Mammografia
© jovannig/Fotolia.com
Styl życia

Badania przesiewowe – dla kogo, w jakim wieku są zalecane?

Badania przesiewowe, inaczej skrining, to działania mające na celu wykrycie chorób u osób najczęściej znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka.

Badania przesiewowe, inaczej skrining, to działania mające na celu wykrycie chorób u osób najczęściej znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka.

 

Badania przesiewowe prowadzą do wczesnego postawienia diagnozy. Nie zawsze są one jednak trafne. Często badania dają uczucie złudnego poczucia bezpieczeństwa u pacjenta.

Typy badań przesiewowych

Badania przesiewowe dzieli się na dwa rodzaje:

  • badania w grupie wysokiego ryzyka (np. gdy w rodzinie zdiagnozowano chorobę nowotworową),
  • badania na całej populacji (np. u osób w określonym wieku).

 

Przykładowe typy badań:

  • Próba tuberkulinowa – przeprowadzana w celu rozpoznania gruźlicy.
  • Badania alfa-fetoproteinowe – przeznaczone dla kobiet w ciąży w celu rozpoznania nieprawidłowości płodu.
  • Badania cytologiczne pochwy – w celu wykrycia raka szyjki macicy.
  • Mammografia – w celu rozpoznania raka piersi.
  • Kolonoskopia – przeznaczona na rozpoznanie raka jelita grubego.
  • Test Becka – pomaga zdiagnozować depresję.

Badania przesiewowe u noworodków

Noworodki w Polsce są objęte programem obowiązkowych i darmowych badań przesiewowych. Za ich koordynację odpowiada Instytut Matki i Dziecka. Są przeprowadzane w ośmiu ośrodkach w całym kraju, do których szpitale wysyłają przygotowane próbki. Ośrodki te znajdują się w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu.

 

Badania przesiewowe noworodków są nastawione na wykrywanie takich niebezpiecznych chorób, jak:

  • fenyloketonuria - która prowadzi do gromadzenia się w organizmie nadmiaru aminokwasu fenyloalaniny,
  • hipotyreoza - czyli wrodzona niedoczynność tarczycy,
  • mukowiscydoza – która zaburza działanie gruczołów, 

oraz kilkadziesiąt innych wrodzonych wad metabolizmu.

Zalety i wady przeprowadzania badań przesiewowych

Badania przesiewowe mogą uratować życie. Największą ich zaletą jest to, że wykrywają choroby we wczesnych stadiach rozwoju. Pozwala to na lepsze i mniej inwazyjne ich leczenie. Niestety nie są to badania, które dają 100% pewności. Zdarza się, że u osób zdrowych diagnozowane są schorzenia, których nie mają.

Kiedy przeprowadzić badania przesiewowe?

Badania przesiewowe powinno się przeprowadzać w każdym wieku. Polskie prawo nakazuje wykonanie ich u każdego narodzonego dziecka. Szczególnie ważne jest zlecanie badań, jeśli w rodzinie występują przypadki zachorowań na choroby nowotworowe. Niestety w związku z ich wysoką ceną, nie każdy może pozwolić sobie na systematyczne ich wykonywanie. Pakiet badań przesiewowych może kosztować nawet dwa tysiące złotych.


badanie noworodka
© Konstantin Yuganov/Fotolia.com
Styl życia
Badania przesiewowe u noworodka: bezpłatne badania na fenyloketonurię, tarczycę i mukowiscydozę
Badania przesiewowe u noworodka wykrywają choroby, które powinny być leczone jak najszybciej. Są to m.in. mukowiscydoza i fenyloketonuria. Badania wykonywane są jeszcze w szpitalu, po 3. dobie życia dziecka.

Badania przesiewowe u noworodka wykrywają choroby, które powinny być leczone jak najszybciej. Są to m.in. mukowiscydoza i fenyloketonuria. Badania wykonywane są jeszcze w szpitalu, po 3. dobie życia dziecka.   Badania przesiewowe są przeprowadzane u wszystkich nowonarodzonych dzieci. Badania informują o rozwoju niektórych rozwojowych wad wrodzonych.  Dlaczego wykonuje się badania przesiewowe u noworodka? Samo badanie lekarskie nie wystarczy do rozpoznania wad rozwojowych, dlatego potrzebne są badania przesiewowe. Nieleczone wady rozwojowe powodują upośledzenie rozwoju dziecka, fizyczne i umysłowe . Wdrożenie leczenia w 1. miesiącu życia dziecka chroni je m.in. przed obturacyjną chorobą płuc , niedożywieniem i zakażeniami układu oddechowego.   Badania przesiewowe u noworodka są bezpłatne i finansowane przez Ministerstwo Zdrowia. Wyjątkiem są badania wykrywające wady słuchu, które nie są opłacane przez Ministerstwo. Badania przesiewowe wykonywane są na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2014 roku w sprawie zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, w tym badań przesiewowych, oraz okresów, w których te badania są przeprowadzane (Dz. U. Z dnia 28 grudnia 2004 roku).  Jakie choroby wykrywają badania przesiewowe u noworodka? W Polsce są przeprowadzane badania przesiewowe, które wykrywają choroby, takie jak: fenyloketonuria, mukowiscydoza , wrodzona niedoczynność tarczycy (hipotyreoza), wady słuchu. Fenyloketonuria oraz hipotyreoza powinny być wykryte zanim dziecko skończy miesiąc. Wcześnie podjęte leczenie umożliwia prawidłowy rozwój, bez oznak upośledzenia umysłowego. W jaki sposób wykonywane są badania przesiewowe u noworodka? Badania przesiewowe wykonywane są najwcześniej w 4. lub 5. dobie życia dziecka, najczęściej podczas pobytu w...

kobieta u lekarza
© Production Perig/Fotolia.com
Styl życia
Badania prenatalne: inwazyjne i nieinwazyjne metody kontroli rozwoju płodu
Badania prenatalne, takie jak USG czy test podwójny, kosztują około 200 złotych. Z kolei za inwazyjne testy zapłaci się więcej, koszt amniopunkcji wynosi około 2 tysięcy złotych. Diagnostyka prenatalna pozwala na rozpoznanie wad genetycznych płodu.

Badania prenatalne, takie jak USG czy test podwójny, kosztują około 200 złotych. Z kolei za inwazyjne testy zapłaci się więcej, koszt amniopunkcji wynosi około 2 tysięcy złotych. Diagnostyka prenatalna pozwala na rozpoznanie wad genetycznych płodu. Diagnostyka prenatalna u kobiet w ciąży Badania prenatalne wykonuje się u kobiet w ciąży w celu rozpoznania ewentualnych wad wrodzonych i chorób genetycznych płodu w pierwszym trymestrze ciąży. Diagnostyka prenatalna pozwala wykryć takie choroby, jak zespół Downa i hemofilia. Ile kosztują nieinwazyjne badania prenatalne Diagnostyka prenatalna nieinwazyjna ma na celu rozpoznanie choroby i stanowi wskazanie do dalszych, inwazyjnych, badań.   Test podwójny - wykonywany między 11. a 13. tygodniem ciąży. Bada poziom wolnego hormonu beta-hCG oraz białka PAPP-A. Analiza wyników pozwala określić ryzyko zachorowania dziecka na chorobę genetyczną, jak np. zespół Downa i Tourette'a. Cena - około 210 złotych. Test potrójny - wykonywany między 14. a 21. tygodniem ciąży. Wyniki badania dają możliwość wykrycia przepukliny kręgosłupa, bezczaszkowia i przepukliny pępkowej. Cena - około 240 złotych. Test prenatalny PRISCA-5 - wykonywany między 8. a 13. tygodniem ciąży. Przeprowadzany w oparciu o wyniki testu podwójnego i potrójnego, ma na celu określenie prawdopodobieństwa wystąpienia wad genetycznych płodu. Cena - około 100 złotych. USG prenatalne - wykonywane między 11. a 14. tygodniem. Badanie pozwala wykryć większość przypadków zespołu Downa lub Pataua oraz aberracje chromosomowe. Cena - około 200 złotych. Test Harmony – wykonywany między 10. a 14. tygodniem ciąży. Ocenia ryzyko wystąpienia trisomii przez analizę DNA krwi matki oraz ryzyko wad genetycznych zależnych od płci np. zespół Klinefeltera. Cena - 2600 złotych. Inwazyjne badania prenatalne – najważniejsze informacje...

łańcuch DNA
© fredmantel/Fotolia.com
Styl życia
Badania przesiewowe i testy genetyczne – pierwotna i wtórna profilaktyka chorób genetycznych
Badania przesiewowe i testy genetyczne to wtórna profilaktyka chorób genetycznych. Diagnostyka pierwotna skupia się na sprecyzowaniu czynników mutagennych, jakie mogą mieć wpływ na wystąpienie choroby.

Badania przesiewowe i testy genetyczne to wtórna profilaktyka chorób genetycznych. Diagnostyka pierwotna skupia się na sprecyzowaniu czynników mutagennych, jakie mogą mieć wpływ na wystąpienie choroby.   Wady genetyczne pojawiają się na skutek zmian w materiale genetycznym. Dziedziczenie chorób genetycznych, takich jak np. daltonizm nazywane jest dziedziczeniem recesywnym sprzężonym z płcią. Najpopularniejsze choroby genetyczne Zespół Downa. Do najbardziej rozpoznawanych chorób genetycznych należy zespół Downa, wywołany obecnością dodatkowego chromosomu 21. Osoby chore są niższego wzrostu, w porównaniu z osobami zdrowymi, brak im też koordynacji ruchowej. Według statystyk, osoby z zespołem Downa średnio dożywają 50 lat ( zobacz badania ). Hemofilia. To choroba objawiająca się brakiem krzepliwości krwi. Powoduje ją uszkodzony gen w chromosomie X. Choroba Huntingtona. Powoduje zmiany w korze mózgowej oraz uszkodzenie mitochondriów. , Anemia sierpowata. Wadliwa budowa hemoglobiny powoduje wrodzoną niedokrwistość. Zespół Edwardsa, Turnera, Williamsa to kolejne przykłady chorób genetycznych. Profilaktyka pierwotna w chorobie genetycznej Celem profilaktyki pierwotnej jest podjęcie działań, które nie pozwolą na powstanie wadliwego genotypu. W profilaktyce chorób genetycznych ważną rolę odgrywa określenie czynników wywołujących mutacje w genach (np. promieniowanie ultrafioletowe, wysoka temperatura) i ich eliminacja. W przypadku kiedy kobieta w ciąży będzie palić papierosy i spożywać alkohol, materiał genetyczny dziecka ulegnie zmianie. Zaprzestanie stosowania używek to pierwszy krok, aby ochronić się przed czynnikami mogącymi wywołać choroby w przyszłości. Profilaktyka wtórna Filarem wtórnej profilaktyki jest jak najwcześniejsze wykrycie choroby genetycznej jeszcze, gdy nie pojawiają się pierwsze objawy. Diagnostyka...

Nasze akcje
Zmysłowy i uwodzicielski czy delikatny i czarujący – jaki jest twój zapach?
Newsy

Ponadczasowy czy zaskakujący? Ten zapach ma jedno i drugie!

Partner
Weleda
Newsy

Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!

Partner
Sprawdź, jak skutecznie „cofnąć zegar” i odmłodzić spojrzenie!
Newsy

Spektakularny i jednocześnie naturalny wygląd? Sprawdź, jak odmłodzić spojrzenie!

Partner
Eva Longoria
Styl życia

Wymarzona sylwetka bez wyrzeczeń? To możliwe!

Partner
Newsy

Nowa kolekcja Lilou zachęca do świętowania wspólnych chwil

Partner
Pomysł na prezent: perfumy Tom Tailor
Newsy

Te perfumy symbolizują drogocenne chwile szczęścia i spokoju

Partner
Newsy

Niebanalna i ponadczasowa biżuteria Pandora zachwyca blaskiem

Partner
Newsy

Uwielbiasz taniec? Rozwijaj swoje umiejętności i dziel się nimi ze światem!

Partner
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy

Małgorzata Rozenek-Majdan

BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy

Julia Wieniawa

BZ
Kasia Cichopek pozuje na huśtawce na swoim balkonie
Newsy

Katarzyna Cichopek

BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show

Hotel Paradise

BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show

Ślub od pierwszego wejrzenia

BZ
Moda uliczna z nowojorskiego tygodnia mody wiosna/lato 2021
Fleszstyle

Modne fryzury wiosna 2021. Buttercream blonde to nowy trend dla fanek jasnych fryzur. Koloryzacja pasuje do większości karnacji

Marcelina Zielnik
Paul Costelloe wiosna/lato 2021
Fleszstyle

Te trzy trendy zdominowały makijaż na wiosnę i lato 2021

Marcelina Zielnik
Modelka z koloryzacją "terracotta hair"
Fleszstyle

Modne fryzury na wiosnę 2021. Koloryzacja "terracotta hair" to hit Instagrama. To najgorętszy trend

Anna Kusiak
Leonie Hanne
Fleszstyle

Ta fryzura to najgorętszy trend wiosny i lata 2021. Instagramerki ją uwielbiają

Marcelina Zielnik
Jessica Alba i soft bob
Fleszstyle

Modne fryzury na sezon wiosna-lato 2021. Soft bob odejmie ci minimum 10 lat

Anna Kusiak