Zmartwiony mężczyzna
Pixabay/geralt/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/
Styl życia

Efekt Wertera – przyczyny samobójstw

Efekt Wertera (określany także jako efekt fali, efekt naśladownictwa, samobójstwa imitacyjne), to termin psychologiczny określający wzrost liczby samobójstw po tym, jak nagłośnione zostanie odebranie sobie życia przez znaną osobę. Wydarzenie może być autentyczne (dotyczyć np. piosenkarki) lub fikcyjne (związane ze śmiercią bohatera telenoweli czy książki).W pierwszym przypadku efekt Wertera powoduje większą liczbę samobójstw.

Efekt Wertera (określany także jako efekt fali, efekt naśladownictwa, samobójstwa imitacyjne), to termin psychologiczny określający wzrost liczby samobójstw po tym, jak nagłośnione zostanie odebranie sobie życia przez znaną osobę. Wydarzenie może być autentyczne (dotyczyć np. piosenkarki) lub fikcyjne (związane ze śmiercią bohatera telenoweli czy książki).W pierwszym przypadku efekt Wertera powoduje większą liczbę samobójstw.

Efekt Wertera – wyjaśnienie terminu

Nazwa pochodzi od głównego bohatera książki „Cierpienia młodego Wertera” J. W. Goethego. Utwór został opublikowany w 1774 roku w Niemczech. Dzieło szybko zyskało sławę w całej Europie. Tytułowy bohater popełnił samobójstwo, które było spowodowane alienacją (poczuciem samotności wśród tłumu) oraz nieszczęśliwą miłością. Szybko okazało się, że duże grono czytelników utożsamia się z literackim bohaterem na tyle, aby zakończyć swoje życie w podobny sposób. Masowe samobójstwa mężczyzn doprowadziły do konieczności zdelegalizowania książki w wielu państwach. W 1974 roku na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego socjolog David Philips zasugerował się XVIII-wiecznymi wydarzeniami, nazywając liczne popełnianie samobójstw po nagłośnieniu w mediach dobrowolnego odebrania sobie życia przez kogoś sławnego, efektem Wertera.

Efekt Wertera a samobójstwa znanych osób

Kiedy Marilyn Monroe, mając 36 lat, odebrała sobie życie w roku 1962 w Los Angeles (choć przyczyny jej śmierci nie zostały jednoznacznie potwierdzone do dzisiaj), liczba samobójstw w Stanach Zjednoczonych wzrosła o 12%. Miesiąc po śmierci aktorki samobójstwo popełniło o około 200 osób więcej niż wynikało z dotychczasowych statystyk. W 1986 roku po śmierci piosenkarki Okady Yukiko w Tokio, młodzi Japończycy popełnili o 30% więcej samobójstw.

Kasia gotuje z Polki.pl: jajecznica na parze

Efekt Wertera – przyczyny

Popełnienie samobójstwa przez znaną osobę staje się sposobem na rozwiązanie problemów odbiorców przekazu. Jeżeli ktoś, kto odniósł sławę, zdecydował się zakończyć swoje życie, to tym bardziej obarczony problemami przeciętny człowiek zmuszony jest tak postąpić – tak można by zrekonstruować myślenie ofiar efektu Wertera. Informacja o tym, w jaki sposób życie odebrał sobie ktoś znany, staje się wówczas instrukcją dla osoby, która ma myśli samobójcze. Amerykański psycholog – Robert B. Cialdini opisał zjawisko społecznego dowodu słuszności, które wskazuje się jako jedną z przyczyn efektu Wertera - człowiek, który nie wie, jak postąpić sugeruje się zachowaniem innej osoby. Efekt Wertera jest ściśle powiązany z mediami, które kształtują postawy odbiorców, wskazując pewien wzór postępowania. Samobójstwo zwykle popełniają osoby, które – świadomie lub w sposób podświadomy - dostrzegają podobieństwo (np. wiek) między sobą ą sławną osobą, która odbiera sobie życie.


Ilona Łepkowska krytykuje Marię Czubaszek
ONS
Newsy
Ilona Łepkowska atakuje Marię Czubaszek. Tak ostro dawno nie było! Co się stało?
Ilona Łepkowska atakuje Marię Czubaszek. Tak ostro dawno nie było! Co się stało?

Ilona Łepkowska w nowym felietonie dla TeleTygodnia ostro potępiła Marię Czubaszek. A poszło konkretnie o wypowiedź satyryczki na temat samobójstwa Marcina Wrony, które dosadnie skomentowała i oczywiście wywołała tym burzę w mediach. Ilona Łepkowska krytykuje Marię Czubaszek Tak Łepkowska odniosła się do słów Czubaszek o śmierci Marcina Wrony : Myśli o rozmaitych sposobach odebrania sobie życia i uważa, że samobójstwo powinno być estetyczne. I tu wspomina, w formie absolutnie według mnie niedopuszczalnej, o samobójstwie reżysera Marcina Wrony, który według Czubaszek - spektakularnie się powiesił i zepsuł w ten sposób zakończenie festiwalu filmowego w Gdyni. Są granice, których nawet satyryk nie ma prawa przekraczać. Umarł człowiek. Miał rodzinę i przyjaciół. Targnął się na swoje życie, co jest zawsze strasznym dramatem. A Maria Czubaszek użyła tej tragedii dla ubarwienia wywiadu o osobie. Kiedy przestaje się kontrolować to, co się mówi, chyba trzeba przestać udzielać wywiadów - przekonuje Ilona Łepkowska. Kiedyś scenarzystka uważała Czubaszek za inteligentną kobietę, teraz ma ją za celebrytkę, która chce sprzedać i wypromować tylko siebie. Wiem, że dwukrotnie usunęła ciążę, że w środku nocy je parówki, że jej mąż za dużo pił, doskonale orientuje się, ile pali i jakie miała stosunki z własną rodziną. Widziałam w telewizji, jak chirurg plastyczny naprawiał jej twarz, a ostatnio dowiedziałam się, ile razy i jak próbowała popełnić samobójstwo. [...] Zwierza się z tego od jakiegoś czasu całej Polsce. Przyznam, że nie pojmuję dlaczego. Kiedyś była znaną autorką tekstów kabaretowych, satyrycznych oraz piosenek, a od kilku lat jest celebrytką znaną głównie z tego, że ciągle opowiada o sobie. Jednak nawet w...

Efekt golema
© Antonioguillem/Fotolia.com
Styl życia
Efekt golema – negatywna odmiana efektu Pigmaliona – jest przyczyną niepowodzeń w życiu dorosłym
Efekt golema jest negatywną odmianą efektu Pigmaliona, polegającą na zachowywaniu się w określony sposób – zgodnie z konkretnymi oczekiwaniami wobec danej jednostki. Efekt ten może odpowiadać za trudności w resocjalizacji uczniów, sprawiających problemy wychowawcze. Ponadto bardzo często osoby, których dotknął efekt golema w dzieciństwie, borykają się z brakiem pewności siebie w życiu dorosłym.

Efekt golema jest negatywną odmianą efektu Pigmaliona, polegającą na zachowywaniu się w określony sposób – zgodnie z konkretnymi oczekiwaniami wobec danej jednostki. Efekt ten może odpowiadać za trudności w resocjalizacji uczniów, sprawiających problemy wychowawcze. Ponadto bardzo często osoby, których dotknął efekt golema w dzieciństwie, borykają się z brakiem pewności siebie w życiu dorosłym.   Efekt golema po raz pierwszy został opisany w latach 80. XX wieku przez izraelskich psychologów. Na podstawie przeprowadzonych badań doszli do wniosku, że zła opinia nauczyciela na temat ucznia , może znacznie utrudniać mu postęp, a także przyczyniać się do dalszej degradacji. Czym jest efekt golema? Efekt golema jest negatywną odmianą efektu Pigmaliona , która niekiedy traktowana jest, jako samospełniająca się przepowiednia (proroctwo). Oznacza to, że pod wpływem czyichś negatywnych oczekiwań, zaczynamy zachowywać się w przewidywalny sposób – zgodnie z nimi. Nazwa efektu golema ma swoje źródło w legendach żydowskich. Golem jest istotą z gliny, która przypomina człowieka , jednak nie ma duszy, rozumu oraz mowy. Efekt golema wiąże się ze stereotypizacją oraz tzw. „szufladkowaniem” (zaliczaniem kogoś do określanej kategorii na podstawie powierzchownego oglądu). Sztampowym przykładem jest pochopne ocenianie ludzi po ich ubiorze . Efekt golema jest nieuświadamiany – negatywne oczekiwania są spełniane przez konkretne jednostki mimowolnie, często bez zastanowienia. Efekt golema w dzieciństwie Efekt golema jest bardzo częstym błędem wychowawczym , popełnianym względem dzieci. Powielają go zarówno rodzice, jak i nauczyciele, często nie zdając sobie sprawy, że podcinają dzieciom skrzydła i uniemożliwiają rozwój osobisty. Szczególnie częstym zjawiskiem w...

Plakat kampanii "Twarze depresji"
Newsy
Gwiazdy przyznają się do walki z depresją. Wspierają ważną kampanię...
Gwiazdy przyznają się do walki z depresją. Wspierają ważną kampanię...

Niewiele gwiazd w polskim show-biznesie decyduje się na to, aby mówić o problemach swoich i swoich najbliższych. Zdarzają się jednak takie, które głośno przyznają się do spraw bardzo intymnych. I wcale nie chodzi im o lans, a o zwrócenie uwagi na problem. Taki cel ma właśnie kampania "Twarze depresji", w którą zaangażowały się znane osoby.   Zobacz: Gessler zmagała się z depresją po śmierci męża i córki. Dopiero teraz zdecydowała się na odważne wyznanie   Kto się wśród nich znalazł? Zarówno osoby takie jak Joanna Racewicz i Piotr Zelt, którzy doświadczyli depresji, jak i ci, którzy chcą pomóc takim osobom. Właśnie dlatego inicjatywę wspierają Ewa Błaszczyk, Maciej Orłoś czy Tomasz Wolny. Kampania połączona jest również z promocją książki "Twarze depresji. Nie oceniaj. Zaakceptuj" autorstwa Anny Morawskiej. W środku przeczytamy zwierzenia gwiazd i nie tylko na temat zmagań z depresją. Marek Piekarczyk o depresji Lider zespołu TSA i juror poprzednich edycji The Voice of Poland popadł w depresję, kiedy pojawił się poważny kryzys w jego małżeństwie. W 1997 roku był nawet o krok od samobójstwa: Szedłem do pracy jak wytresowany pies. Wbiłem sobie do mózgu, że idę do pracy. Podczas przerwy płakałem. Patrzyłem tępo w ścianę i nie mogłem ruszyć ani ręką, ani nogą. Znam ten stan, kiedy mózg odmawia posłuszeństwa. Jakakolwiek aktywność nie ma racji bytu. Człowiek może wykonać wszystkie ruchy, ale ich nie robi, ponieważ to nie ma sensu. Jest paraliż decyzyjny. (…) Miałem straszne stany, więc poszedłem do psychiatry, bo bałem się, że popełnię samobójstwo, a moje dzieci były w domu. Chciałem dla nich żyć. Depresja szepcze ci do ucha, że śmierć nie jest straszna. Nigdy nie bałem...

Nasze akcje
Gwiazdy
Newsy
Chcesz dobrze czuć się we własnej skórze tak, jak największe gwiazdy? Działaj metodą małych kroków!
Partner
Skuteczny trening bez wysiłku? Teraz to możliwe!
Newsy
Skuteczny trening to nie tylko siłownia!
Partner
Weleda
Newsy
Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!
Partner
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy
Małgorzata Rozenek-Majdan
BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy
Julia Wieniawa
BZ
Katarzyna Cichopek na 59 Festiwalu w Opolu
Newsy
Katarzyna Cichopek
BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show
Hotel Paradise
BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show
Ślub od pierwszego wejrzenia
BZ
Versace wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Trendy w koloryzacji włosów na wiosnę i lato 2022. Te odcienie robią mocne wrażenie
Marcelina Zielnik
Gorący trend: Dopamine dressing
Fleszstyle
Dopamine dressing to najgorętszy trend sezonu. Obłędną koszulę w stylu Małgorzaty Rozenek-Majdan kupisz w Sinsay za 39,99
Anna Kusiak
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Niemal identyczne kupisz w Sinsay za 35 zł
Newsy
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Podobne kupisz w Sinsay za 35 zł
Urszula Jagłowska-Jędrejek
Anna Lewandowska w swetrze za ponad tysiąc złotych
Newsy
Anna Lewandowska w modnym swetrze ponad tysiąc złotych. W Sinsay kupisz podobny za 50 złotych!
Aleksandra Skwarczyńska-Bergiel
Moda uliczna wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Najmodniejsze buty na wiosenno-letni sezon. Te modele ma w szafie każda it-girl
Marcelina Zielnik