Party Stories
Mammografia
© jovannig/Fotolia.com
Styl życia

Badania przesiewowe – dla kogo, w jakim wieku są zalecane?

Badania przesiewowe, inaczej skrining, to działania mające na celu wykrycie chorób u osób najczęściej znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka.

Badania przesiewowe, inaczej skrining, to działania mające na celu wykrycie chorób u osób najczęściej znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka.

 

Badania przesiewowe prowadzą do wczesnego postawienia diagnozy. Nie zawsze są one jednak trafne. Często badania dają uczucie złudnego poczucia bezpieczeństwa u pacjenta.

Typy badań przesiewowych

Badania przesiewowe dzieli się na dwa rodzaje:

  • badania w grupie wysokiego ryzyka (np. gdy w rodzinie zdiagnozowano chorobę nowotworową),
  • badania na całej populacji (np. u osób w określonym wieku).

 

Przykładowe typy badań:

  • Próba tuberkulinowa – przeprowadzana w celu rozpoznania gruźlicy.
  • Badania alfa-fetoproteinowe – przeznaczone dla kobiet w ciąży w celu rozpoznania nieprawidłowości płodu.
  • Badania cytologiczne pochwy – w celu wykrycia raka szyjki macicy.
  • Mammografia – w celu rozpoznania raka piersi.
  • Kolonoskopia – przeznaczona na rozpoznanie raka jelita grubego.
  • Test Becka – pomaga zdiagnozować depresję.

Badania przesiewowe u noworodków

Noworodki w Polsce są objęte programem obowiązkowych i darmowych badań przesiewowych. Za ich koordynację odpowiada Instytut Matki i Dziecka. Są przeprowadzane w ośmiu ośrodkach w całym kraju, do których szpitale wysyłają przygotowane próbki. Ośrodki te znajdują się w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu.

 

Badania przesiewowe noworodków są nastawione na wykrywanie takich niebezpiecznych chorób, jak:

  • fenyloketonuria - która prowadzi do gromadzenia się w organizmie nadmiaru aminokwasu fenyloalaniny,
  • hipotyreoza - czyli wrodzona niedoczynność tarczycy,
  • mukowiscydoza – która zaburza działanie gruczołów, 

oraz kilkadziesiąt innych wrodzonych wad metabolizmu.

Zalety i wady przeprowadzania badań przesiewowych

Badania przesiewowe mogą uratować życie. Największą ich zaletą jest to, że wykrywają choroby we wczesnych stadiach rozwoju. Pozwala to na lepsze i mniej inwazyjne ich leczenie. Niestety nie są to badania, które dają 100% pewności. Zdarza się, że u osób zdrowych diagnozowane są schorzenia, których nie mają.

Kiedy przeprowadzić badania przesiewowe?

Badania przesiewowe powinno się przeprowadzać w każdym wieku. Polskie prawo nakazuje wykonanie ich u każdego narodzonego dziecka. Szczególnie ważne jest zlecanie badań, jeśli w rodzinie występują przypadki zachorowań na choroby nowotworowe. Niestety w związku z ich wysoką ceną, nie każdy może pozwolić sobie na systematyczne ich wykonywanie. Pakiet badań przesiewowych może kosztować nawet dwa tysiące złotych.


Komentarze
Zapraszamy do dyskusji
Czekamy na Twoją opinię w tym temacie. Dołącz do dyskusji!
badanie noworodka
© Konstantin Yuganov/Fotolia.com
Styl życia
Badania przesiewowe u noworodka: bezpłatne badania na fenyloketonurię, tarczycę i mukowiscydozę
Badania przesiewowe u noworodka wykrywają choroby, które powinny być leczone jak najszybciej. Są to m.in. mukowiscydoza i fenyloketonuria. Badania wykonywane są jeszcze w szpitalu, po 3. dobie życia dziecka.

Badania przesiewowe u noworodka wykrywają choroby, które powinny być leczone jak najszybciej. Są to m.in. mukowiscydoza i fenyloketonuria. Badania wykonywane są jeszcze w szpitalu, po 3. dobie życia dziecka.   Badania przesiewowe są przeprowadzane u wszystkich nowonarodzonych dzieci. Badania informują o rozwoju niektórych rozwojowych wad wrodzonych.  Dlaczego wykonuje się badania przesiewowe u noworodka? Samo badanie lekarskie nie wystarczy do rozpoznania wad rozwojowych, dlatego potrzebne są badania przesiewowe. Nieleczone wady rozwojowe powodują upośledzenie rozwoju dziecka, fizyczne i umysłowe . Wdrożenie leczenia w 1. miesiącu życia dziecka chroni je m.in. przed obturacyjną chorobą płuc , niedożywieniem i zakażeniami układu oddechowego.   Badania przesiewowe u noworodka są bezpłatne i finansowane przez Ministerstwo Zdrowia. Wyjątkiem są badania wykrywające wady słuchu, które nie są opłacane przez Ministerstwo. Badania przesiewowe wykonywane są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2014 roku w sprawie zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, w tym badań przesiewowych, oraz okresów, w których te badania są przeprowadzane (Dz. U. Z dnia 28 grudnia 2004 roku).  Jakie choroby wykrywają badania przesiewowe u noworodka? W Polsce są przeprowadzane badania przesiewowe, które wykrywają choroby, takie jak: fenyloketonuria, mukowiscydoza , wrodzona niedoczynność tarczycy (hipotyreoza), wady słuchu. Fenyloketonuria oraz hipotyreoza powinny być wykryte zanim dziecko skończy miesiąc. Wcześnie podjęte leczenie umożliwia prawidłowy rozwój, bez oznak upośledzenia umysłowego. W jaki sposób wykonywane są badania przesiewowe u noworodka? Badania przesiewowe wykonywane są najwcześniej w 4. lub 5. dobie życia dziecka, najczęściej podczas pobytu w...

kobieta u lekarza
© Production Perig/Fotolia.com
Styl życia
Badania prenatalne: inwazyjne i nieinwazyjne metody kontroli rozwoju płodu
Badania prenatalne, takie jak USG czy test podwójny, kosztują około 200 złotych. Z kolei za inwazyjne testy zapłaci się więcej, koszt amniopunkcji wynosi około 2 tysięcy złotych. Diagnostyka prenatalna pozwala na rozpoznanie wad genetycznych płodu.

Badania prenatalne, takie jak USG czy test podwójny, kosztują około 200 złotych. Z kolei za inwazyjne testy zapłaci się więcej, koszt amniopunkcji wynosi około 2 tysięcy złotych. Diagnostyka prenatalna pozwala na rozpoznanie wad genetycznych płodu. Diagnostyka prenatalna u kobiet w ciąży Badania prenatalne wykonuje się u kobiet w ciąży w celu rozpoznania ewentualnych wad wrodzonych i chorób genetycznych płodu w pierwszym trymestrze ciąży. Diagnostyka prenatalna pozwala wykryć takie choroby, jak zespół Downa i hemofilia. Ile kosztują nieinwazyjne badania prenatalne Diagnostyka prenatalna nieinwazyjna ma na celu rozpoznanie choroby i stanowi wskazanie do dalszych, inwazyjnych, badań.   Test podwójny - wykonywany między 11. a 13. tygodniem ciąży. Bada poziom wolnego hormonu beta-hCG oraz białka PAPP-A. Analiza wyników pozwala określić ryzyko zachorowania dziecka na chorobę genetyczną, jak np. zespół Downa i Tourette'a. Cena - około 210 złotych. Test potrójny - wykonywany między 14. a 21. tygodniem ciąży. Wyniki badania dają możliwość wykrycia przepukliny kręgosłupa, bezczaszkowia i przepukliny pępkowej. Cena - około 240 złotych. Test prenatalny PRISCA-5 - wykonywany między 8. a 13. tygodniem ciąży. Przeprowadzany w oparciu o wyniki testu podwójnego i potrójnego, ma na celu określenie prawdopodobieństwa wystąpienia wad genetycznych płodu. Cena - około 100 złotych. USG prenatalne - wykonywane między 11. a 14. tygodniem. Badanie pozwala wykryć większość przypadków zespołu Downa lub Pataua oraz aberracje chromosomowe. Cena - około 200 złotych. Test Harmony – wykonywany między 10. a 14. tygodniem ciąży. Ocenia ryzyko wystąpienia trisomii przez analizę DNA krwi matki oraz ryzyko wad genetycznych zależnych od płci np. zespół Klinefeltera. Cena - 2600 złotych. Inwazyjne badania prenatalne – najważniejsze informacje...

łańcuch DNA
© fredmantel/Fotolia.com
Styl życia
Badania przesiewowe i testy genetyczne – pierwotna i wtórna profilaktyka chorób genetycznych
Badania przesiewowe i testy genetyczne to wtórna profilaktyka chorób genetycznych. Diagnostyka pierwotna skupia się na sprecyzowaniu czynników mutagennych, jakie mogą mieć wpływ na wystąpienie choroby.

Badania przesiewowe i testy genetyczne to wtórna profilaktyka chorób genetycznych. Diagnostyka pierwotna skupia się na sprecyzowaniu czynników mutagennych, jakie mogą mieć wpływ na wystąpienie choroby.   Wady genetyczne pojawiają się na skutek zmian w materiale genetycznym. Dziedziczenie chorób genetycznych, takich jak np. daltonizm nazywane jest dziedziczeniem recesywnym sprzężonym z płcią. Najpopularniejsze choroby genetyczne Zespół Downa. Do najbardziej rozpoznawanych chorób genetycznych należy zespół Downa, wywołany obecnością dodatkowego chromosomu 21. Osoby chore są niższego wzrostu, w porównaniu z osobami zdrowymi, brak im też koordynacji ruchowej. Według statystyk, osoby z zespołem Downa średnio dożywają 50 lat ( zobacz badania ). Hemofilia. To choroba objawiająca się brakiem krzepliwości krwi. Powoduje ją uszkodzony gen w chromosomie X. Choroba Huntingtona. Powoduje zmiany w korze mózgowej oraz uszkodzenie mitochondriów. , Anemia sierpowata. Wadliwa budowa hemoglobiny powoduje wrodzoną niedokrwistość. Zespół Edwardsa, Turnera, Williamsa to kolejne przykłady chorób genetycznych. Profilaktyka pierwotna w chorobie genetycznej Celem profilaktyki pierwotnej jest podjęcie działań, które nie pozwolą na powstanie wadliwego genotypu. W profilaktyce chorób genetycznych ważną rolę odgrywa określenie czynników wywołujących mutacje w genach (np. promieniowanie ultrafioletowe, wysoka temperatura) i ich eliminacja. W przypadku kiedy kobieta w ciąży będzie palić papierosy i spożywać alkohol, materiał genetyczny dziecka ulegnie zmianie. Zaprzestanie stosowania używek to pierwszy krok, aby ochronić się przed czynnikami mogącymi wywołać choroby w przyszłości. Profilaktyka wtórna Filarem wtórnej profilaktyki jest jak najwcześniejsze wykrycie choroby genetycznej jeszcze, gdy nie pojawiają się pierwsze objawy. Diagnostyka...

Nasze akcje
maseczki-orientana
Fleszstyle

Maseczki stworzone przez naturę – 99% naturalnych składników i 100% skuteczność! 

Partner
kosmetyki-alkemie
Fleszstyle

Alkmie - polska marka, która tworzy kosmetyczne dzieła sztuki!

Partner
Newsy

Natura i nauka łączą siły w walce ze zmarszczkami. Poznaj kosmetyki Botanical HiTech

Partner
jane-perkins
Newsy

Plastikowa REwolucja, czyli o sile REcyklingu!

Partner
anabelle-minerals
Fleszstyle

Doskonały makijaż w duchu eko i zero waste: odkryj mineralne kosmetyki Annabelle Minerals! 

Partner