kobieta podczas usg tarczycy
© satyrenko/Fotolia.com
Styl życia

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu chorób tarczycy - dlaczego TSH nie wystarczy

Przy podejrzeniu choroby tarczycy powinno się wykonać oznaczenie stężenia hormonu tarczycy. Badanie krwi powinno obejmować TSH i wolne hormony FT3 oraz FT4. Przydatne będzie USG tarczycy, a przy występowaniu guzków ich biopsja.

Przy podejrzeniu choroby tarczycy powinno się wykonać oznaczenie stężenia hormonu tarczycy. Badanie krwi powinno obejmować TSH i wolne hormony FT3 oraz FT4. Przydatne będzie USG tarczycy, a przy występowaniu guzków ich biopsja.

 

Jeśli ktoś w rodzinie cierpi na choroby tarczycy lub jeśli sami mamy zdiagnozowaną chorobę autoimmunologiczną innego narządu, warto wykonać diagnostykę tarczycy. Chorobę gruczołu może też sugerować jego powiększenie.

Badanie palpacyjne (dotykowe) w diagnostyce tarczycy

Tarczyca jest podatna na występowanie różnego rodzaju patologii zaburzających jej funkcjonowanie. Wczesne wykrycie ewentualnych chorób tarczycy jest bardzo istotne, ponieważ ten gruczoł wpływa na przemiany metaboliczne oraz wydzielanie hormonów. Hormony mają swój wpływ m.in. na działanie układu nerwowego.

 

Pierwsza wizyta u endokrynologa, czyli specjalisty od schorzeń tarczycy obejmuje wywiad i badanie palpacyjne. Lekarz dotyka gruczołu przez skórę i sprawdza czy tarczyca nie jest powiększona, czy występuje wole lub czy wyczuwalne są guzki. Narząd powinien zostać także zbadany podczas przełykania śliny. W trakcie wizyty lekarz dodatkowo osłuchuje pacjenta, mierzy mu puls i tętno.

Badania laboratoryjne do diagnozowania chorób tarczycy

W diagnostyce chorób tarczycy konieczne jest wykonanie badań krwi. Lekarze zlecają zwykle morfologię, podstawowe badania biochemiczne oraz oznaczenie hormonów tarczycy. Hormony, które należy zbadać to: TSH – hormon tyreotropowy, FT3 (wolna trójjodotyronina) i FT4 (wolna tyroksyna). Podwyższony poziom FT3 i FT4 oznacza zazwyczaj nadczynność tarczycy. Badania wolnych hormonów są najczęściej wykonywane po stwierdzeniu, że stężenie TSH jest zbyt niskie.

 

TSH to hormon wydzielany przez przysadkę. Prawidłowy wynik TSH mieści się w granicach 0,4-4,0 mU/l, w zależności od metody pomiaru zastosowanej przez konkretne laboratorium. TSH sprawia, że tarczyca wydziela hormony T3 i T4. Działają one zwrotnie na przysadkę i hamują produkcję TSH. Kiedy zdarza się, że hormony tarczycy nie mogą zostać wydzielone, poziom TSH zwiększa się. Oznacza to stan niedoczynności tarczycy. Natomiast gdy w tarczycy powstaje za duża ilość hormonów (bądź są uzupełniane lekami), stężenie TSH spada. Kiedy jest poniżej normy, mamy do czynienia z nadczynnością tarczycy. TSH w normie niekoniecznie oznacza brak choroby. Lekarz zwraca uwagę na całą diagnostykę.

 

Stężenie hormonów T3 i T4 jest niemiarodajne, dlatego najczęściej oznaczane są wolne hormony FT3 i FT4. Norma FT3 wynosi 2,25 – 6 pmol/L , a FT 4 10 – 25 pmol/L .

 

W czasie ciąży obserwuje się pozorne zaburzenia działania tarczycy: poziom hormonów jest zbyt wysoki lub za niski, ale mimo to choroba tarczycy nie występuje. Zdarza się nawet, że niskie TSH w ciąży pozoruje nadczynność tarczycy, maskując jej rzeczywistą niedoczynność. Wynika to z działania hormonu, wydzielanego przez łożysko. Hormon HCG ma działanie podobne do TSH.

Badanie na przeciwciała tarczycowe anty-TPO

Przeciwciała tarczycowe bada się dodatkowo przy diagnostyce tarczycy. Pokazują one czy w organizmie nie rozpoczyna się stan zapalny mogący świadczyć o chorobie autoimmunologicznej. Zwykle wykonuje się je wtedy, kiedy pacjent już choruje na jedną z chorób autoimmunologicznych dotycząca innego narządu.

USG tarczycy

USG tarczycy jest zlecane w razie podejrzenia patologii tarczycy. Pomaga ustalić przyczynę zaburzeń gruczołu. Pokazuje, jakiego rozmiaru jest tarczyca, a także czy występują jakieś zmiany w jej miąższu, np. torbiele lub guzki. Jeśli wynik USG tarczycy wykazuje nieprawidłowości, wykonuje się scyntygrafię lub biopsję cienkoigłową.

 

Badanie scyntygraficzne tarczycy pokazuje zdolność narządu do wychwytywania jodu. Na podstawie tego badania stwierdza się czy zmiana (guzek lub cysta) ma charakter nowotworowy.

 

Biopsja tarczycy ostatecznie pokazuje czy powstała zmiana jest nowotworem. Jeśli okaże się, że tak, na podstawie biopsji można określić typ nowotworu.

 

analiza próbki krwi w laboratorium
© Monet/Fotolia.com
Styl życia
Normy przy badaniu FT4, nadczynność i niedoczynność tarczycy
Badanie FT4, czyli tyroksyny, ma na celu sprawdzić czy tarczyca działa prawidłowo. Niskie FT4 może świadczyć o niedoczynności tarczycy. Natomiast podwyższone FT4 pojawia się w wyniku nadczynności lub leczenia niedoczynności.

Badanie FT4, czyli tyroksyny, ma na celu sprawdzić czy tarczyca działa prawidłowo. Niskie FT4 może świadczyć o niedoczynności tarczycy. Natomiast podwyższone FT4 pojawia się w wyniku nadczynności lub leczenia niedoczynności.   FT4 wraz z FT3 wykonuje się często jako pierwsze badanie przy określaniu czynności tarczycy. TSH może być nieoznaczalne, dlatego wystarczą dwa powyższe oznaczenia. Działanie tyroksyny Tyroksyna jest produkowana przez tarczycę, natomiast proces jej wytwarzania kontrolują przysadka mózgowa i podwzgórze. Przy obniżeniu stężenia FT4 w podwzgórzu jest wydzielany hormon zwiększający produkcję tyroksyny. Tym hormonem jest TSH. W związku z niskim poziomem FT4, TSH wzrasta. Gdy ilość tyroksyny wróci do odpowiedniego poziomu, TSH zmniejsza swoją aktywność . Kiedy powinno się wykonać badanie FT4? Stężenie tyroksyny powinno zostać oznaczone u osób mających symptomy niedoczynności tarczycy lub też nadczynności gruczołu. Objawy niedoczynności tarczycy są następujące : mniejszy apetyt, chłodna i sucha skóra, senność, zaparcia, nadmierne zmęczenie. Nadczynność tarczycy mogą sugerować : szybka i nagła utrata wagi, zmęczenie, problemy z potliwością, bezsenność.   Wskazaniem do wykonania badania FT4 jest również wole tarczycowe (przerost gruczołu), autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) bądź choroby przysadki.   Warto także kontrolować poziom tyroksyny we krwi w trakcie leczenia niedoczynności tarczycy lub raka tego gruczołu. Pozwala to wykluczyć sytuację, gdy podawana jest zbyt duża ilość hormonu w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Normy i interpretacja wyników badania FT4 Badanie poziomu tyroksyny wykonuje się z próbki krwi pobieranej z żyły...

badania krwi w probówkach
© Dan Race/Fotolia.com
Styl życia
Kiedy wykonywane jest badanie FT3 i jakie są jego normy?
Badanie FT3 jest zlecane zazwyczaj po badaniu TSH, które wykazało nieprawidłowe stężenie tego ostatniego hormonu. Produkowany przez tarczycę wolny hormon FT3 (trijodotyronina lub trójjodotyronina) działa w ścisłym związku z TSH, który stymuluje jego wydzielanie.

Badanie FT3 jest zlecane zazwyczaj po badaniu TSH, które wykazało nieprawidłowe stężenie tego ostatniego hormonu. Produkowany przez tarczycę wolny hormon FT3 (trijodotyronina lub trójjodotyronina) działa w ścisłym związku z TSH, który stymuluje jego wydzielanie.   Trijodotyronina, TSH, jak i tyroksyna (FT4) wpływają na funkcjonowanie innych hormonów w organizmie. Odpowiadają też za metabolizm, procesy rozrodcze i działanie nerek. Działanie FT3 FT3 to wolna frakcja hormonu T3 produkowanego w tarczycy. Hormon T3 stanowi jedynie 10% hormonów tarczycy, ale jego działanie jest szacowane jako 3-4 razy silniejsze niż hormonu T4.   Trijodotyronina jest szczególnie istotna dla rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Jeśli kobieta spodziewająca się dziecka ma stwierdzoną niedoczynność tarczycy i nie leczy jej, może to wpłynąć na rozwój umysłowy płodu. Niedobór FT3 i innych hormonów tarczycy może spowodować nieodwracalne zmiany w mózgu dziecka.   Najwięcej FT3 jest wytwarzane z tyroksyny (FT4). Niewielka ilość trijodotyroniny jest również produkowana w tarczycy. Wolna trijodotyronina ma największy udział w procesach metabolicznych w porównaniu z innymi hormonami tarczycy. Zbadanie poziomu FT3 jest – obok TSH - bardzo istotne w diagnostyce tarczycy. FT3 – badanie, normy Próbka krwi do badania poziomu trijodotyroniny jest pobierana z żyły łokciowej i następnie poddawana badaniom immunologicznym.   FT3 powinno spełniać następujące normy: 2,25-6 pmol/l (1,5-4 ng/l). Jeśli jest podwyższone (tj. ma ponad 6 pmol/l lub 4 ng/l), a jednocześnie TSH jest niższe niż 0,4 µIU/ml, może oznaczać nadczynność tarczycy. FT3, które ma stężenie niższe niż 2,25 pmol/l i występuje razem z TSH ponad 4,0 µIU/ml oznacza niedoczynności tarczycy.   Badanie wolnej frakcji hormonu, czyli FT3 daje lepszy obraz stężenia hormonu niż...

probówki w laboratorium
© Sherry Young/Fotolia.com
Styl życia
Badanie TSH – na czym polega i jak interpretować wyniki
Sprawdzenie poziomu TSH, czyli hormonu tyreotropowego, to podstawowe badanie, które pozwala zbadać sposób funkcjonowania tarczycy. Badanie TSH jest szczególnie ważne w ciąży, ponieważ niedoczynność tarczycy może negatywnie wpływać na rozwój dziecka.

Sprawdzenie poziomu TSH, czyli hormonu tyreotropowego, to podstawowe badanie, które pozwala zbadać sposób funkcjonowania tarczycy. Badanie TSH jest szczególnie ważne w ciąży, ponieważ niedoczynność tarczycy może negatywnie wpływać na rozwój dziecka.   Hormony tarczycy odpowiadają za to, w jaki sposób organizm zarządza swoją energią. Pierwszymi objawami ich wahania jest zmęczenie i ospałość lub nadmierne pobudzenie. Co to jest TSH i jak wygląda jego badanie? TSH (inaczej hormon tyreotropowy lub tyreotropina) to hormon produkowany przez przysadkę mózgową. Wpływa na produkcję hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3).   Badanie polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Należy na nie przyjść na czczo. Zwykle czas oczekiwania na wyniki wynosi jeden dzień. Kiedy należy zrobić badanie TSH Badanie TSH należy wykonać, gdy zachodzi podejrzenie zaburzeń funkcji tarczycy . Może się ono objawiać: zaburzeniami rytmu serca (nierówne bicie, kołatanie, uciskiem w piersi), spadkiem wagi lub przybraniem na niej, pobudzenie, drażliwość lub osłabienie, bezsenność lub ospałość. TSH jest również przesiewowym badaniem u noworodków. Powinny je wykonać także kobiety w ciąży lub ją planujące. Wyniki badania TSH Normy TSH wynoszą 0,32-5,0 mU/l, choć mogą się różnić w poszczególnych laboratoriach w zależności od stosowanej metody analizy. Zawsze jednak na wynikach musi być podany zakres norm, jaki obowiązuje przy danej metodzie.   Wyniki powyżej normy świadczą o niedoczynności tarczycy, a poniżej – o nadczynności. Zwykle przy wstępnym sprawdzaniu funkcjonowania tarczycy wystarczy zbadać jedynie TSH. Dopiero przy pojawieniu się wysokich wyników TSH należy je potwierdzić,...

Nasze akcje

Poznaj Huawei Mobile Services i ciesz się wyjątkowymi funkcjami w przyjaznym ekosystemie

Partner
kosmetyki-weleda
Fleszstyle

Weleda, czyli pielęgnacja w harmonii z naturą i człowiekiem

Partner
Kosmetyki Neboa
Newsy

Zadbaj o włosy w duchu eko. Jak duży wpływ na planetę ma zawartość naszych kosmetyczek? Będziesz zaskoczona!

Partner
Revitalift Filler L'Oréal Paris
Fleszstyle

Wiele może się zmienić w ciągu 10 lat, ale twoja skóra nie musi! Test linii Revitalift Filler L'Oréal Paris

Partner
Newsy

Stylowy prezent dla mężczyzny? Łączy w sobie design i praktyczność

Partner
Newsy

Kosmetyki, które dbają o ciebie i planetę. Poznaj nową linię przeciwzmarszczkową Laboratorium Kosmetycznego Ava

Partner
Newsy

To zdrowy i ekologiczny nawyk, który pozwoli ci zadbać o siebie i środowisko

Partner
Newsy

Bo należy ci się komfort! Zabiegi EMSELLA i EXILIS ULTRA 360 na nietrzymanie moczu

Partner