bio

  • Wiek:
    90 lat
  • Data urodzenia:
    6 marca 1926
  • Data śmierci:
    9 października 2016
  • Zawód:
    reżyser
  • Znak zodiaku:
Andrzej Wajda - jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów filmowych i teatralnych, laureat Nagrody Akademii Filmowej - Oscara za całokształt twórczości i Złotej Palmy na festiwalu w Cannes za film "Człowiek z żelaza". Inicjator tzw. polskiej szkoły filmowej, współtwórca kina moralnego niepokoju. Wielokrotnie przenosił na ekran największe dzieła literatury polskiej. Zainicjował powstanie Zespołu Filmowego X, Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej oraz autorskiego studia filmowego.
Przyszedł na świat i wychowywał się w Suwałkach. Jego ojcem był zawodowy żołnierz Jakub Wajda, który został zamordowany w Katyniu, a matka Aniela była nauczycielką. Po przeprowadzce do Radomia Andrzej Wajda skończył tam szkołę podstawową, a kontynuował naukę na tajnym kompletach, które musiał przerwać aż do zakończenia II wojny światowej. W 1946 roku rozpoczął studia malarskie na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1949 zrezygnował ze studiów, by podjąć naukę na wydziale reżyserii Szkoły Filmowej w Łodzi, którą skończył w 1953 roku (dyplom 1960).
Andrzej Wajda debiutował na początku lat 50. etiudami szkolnymi. Współpracował z Aleksandrem Fordem przy filmach "Młodość Chopina" i "Piątka z ulicy Barskiej". Pełnometrażowym debiutem Andrzeja Wajdy było "Pokolenie", w którym wystąpili m.in. Roman Polański, Zbigniew Cybulski i Tadeusz Łomnicki. Międzynarodowy sukces przyniósł mu wyreżyserowany w 1956 roku "Kanał". Film został nagrodzony w Cannes Srebrną Palmą. Wajda kontynuował karierę "Popiołem i diamentem", który wzbudził negatywne reakcje polskich komunistów przez co nie został dopuszczony do uczestnictwa na festiwalu w Wenecji. Rosnąca popularność reżysera sprawiła, że zaczął realizować filmy poza granicami Polski, m.in. Jugosławii ("Powiatowa Lady Makbet"), Wielkiej Brytanii ("Bramy raju"). Kolejnym kontrowersyjnym dziełem Wajdy były "Popioły", w których karierę rozpoczynał Daniel Olbrychski. Po tragicznej śmierci Zbigniewa Cybulskiego, Wajda nakręcił pierwszy autorski film "Wszystko na sprzedaż". Kolejne filmy reżysera (m.in. "Krajobraz po bitwie", "Brzezina", "Wesele") zdobyły uznanie widzów i krytyków. "Ziemia obiecana" przez tych drugich była często nazywana najlepszym polskim filmem wszech czasów, choć nie zdobyła uznania za granicą.
Wraz z "Człowiekiem z marmuru", który stanowił manifest kina moralnego niepokoju, Andrzej Wajda dołączył do krytyki systemu władzy komunistycznej w Polsce. Tematykę polityczną kontynuował "Człowiekiem z żelaza" (1981), który przyniósł Wajdzie Złotą Palmę. Do 1983 roku Wajda pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Nie wszystkie filmy reżysera odnosiły sukces, za porażkę uznaje się m.in. nakręcone później "Wielki tydzień" i "Panna nikt". Sześć Orłów (Polskich Nagród Filmowych) przyniosła mu ekranizacja narodowej epopei "Pan Tadeusz", w której wystąpiła cała plejada polskich gwiazd: Olbrychski, Andrzej Seweryn, Bogusław Linda, Grażyna Szapołowska. Ekranizacje największych dzieł polskiej literatury kontynuował "Zemstą" według komedii Aleksandra Fredry. Wyreżyserowanym w 2007 roku "Katyniem" przerwał milczenie polskiej kinematografii na temat zbrodni katyńskiej. "Katyń" był polskim kandydatem do Oscara, podobnie jak kolejne filmy Andrzeja Wajdy "Wałęsa. Człowiek z nadziei" oraz ostatni film w dorobku reżysera "Powidoki".

Andrzej Wajda prywatnie

Andrzej Wajda był czterokrotnie żonaty. Z czwartą żoną, artystką Krystyną Zachwatowicz, przeżyli wspólnie ponad 40 lat. Wcześniej Andrzej Wajda był żonaty z artystkami Gabrielą Obrembą i Zofią Żuchowską, a także z aktorką Beatą Tyszkiewicz, z którą reżyser ma córkę Karolinę.

Filmografia Andrzeja Wajdy, filmy fabularne

 

2016 - Powidoki

2013 - Wałęsa. Człowiek z nadziei

2009 - Tatarak

2007 - Katyń

2005 - Solidarność, Solidarność..., nowela Człowiek z nadziei

2002 - Zemsta

2000 - Wyrok na Franciszka Kłosa

1999 - Pan Tadeusz

1996 - Panna Nikt

1995 - Wielki Tydzień

1994 - Nastazja

1992 - Pierścionek z Orłem w Koronie

1990 - Korczak

1988 - Les possédés

1985 - Kronika wypadków miłosnych

1983 - Eine liebe in Deutschland

1982 - Danton

1981 - Człowiek z żelaza

1979 - Dyrygent

1979 - Panny z wilka

1978 - Bez znieczulenia

1976 - Człowiek z marmuru

1976 - Smuga cienia

1974 - Ziemia obiecana

1972 - Wesele

1970 - Brzezina

1970 - Krajobraz po bitwie

1969 - Polowanie na muchy

1968 - Przekładaniec

1968 - Wszystko na sprzedaż

1967 - Gates to Paradise

1965 - Popioły

1962 - L'amour a vingt ans

1962 - Sibirska ledi Magbet

1961 - Samson

1960 - Niewinni czarodzieje

1959 - Lotna

1958 - Popiół i diament

1956 - Kanał

1954 - Pokolenie