Niska i wysoka krzepliwość krwi – rodzaje i przyczyny zaburzeń krzepnięcia krwi
Zaburzenia krzepnięcia to zbiorcza nazwa dla kilku chorób, które mają różne przyczyny. Istnieją dwie kategorie chorób zaburzających krzepliwość – skazy krwotoczne i nadkrzepliwość. Różnią się one mechanizmem powstawania, który może zależeć od któregoś z trzech podstawowych czynników krzepnięcia: budowy ściany naczyń krwionośnych, liczby płytek krwi i funkcji osocza.
Zaburzenia krzepnięcia to zbiorcza nazwa dla kilku chorób, które mają różne przyczyny. Istnieją dwie kategorie chorób zaburzających krzepliwość – skazy krwotoczne i nadkrzepliwość. Różnią się one mechanizmem powstawania, który może zależeć od któregoś z trzech podstawowych czynników krzepnięcia: budowy ściany naczyń krwionośnych, liczby płytek krwi i funkcji osocza.
Rodzaje zaburzeń krzepnięcia krwi
Najczęstszymi zaburzeniami krzepnięcia krwi są skazy krwotoczne, które prowadzą do częstych i trudnych do zatamowania krwawień oraz powstawania siniaków nawet w wyniku bardzo lekkich stłuczeń. Skazy krwotoczne dzielą się na:
- Skazy krwotoczne naczyniowe.
- Skazy krwotoczne płytkowe.
- Skazy krwotoczne osoczowe.
Drugim rodzajem zaburzeń krzepnięcia jest groźniejsza od skaz krwotocznych nadkrzepliwość, która sprawia, że wewnątrz naczyń krwionośnych tworzą się zakrzepy.
Przyczyny skazy krwotocznej płytkowej
Skaza krwotoczna płytkowa jest najczęstszym zaburzeniem krzepliwości krwi. Jej przyczynę stanowi zbyt mała liczba trombocytów (PLT) we krwi (poniżej 30 000/µl). Może ona wynikać z:
- wrodzonych zaburzeń wytwarzania płytek krwi (np. zespół Fanconiego),
- aplazji lub dysplazji szpiku kostnego,
- białaczki,
- niedoboru witaminy B12 bądź kwasu foliowego,
- zniszczenia trombocytów przez przyjmowanie niektórych leków lub przetoczenia krwi,
- wzmożonej kumulacji trombocytów w chorych narządach obwodowych, np. w śledzionie,
- defektu budowy płytek krwi (np. zespół Bernarda-Souliera czy zespół Glanzmana),
- upośledzenia funkcji płytek krwi przez częste zażywanie leków przeciwbólowych.
Przyczyny skazy krwotocznej osoczowej
Prawidłową homeostazę organizmu może też uniemożliwiać defekt osoczowych czynników krzepnięcia – skaza krwotoczna osoczowa. Schorzenie to zwykle ma charakter wrodzony, ale istnieją też przyczyny wtórne, takie jak:
- niewydolność lub niedojrzałość wątroby,
- niedobór witaminy K,
- niedobór czynnika von Willebranda (białka),
- stosowanie niektórych leków przeciwzakrzepowych.
Przyczyny skazy krwotocznej naczyniowej
Skazy krwotoczne naczyniowe, spowodowane defektem ścian naczyń krwionośnych, także mogą być wrodzone lub nabyte (w wyniku uszkodzenia mechanicznego). Przyczyny skazy krwotocznej naczyniowej wrodzonej to:
- zespół Marfana,
- zespół Ehlersa-Danlosa,
- choroba Rendu-Oslera-Webera,
- wrodzona łamliwość kości.
Natomiast uszkodzenia naczyń krwionośnych mogą nastąpić w następstwie:
- chorób tkanki łącznej (np. tocznia układowego rumieniowatego),
- niedoboru witaminy C,
- leczenia glikokortykosteroidami,
- radioterapii.
Przyczyny nadkrzepliwości
Nadkrzepliwość, nazywana też trombofilią, jest najczęściej wrodzona. Występuje, kiedy dochodzi do mutacji genów czy brakuje we krwi białek, które odpowiadają za hamowanie krzepliwości wewnątrznaczyniowej. Do nabytej nadkrzepliwości może dojść z powodu:
- zaburzeń endokrynologicznych (np. niedoczynności tarczycy),
- powikłań pooperacyjnych,
- zakażeń i stanów zapalnych (np. wrzodziejącego zapalenia jelita grubego),
- zespołu nerczycowego,
- chorób nowotworowych,
- chorób immunologicznych,
- stosowania antykoncepcji hormonalnej,
- długotrwałego unieruchomienia,
komplikacji ciążowych.
- Czym są leukocyty? O czym świadczy nadmiar białych krwinek we krwi?
- Jaka ilość krwi krąży w ludzkich żyłach? Ile litrów krwi ma człowiek?
- Krzepliwość krwi bywa problematyczna. Jakie są objawy i leczenie zaburzeń krzepnięcia krwi?
- Zapewnij dziecku zdrowe kości i prawidłowe krzepnięcie krwi. Witaminy D i K to idealne witaminy dla niemowląt.
- Czy wiesz, jak interpretować wyniki morfologii krwi? Oto normy monocytów w badaniu krwi.