężenie kreatyniny może wskazywać na rozwijającą się chorobę nerek. Jednak samo oznaczenie stężenia kreatyniny nie zawsze wystarczy, żeby postawić trafną diagnozę.   U osób o większej masie mięśniowej występuje naturalnie wyższe stężenie kreatyniny niż u osób o mniej rozbudowanych mięśniach. Różnice w tym zakresie zależą też od płci (u mężczyzn wyższe niż u kobiet) i wieku (u osób młodszych większe niż u starszych). W związku z tym obniżony lub podwyższony poziom kreatyniny, o ile nie przekracza normy, nie zawsze musi być objawem stanu chorobowego. Żeby dokładniej ocenić to, czy nerki prawidłowo pełnią swoją funkcję filtracyjną, badanie stężenia kreatyniny uzupełnia się często tzw. „klirensem kreatyniny”. Klirens kreatyniny, czyli badanie stężenia kreatyniny w moczu i krwi Klirens kreatyniny pozwala na dokładniejszą ocenę funkcjonowania nerek. Badanie wymaga oznaczenia stężenia kreatyniny w dobowej zbiórce moczu i we krwi pobranej na koniec zbiórki moczu. Klirens, czyli współczynnik oczyszczania krwi z kreatyniny, to stosunek stężenia kreatyniny we krwi do jej stężenia w moczu. Klirens kreatyniny – o czym świadczą wyniki badania? W ciągu minuty przez nerki powinno przepływać od 80 do 120 ml krwi. Dlatego prawidłowe wyniki powinny zawierać się pomiędzy 80 a 120 ml/min. Kiedy stężenie kreatyniny we krwi...

Próbki krwi
Flickr/Trondheim Havn/CC BY-SA 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/
Styl życia
Mocznik we krwi może być objawem choroby nerek
Mocznik to produkt końcowy przemiany białek w wątrobie. Jest on usuwany z organizmu przede wszystkim za pomocą nerek, z moczem. Sama obecność mocznika we krwi nie świadczy o chorobie nerek. Można ją podejrzewać dopiero wtedy, kiedy stężenie mocznika jest zbyt wysokie.

Mocznik to produkt końcowy przemiany białek w wątrobie. Jest on usuwany z organizmu przede wszystkim za pomocą nerek, z moczem. Sama obecność mocznika we krwi nie świadczy o chorobie nerek. Można ją podejrzewać dopiero wtedy, kiedy stężenie mocznika jest zbyt wysokie. Zbyt duże stężenie mocznika a choroby nerek Stężenie mocznika w krwi zdrowych osób dorosłych wynosi 15-40 mg/dl lub 2,0-6,7 mmol/l. Zbyt niskie stężenie mocznika we krwi może świadczyć o chorobach wątroby lub niedoborach białkowych. Zbyt wysokie stężenie mocznika może być natomiast skutkiem upośledzonej filtracji kłębuszkowej i stanowić objaw chorób nerek, m.in.: niewydolności nerek i kamicy nerkowej.   Oprócz nieprawidłowych wyników badań krwi o chorobach nerek świadczą też objawy takie, jak: rzadsze lub częstsze oddawanie moczu, ból przy oddawaniu moczu, krew w moczu, ból pleców pod żebrami, wysokie ciśnienie krwi, zmęczenie, obrzęki kończyn, obrzęki wokół oczu, zwiększenie masy ciała, problemy z oddychaniem, wymioty, biegunki. Wysokie stężenie mocznika – nie tylko w chorobach nerek Nie zawsze jednak wzrost stężenia mocznika we krwi świadczy o niewydolności nerek. Jego przyczyną mogą być też: dieta bogata w białko, rozpad tkanek pod wpływem urazów i oparzeń, odwodnienie, nadczynność tarczycy, gorączka, stosowanie niektórych leków, np. paracetamolu, furosemidu, acyklowiru, glikokortykosteroidów. Stężenie mocznika wzrasta ponadto z wiekiem. Diagnostyka chorób nerek W celu zdiagnozowania chorób nerek zazwyczaj oprócz mocznika bada się także stężenie kreatyniny we krwi. Jest ona uznawana za bardziej diagnostyczną, ponieważ w mniejszym stopniu zależy od diety i innych czynników...

Nasze akcje
Gwiazdy
Newsy
Chcesz dobrze czuć się we własnej skórze tak, jak największe gwiazdy? Działaj metodą małych kroków!
Współpraca reklamowa
Skuteczny trening bez wysiłku? Teraz to możliwe!
Newsy
Skuteczny trening to nie tylko siłownia!
Współpraca reklamowa
Weleda
Newsy
Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!
Współpraca reklamowa
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy
Małgorzata Rozenek-Majdan
BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy
Julia Wieniawa
BZ
Katarzyna Cichopek na 59 Festiwalu w Opolu
Newsy
Katarzyna Cichopek
BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show
Hotel Paradise
BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show
Ślub od pierwszego wejrzenia
BZ
Versace wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Trendy w koloryzacji włosów na wiosnę i lato 2022. Te odcienie robią mocne wrażenie
Marcelina Zielnik
Gorący trend: Dopamine dressing
Fleszstyle
Dopamine dressing to najgorętszy trend sezonu. Obłędną koszulę w stylu Małgorzaty Rozenek-Majdan kupisz w Sinsay za 39,99
Anna Kusiak
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Niemal identyczne kupisz w Sinsay za 35 zł
Newsy
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Podobne kupisz w Sinsay za 35 zł
Urszula Jagłowska-Jędrejek
Anna Lewandowska w swetrze za ponad tysiąc złotych
Newsy
Anna Lewandowska w modnym swetrze ponad tysiąc złotych. W Sinsay kupisz podobny za 50 złotych!
Aleksandra Skwarczyńska-Bergiel
Moda uliczna wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Najmodniejsze buty na wiosenno-letni sezon. Te modele ma w szafie każda it-girl
Marcelina Zielnik