atrybuty sędziego
Image by LifetimeStock.com
Styl życia

Kodeks pracy jako podstawa określająca prawa pracownika

Prawo pracy zawarte w Kodeksie pracy określa nie tylko obowiązki, jakie ma pracownik, ale także prawa, jakie mu przysługują.

Prawo pracy zawarte w Kodeksie pracy określa nie tylko obowiązki, jakie ma pracownik, ale także prawa, jakie mu przysługują.

 

Zawarcie stosunku pracy między pracodawcą a pracownikiem związane jest nie tylko z koniecznością przestrzegania licznych obowiązków, ale i z prawami obu stron.

Podstawowe zagadnienia związane z prawem pracy

Istotnym prawem zawartym w Kodeksie Pracy (zobacz tekst ustawy) jest dowolność w wyborze zawodu.

Obowiązkiem pracodawcy jest poszanowanie godności i dóbr pracownika. Pracownik nie może być dyskryminowany ze względu na różnice płci, wieku, koloru skóry czy poglądów.

 

Pracodawca musi zdawać sobie sprawę z obowiązywania zasady równości, według której wykonując taką samą pracę, kobiety i mężczyźni mają takie same prawa.

 

Ponadto pracownik ma prawo oczekiwać, że pracodawca będzie wsparciem w rozwoju zawodowym i umożliwi mu podnoszenie kwalifikacji zawodowych (art. 10-13).

Prawo pracownika do urlopu

Pracownikowi przysługuje niezbywalne prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Jeden z urlopów w roku ma trwać co najmniej dwa tygodnie bez przerw. Pozostałe urlopy mogą być krótsze. Wymiar urlopu uzależniony jest od stażu pracy. Jeśli pracownik pracuje krócej niż 10 lat, przysługuje mu 20 dni urlopu wypoczynkowego, jeśli dłużej – 26 dni. (art. 152 i art. 154).

Prawa pracownika a BHP

Pracownik przed rozpoczęciem pracy musi odbyć obowiązkowe szkolenie z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Gdy pracownik zauważy nieprawidłowości związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy obarczonej ryzykiem. Może również odejść z miejsca stwarzającego zagrożenie powiadamiając o tym pracodawcę, nie tracąc przy tym prawa do wynagrodzenia (art. 210 § 1-3).

 

Wszelkie wątpliwości związane z prawami pracownika rozstrzygnąć można sięgając do Kodeksu Pracy.

dwoje młody ludzi przed laptopem
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Kiedy przysługuje pierwszy urlop wypoczynkowy?
Pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem pierwszego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

Pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem pierwszego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.   Pracownik ma prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego, bez względu na staż pracy. Jednak w inny sposób nabywa prawa do urlopu osoba, która podjęła pracę na mocy umowy o pracę po raz pierwszy w życiu. Przepisy regulujące prawo do urlopu wypoczynkowego Zgodnie z Kodeksem pracy (zobacz tekst ustawy ) pracownik nie może zrzec się prawa do przysługującego mu urlopu i przysługuje mu prawo do nieprzerwanego, corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego (art. 152 §1-2). Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do urlopu prawo. Jeśli urlop nie zostanie wykorzystany w danym roku, staje się urlopem zaległym . Wymiar urlopu wypoczynkowego Przepisy regulują wymiar urlopu wypoczynkowego i uzależniony od jest on od stażu pracy. Należy pamiętać, że w staż pracy wliczony jest również okres edukacji (np. ukończenie szkoły wyższej wliczane jest jako 8-letni staż pracy zgodnie z art. 155 §1 Kodeksu pracy). Pracownikowi, który ma staż pracy mniejszy niż 10 lat, przysługuje 20 dni urlopu , natomiast dla pracownika ze stażem co najmniej 10-letnim przewidziany jest urlop w wymiarze 26 dni (art. 154 §1 k.p.). Pierwszy urlop wypoczynkowy W przypadku pracowników, dla których podjęcie pracy na mocy umowy o pracę jest pierwszym takim doświadczeniem zawodowym, urlop w pierwszym roku kalendarzowym pracy naliczany jest proporcjonalnie. Zgodnie z artykułem 153 §1 Kodeksu pracy taki pracownik uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku . Taki sposób naliczania urlopu ma zastosowanie w przypadku pierwszego roku pracy pracownika, a nie przez pierwszy rok pracy u danego pracodawcy....

młodzi ludzie na wakacjach
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Rodzaje urlopów przy umowie o pracę
Kodeks pracy wskazuje na różne rodzaje urlopów pracowniczych m.in. płatny urlop wypoczynkowy, urlopy przewidziane dla pracownika-rodzica czy urlop bezpłatny.

Kodeks pracy wskazuje na różne rodzaje urlopów pracowniczych m.in. płatny urlop wypoczynkowy, urlopy przewidziane dla pracownika-rodzica czy urlop bezpłatny.   Zgodnie z Kodeksem pracy (zobacz tekst ustawy ) pracownik nie może zrzec się prawa do przysługującego mu urlopu i przysługuje mu prawo do nieprzerwanego, corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego (art. 152 §1-2). Pracownik ma również prawo do innych rodzajów urlopu. Wymiar urlopu wypoczynkowego Wymiar urlopu związany jest z czasem zatrudnienia, tzn. osobie, która jest zatrudniona mniej niż 10 lat przysługuje 20 dni urlopowych, natomiast w przypadku osoby zatrudnionej co najmniej 10 lat jest to 26 dni urlopowych (art. 154 §1 k.p.). W sytuacji, gdy pracownik zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu pracy (na przykład na ½ etatu) wymiar urlopu ustalony jest proporcjonalnie do wymiaru czasu jej pracy (podstawą do wyliczenia urlopu jest 20 lub 26 dni urlopowych). Urlop uzupełniający Urlop uzupełniający jest odrębnym rodzajem urlopu wypoczynkowego i przysługuje pracownikowi, który uzyskał prawo do urlopu wypoczynkowego w wyższym wymiarze. Oznacza to, że pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy i uzyskał w ciągu tego roku możliwość korzystania z urlopu o wyższym wymiarze (zatem ma prawo do 26, a nie jak wcześniej 20 dni urlopowych), przysługuje urlop uzupełniający (art. 158 kodeksu pracy). Urlopy przewidziane dla pracownika – rodzica Ustawodawca przewiduje dla pracowników liczne uprawnienia związane z rodzicielstwem. Są to m.in. urlop macierzyński i dodatkowy urlop macierzyński, urlop rodzicielski, ojcowski i urlop wychowawczy . Zarówno urlop macierzyński, jak i rodzicielski, traktowane są jako okres wydajnej pracy, dlatego nie mają wpływu na wymiar urlopu wypoczynkowego.   Pracownik ma prawo do wykorzystania urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 26 tygodni,...

dwóch mężczyzn dyskutujących
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Jaką formę powinien mieć wniosek o urlop?
Kodeks pracy nie reguluje, czy wniosek urlopowy powinien być złożony w formie pisemnej czy ustnej, zatem wiążące są wewnętrzne przepisy firmy.

Kodeks pracy nie reguluje, czy wniosek urlopowy powinien być złożony w formie pisemnej czy ustnej, zatem wiążące są wewnętrzne przepisy firmy.   Zgodnie z Kodeksem pracy (zobacz tekst ustawy ) pracownik nie może zrzec się prawa do przysługującego mu urlopu i przysługuje mu prawo do nieprzerwanego, corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego (art. 152 §1-2). Wymiar urlopu wypoczynkowego Przepisy regulują wymiar urlopu wypoczynkowego i uzależniony on jest od stażu pracy. Należy pamiętać, że w staż pracy wliczony jest również okres edukacji (np. ukończenie szkoły wyższej wliczane jest jako 8-letni staż pracy zgodnie z art. 155 §1 Kodeksu pracy). Pracownikowi, który ma staż pracy mniejszy niż 10 lat, przysługuje 20 dni urlopu, natomiast dla pracownika ze stażem co najmniej 10 letnim przewidziany jest urlop w wymiarze 26 dni (art. 154 §1 k.p.). Wniosek urlopowy Pracownik nie może rozpocząć urlopu samodzielnie, gdyż to pracodawca decyduje o udzieleniu mu urlopu. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1998 r. samo złożenie wniosku o udzielenie urlopu wypoczynkowego nie może być traktowane jako udzielenie urlopu przez pracodawcę i nie usprawiedliwia nieobecności pracownika w pracy. Jednak już potwierdzona podpisem adnotacja pracodawcy na wniosku urlopowym: „zatwierdzam” lub „wyrażam zgodę” jest wystarczająca. Wniosek urlopowy na piśmie, mailem czy ustnie Przepisy Kodeksu pracy nie definiują formy składania wniosku urlopowego . Sąd Najwyższy orzekł, iż pracownicy zobowiązani są składać wnioski w sposób, który przyjęty jest przez zakład pracy (zatem jeśli jest takie wewnętrzne ustalenie, wniosek może być złożony także w formie ustnej). Najczęściej firmy decydują w wewnętrznych przepisach, że powinna być to forma pisemna. Wniosek taki może zawierać m.in. termin wykorzystania urlopu oraz informację, z którego roku...

Nasze akcje
materiały prasowe Lenovo
Fleszstyle

Świetna jakość w stylowym opakowaniu. Natalia Szroeder wybrała laptop Lenovo Yoga Slim 7

Partner
rafal-brzozowski
Newsy

Ci uczestnicy „The Voice of Poland” robią karierę muzyczną. Znasz wszystkich?

Partner
fotona-tatuaż
Fleszstyle

Nieudany tatuaż lub makijaż permanentny ? Wiemy, jak się go pozbyć!

Partner
torebka-skoda-hollie-warsaw
Fleszstyle

Barbara Kurdej - Szatan: "Nie miałam pojęcia, że niezabezpieczone drobiazgi mogą uderzyć z taką siłą"

Partner
justyna-steczkowska
Newsy

Justyna Steczkowska ponownie w „The Voice of Poland”! To wyjątkowy czas dla artystki

Partner
Revitalift Filler L'Oréal Paris
Fleszstyle

Wiele może się zmienić w ciągu 10 lat, ale twoja skóra nie musi! Test linii Revitalift Filler L'Oréal Paris

Partner
kosmetyki-weleda
Fleszstyle

Weleda, czyli pielęgnacja w harmonii z naturą i człowiekiem

Partner
materiały prasowe TVP
TV-Show

Sylwia Grzeszczak nową trenerką w „The Voice of Poland”! Jak się sprawdzi?

Partner