urządzenie do USG
© zayacsk/Fotolia.com
Styl życia

Badania nadnerczy: kiedy wykonuje się USG i badanie hormonów nadnerczy

Badania nadnerczy to badanie hormonów nadnerczy i badania obrazowe, np. USG nadnerczy. Wykonuje się je m.in. wtedy, gdy leczenie nie zmniejsza wykrytego nadciśnienia krwi.

Badania nadnerczy to badanie hormonów nadnerczy i badania obrazowe, np. USG nadnerczy. Wykonuje się je m.in. wtedy, gdy leczenie nie zmniejsza wykrytego nadciśnienia krwi.

 

Najczęściej występujące choroby nadnerczy to guzki: łagodne przerosty, czynne hormonalnie gruczolaki i rzadziej nowotwory złośliwe. Korę nadnerczy mogą uszkodzić autoimmunologiczne procesy zapalne i przerzuty nowotworów.

Za co odpowiadają nadnercza?

Nadnercza należą do narządów parzystych – położone są nad obiema nerkami. Każde składa się z rdzenia i kory. Kora nadnerczy stymuluje wydzielanie hormonów sterydowych. Są to: aldosteron, kortyzol i w nieco mniejszym stopniu hormonów płciowych. Rdzeń nadnerczy jest odpowiedzialny za syntezę adrenaliny oraz noradrenaliny.

 

Hormony nadnerczy regulują:

  • ciśnienie krwi,
  • gospodarkę wodno-elektrolitową,
  • metabolizm,
  • pracę układu immunologicznego,
  • poziom cukru we krwi.

Choroby nadnerczy – objawy

Objawy, które mogą wskazywać na choroby nadnerczy i wymagają dokładnych badań to:

Patologie nadnerczy często nie są rozpoznawane. Niektóre badania specjalistyczne w tym kierunku nie są powszechnie dostępne. Objawy chorób nadnerczy bywają nieswoiste i łatwo można je zbagatelizować bądź pomylić z mniej poważnymi schorzeniami.

Hormonalne badania nadnerczy

W diagnostyce chorób nadnerczy najczęściej oznacza się poziom kortyzolu w dobowej zbiórce moczu i surowicy krwi. Należy wykonać dobową zbiórkę moczu, ponieważ stężenie kortyzolu różni się w zależności od pory dnia. Choroby, takie jak zespół Cushinga, charakteryzuje podwyższony poziom tego hormonu. Obserwuje się też zmniejszony dobowy rytm wydzielania kortyzolu. 

 

Hormony płciowe wytwarzane przez nadnercza (testosteron i dehydroepiandrosteron) oraz aldosteron również oznacza się we krwi i w moczu.

 

Zaburzenia aldosteronu łączą się z problemami z gospodarką jonową. Aldosteron usuwa potas i wydziela sód w niewielkich ilościach. Zwiększa to poziom ciśnienia tętniczego i objętość krwi. Obniżony poziom potasu wywołuje zaparcia, obniża siłę mięśniową i zaburza pracę serca.

 

U kobiet powinno się wykonać badanie męskich hormonów, kiedy pojawi się u nich męskie owłosienie. Sygnałem do sprawdzenia poziomu hormonów są też przedwczesne dojrzewanie płciowe oraz zaburzenia miesiączkowania

Obrazowe badania nadnerczy

W guzach nadnerczy wykonuje się następujące badania:

  • badanie scyntygraficzne,
  • badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, zwane też USG nadnerczy – stosowane także w chorobie Addisona, 
  • tomografię rezonansu magnetycznego.

Badania mają określić lokalizację i rozmiary guza. USG to badanie skuteczne, ale jedynie u dzieci i szczupłych osób. Nadnercza są położone głęboko, dlatego w innych przypadkach zlecana jest tomografia komputerowa.

 

W tomografii widać, czy guz rośnie i jakie są jego rozmiary. Badanie pokazuje też czy zmiana jest symetryczna (oznacza to zwykle łagodnego guza) i czy nacieka tkanki wokół. 

 

Wykonując badania obrazowe w diagnostyce innych schorzeń, czasem wykrywa się także guzy nadnerczy. Są to zazwyczaj nieaktywne hormonalnie gruczolaki nadnerczy.

 

zestresowany mężczyzna
© Rido/Fotolia.com
Styl życia
Za co odpowiada kortyzol i jakie są jego normy – kiedy wykonać badanie poziomu kortyzolu
Poziom kortyzolu zwiększa się w sytuacjach stresowych. Nadmierne podwyższenie jego stężenia mogą sygnalizować m.in. nadciśnienie tętnicze lub zaburzenia nastroju. Badanie poziomu kortyzolu należy też wykonać w przypadku zmniejszenia libido lub zmian w budowie ciała.

Poziom kortyzolu zwiększa się w sytuacjach stresowych. Nadmierne podwyższenie jego stężenia mogą sygnalizować m.in. nadciśnienie tętnicze lub zaburzenia nastroju. Badanie poziomu kortyzolu należy też wykonać w przypadku zmniejszenia libido lub zmian w budowie ciała.   Kortyzol jest wytwarzany w korze nadnerczy. Jego produkcję stymuluje hormon adrenokortykotropowy (ACTH) z przysadki. Działają na zasadzie sprzężenia zwrotnego - wzrost poziomu kortyzolu zmniejsza ilość ACTH. Funkcje kortyzolu w organizmie Kortyzol jest nazywany hormonem stresu . Większe ilości kortyzolu są wydzielane w sytuacjach podwyższonego napięcia. Wtedy organizm produkuje też więcej glukozy, która jest zamieniana w energię. Ten hormon obniża odporność człowieka i podnosi ciśnienie.   Kortyzol stymuluje wytwarzanie pozostałych hormonów pojawiających się w sytuacji stresowej. Adrenalina i noradrenalina wraz z kortyzolem pomagają radzić sobie z czynnikami wywołującymi stres.   Kortyzol ma swój udział w gospodarce węglowodanowej, białkowej i tłuszczowej organizmu. Reguluje też równowagę wodno-elektrolitową. Działa przeciwzapalnie i zwiększa produkcję soku żołądkowego . Podnosi ciśnienie krwi.    Kortyzol stosuje się w leczeniu astmy oskrzelowej . Jest podawany w przypadku wstrząsu anafilaktycznego i innych stanach zagrożenia życia, np. przy ostrych dusznościach w przebiegu astmy. Kiedy wykonać badanie poziomu kortyzolu? Badanie poziomu kortyzolu powinno się wykonać w przypadku objawów mogących wskazywać na zwiększenie stężenia hormonu we krwi jak i jego zmniejszenie.   Objawy nadmiaru kortyzolu to: nadciśnienie tętnicze , połączone z zawrotami i bólami głowy, zaburzenia miesiączkowania, zmniejszenie popędu seksualnego u mężczyzn, zmiany w budowie ciała - pojawienie się tkanki tłuszczowej na policzkach,...

Prześwietlenie, widać nadnercza i nerki.
©7activestudio/fotolia
Styl życia
Gruczolak nadnerczy: zazwyczaj niezłośliwa zmiana w obrębie nadnerczy i jej objawy
Gruczolak nadnerczy może wydzielać hormony, jednak nie zawsze tak się dzieje. Daje objawy ze strony układu krążenia, nerwowego, a także pokarmowego i moczowego. Może też wywoływać zaburzenia w funkcjonowaniu układu rozrodczego.

Gruczolak nadnerczy może wydzielać hormony, jednak nie zawsze tak się dzieje. Daje objawy ze strony układu krążenia, nerwowego, a także pokarmowego i moczowego. Może też wywoływać zaburzenia w funkcjonowaniu układu rozrodczego. Ludzie mają po dwa nadnercza, które produkują hormony niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu . Za ich wydzielanie odpowiadają kora i rdzeń nadnerczy. W ich wnętrzu mogą tworzyć się różnorodne zmiany: guzy nowotworowe, nienowotworowe, w tym gruczolaki. Gruczolak nadnerczy – charakterystyka Gruczolak ma swoje źródło w tkance gruczołowej, która produkuje hormony, sam jednak nie musi ich wytwarzać. Gruczolak najczęściej jest wykrywany podczas tomografii komputerowej klatki piersiowej bądź jamy brzusznej lub USG jamy brzusznej. Tak zdiagnozowany guz określa się jako incydentaloma, tzw. przypadkowiak. Nie daje on zwykle objawów . Ma rozmiar większy niż 1 cm. Druga postać gruczolaka to taki, który wytwarza hormony nadnerczy w nadmiernej ilości. Objawy gruczolaka nadnerczy Gruczolak nadnerczy daje objawy dopiero wtedy, gdy wydziela hormony. Symptomy występowania gruczolaka to: zmiany skórne, np. purpurowy odcień skóry, zmniejszenie jej grubości, trądzik, zespół Cushinga (nadmierne wydzielanie glikokortykoidów) , zaburzenia miesiączkowania, osteoporoza , otyłość z otłuszczeniem pojawiającym się jedynie nad obojczykami, na karku, brzuchu i twarzy, hirsutyzm (owłosienie typu męskiego występujące u kobiet), zaburzenia nastroju lub problemy ze strony układu nerwowego: bezsenność, nadmierna senność, chwiejność emocjonalna, depresja, cukrzyca, osłabienie, a nawet zanik mięśni, w tym osłabienie całego organizmu, zmniejszenie odporności, wrzody dwunastnicy i żołądka, zwiększenie ilości oddawanego moczu,...

©Picture-Factory/fotolia
Styl życia
Diagnostyka i leczenie zespołu Cushinga. Obniżanie poziomu kortyzolu
Leczenie nadczynności kory nadnerczy uzależnione jest od przyczyn choroby. W niektórych wypadkach objawy choroby ustąpią po zmniejszeniu dawki kortykosteroidów, a w innych niezbędna będzie chirurgiczna interwencja neurochirurga.

Leczenie nadczynności kory nadnerczy uzależnione jest od przyczyn choroby. W niektórych wypadkach objawy choroby ustąpią po zmniejszeniu dawki kortykosteroidów, a w innych niezbędna będzie chirurgiczna interwencja neurochirurga.   Zespół Cushinga to nadczynność kory nadnerczy spowodowana nadmiarem kortyzolu. Zespół Cushinga może być chorobą trudną do diagnozowania ze względu na nie specyficzne objawy, jakie mu towarzyszą. Oznaki zespołu Cushinga mogą często towarzyszyć także innym chorobom np. nadciśnieniu lub niedoczynności tarczycy. Diagnostyka zespołu Cushinga – badania poziomu kortyzolu, specjalistyczne testy i tomografia Podstawą diagnostyki zespołu Cushinga jest wywiad i ogólne badanie. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie badań dodatkowych – badanie krwi i moczu, w których mierzony jest poziom kortyzolu. W diagnostyce wykorzystywane są także specjalne testy, które oceniają źródło nadmiaru kortyzolu. Testy te polegają zwykle na badaniu krwi przed i po podaniu środków hamujących bądź stymulujących określone funkcje układu hormonalnego. W przypadku podejrzenia zespołu Cushinga niezbędne jest wykonanie badania USG lub tomografii komputerowej . Leczenie zespołu Cushinga Leczenie zespołu Cushinga polega przede wszystkim na obniżeniu poziomu kortyzolu w organizmie osoby chorej. Dobór sposobu leczenia uzależniony jest od przyczyn choroby: jeśli przyczyną zespołu Cushinga było nadmierne zażywanie kortykosteroidów, objawy choroby powinny ustąpić po zmianie leku lub obniżeniu dawki. Takich zmian nie należy jednak przeprowadzać samodzielnie, a jedynie w oparciu o konsultację z lekarzem . Niekontrolowane zmiany dawek i rytmu zażywania środków steroidowych mogą znacznie obniżyć naturalny pozom kortyzolu i doprowadzić do wyłączenia funkcji nadnerczy; jeżeli nadmierna ilość kortyzolu w organizmie jest spowodowana nowotworem, w wielu...

Nasze akcje
Newsy

Stylowy prezent dla mężczyzny? Łączy w sobie design i praktyczność

Partner
fotona-tatuaż
Fleszstyle

Nieudany tatuaż lub makijaż permanentny ? Wiemy, jak się go pozbyć!

Partner
Newsy

Nowoczesny wymiar kobiecości? Manifestuj go zapachem!

Partner
Newsy

Kosmetyki, które dbają o ciebie i planetę. Poznaj nową linię przeciwzmarszczkową Laboratorium Kosmetycznego Ava

Partner
Revitalift Filler L'Oréal Paris
Fleszstyle

Wiele może się zmienić w ciągu 10 lat, ale twoja skóra nie musi! Test linii Revitalift Filler L'Oréal Paris

Partner
kosmetyki-weleda
Fleszstyle

Weleda, czyli pielęgnacja w harmonii z naturą i człowiekiem

Partner
Kosmetyki Neboa
Newsy

Zadbaj o włosy w duchu eko. Jak duży wpływ na planetę ma zawartość naszych kosmetyczek? Będziesz zaskoczona!

Partner