kobieta w bibliotece
Image by LifetimeStock.com
Styl życia

Jakie są obowiązki pracodawcy wobec pracownika?

Obowiązki pracodawcy odpowiadają prawom pracownika na podstawie zasady wzajemności świadczeń.

Obowiązki pracodawcy odpowiadają prawom pracownika na podstawie zasady wzajemności świadczeń.

 

Obowiązki pracodawcy wobec pracownika określone są nie tylko przez kodeks pracy (zobacz tekst ustawy), ale także szereg innych przepisów powszechnie obowiązujących. Prawa pracownika mogą być poszerzone względem powszechnie obowiązujących, jeśli tak stanowią wewnętrzne przepisy danego zakładu – na przykład regulamin pracy czy regulamin wynagradzania.

 

Dodatkowo pracodawca może zobowiązać się wobec konkretnego pracownika, wprowadzając szczególne zapisy w jego umowie o pracę. Umowa o pracę może poszerzać obowiązki pracodawcy wobec pracownika. Nie może zawierać zapisów, które by prawa pracownika ograniczały (względem uprawnień ustawowych).

Źródła obowiązków pracodawcy wobec pracownika

Obowiązki pracodawcy wobec pracownika stanowią element stosunku pracy i określone są, poza kodeksem pracy (art. 94-99), przez inne ustawy, a także rozporządzenia Rady Ministrów oraz ministra właściwego do spraw pracy, układy zbiorowe pracy, regulaminy pracy, regulaminy wynagradzania, statuty. Wynikają również z indywidualnych umów o pracę.

Obowiązki pracodawcy w kodeksie pracy

Kodeks określa następujące obowiązki pracodawcy wobec pracownika:

  • Obowiązek terminowej wypłaty wynagrodzenia,
  • Obowiązek zatrudniania pracownika,
  • Konieczność zaznajamiania pracownika z zakresem jego obowiązków,
  • Odpowiedniej organizacji pracy pracowników oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
  • Przeciwdziałania wszelkim formom dyskryminacji w zatrudnieniu,
  • Ułatwiania podnoszenia kwalifikacji zawodowych zatrudnionych,
  • Zaspokajania, w miarę możliwości, potrzeb socjalnych pracowników,
  • Stosowania obiektywnych kryteriów oceny pracy, świadczonej przez pracowników, oraz jej efektów,
  • Prowadzenia i przechowywania odpowiedniej dokumentacji dotyczącej pracowników i świadczonego przez nich stosunku pracy.

Ponadto pracodawca zobowiązany jest:

  • Przeciwdziałać mobbingowi w zakładzie pracy,
  • Informować pracowników o możliwości podjęcia zatrudnienia na pełny lub niepełny czas pracy bądź o też wolnych miejscach pracy, jeśli zatrudnieni są na czas określony,
  • Po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy o pracę – wydać pracownikowi świadectwo pracy, co nie może być uzależnione od wcześniejszego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.

Odpowiedzialność pracodawcy za niewykonanie obowiązków wobec pracownika

W razie ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków pracownikowi przysługuje prawo rozwiązania umowy o pracę. W razie popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika możliwe jest wszczęcie odpowiedniego postępowania, które może zakończyć się nałożeniem na pracodawcę kary grzywny. Odpowiedzialność pracodawców przewiduje także kodeks karny.

 

okulary, długopis i rozliczenia
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Jakie prawa i obowiązki ma pracodawca?
Ważnym obowiązkiem pracodawcy jest stworzenie sprzyjających warunków pracy pracownikowi i dbanie o jego rozwój zawodowy.

Ważnym obowiązkiem pracodawcy jest stworzenie sprzyjających warunków pracy pracownikowi i dbanie o jego rozwój zawodowy.   Podstawowym prawem pracodawcy jest zatrudnienie pracownika, a obowiązkiem przedstawienie zakresu obowiązków, a także wskazanie pracownikom ich praw (art. 94 § 1). Prawa zatrudniającego Pracodawca ma prawo żądać od pracownika podania podstawowych danych osobowych (art. 22¹ § 1-2). W sytuacji gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, którzy nie są objęci zakładowym lub ponadzakładowym układem zbiorowym pracy, pracodawca ustala regulamin wynagrodzenia (art. 77² § 1). Przywilejem pracodawcy jest udzielanie pracownikom nagród i wyróżnień (art. 105). Jeśli pracownik złamał postanowienia umowy dotyczące zakazu konkurencji, pracodawca ma prawo ubiegać się o wyrównanie przez pracownika poniesionych szkód (art. 101¹ § 2). Organizacja miejsca pracy Obowiązkiem pracodawcy jest zorganizowanie pracy pracownikowi w taki sposób, by mógł maksymalnie wykorzystać czas swojej pracy oraz posiadane kwalifikacje i predyspozycje .   Pracodawca powinien zadbać w szczególności o zmniejszenie uciążliwości związanej z wykonywaniem prac monotonnych i rutynowych.   Środowisko pracy powinno wykluczać możliwość dyskryminacji i mobbingu (art. 94 § 2; art. 94³ § 1-4).   Pracodawca jest również odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. W celu udowodnienia sprawowanej kontroli konieczne jest odpowiednie przygotowanie zakładu pracy oraz udział pracowników w szkoleniach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 94 § 4). Wynagrodzenie i inne czynności formalne Wynagrodzenie za pracę wypłacane powinno być w odpowiedni sposób, z zachowaniem obowiązujących terminów (art. 94 § 5). Jeśli pracodawca ma taką możliwość powinien również zadbać o zaspokojenie...

kobieta krzycząca na telefon
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Wykroczenia przeciwko prawom pracownika
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy za wykroczenia przeciwko prawom pracownika pracodawca może być obciążony karą grzywny w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy za wykroczenia przeciwko prawom pracownika pracodawca może być obciążony karą grzywny w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł.   W Sprawozdaniu z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2014 roku można odnaleźć informacje na temat częstotliwości i rodzaju wykroczeń przeciwko prawom pracownika. Poniżej kilka przykładów częstych wykroczeń. Rodzaj umowy Pracodawcy, którzy w celu ograniczenia kosztów, zawierają z pracownikiem umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenie) w warunkach, w których zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (zobacz tekst ustawy ) powinna być zawarta umowa o pracę, dopuszczają się wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Zgodnie z artykułem 22 §1 Kodeksu pracy pracownik (czyli osoba zatrudniona na mocy umowy o pracę) zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę , a także pod jego kierownictwem. Jeśli takie elementy zawarte są również w umowie cywilnoprawnej, może zachodzić ryzyko wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Przepisy BHP Częstym wykroczeniem przeciwko prawom pracownika jest również nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (np. nieaktualne badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, nieprawidłowości dotyczące środków ochrony indywidualnej czy nieprawidłowości w zakresie oceny ryzyka). Osobie odpowiedzialnej za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo osobie kierującej pracownikami, która nie przestrzega przepisów BHP oprócz kary grzywny, może grozić również mandat. Czas pracy i urlop wypoczynkowy Naruszane są często także prawa pracowników związane z czasem pracy, na przykład zatrudnianie pracowników powyżej 5 dni w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym lub zatrudnianie pracowników z naruszeniem przepisów o 11 godzinnym odpoczynku dobowym. Inspektorzy bardzo często wskazują również...

arkusz i kalkulator
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Kiedy pracownik może ponieść odpowiedzialność materialną?
Odpowiedzialność materialna pracownika i wymiar odszkodowania na rzecz pracodawcy zależy od tego, czy pracownik wyrządził szkodę umyślnie, czy też nie.

Odpowiedzialność materialna pracownika i wymiar odszkodowania na rzecz pracodawcy zależy od tego, czy pracownik wyrządził szkodę umyślnie, czy też nie.   Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest dbanie o dobro zakładu pracy i ochrona jego mienia, jak również zachowanie w tajemnicy informacji, które ujawnione mogłyby narazić pracodawcę na szkodę (art. 100 §2 pkt. 4 k.p.). Kodeks pracy (zobacz tekst ustawy ) określa również dwie sytuacje, w których pracownik może ponosić za niedopełnienie tego obowiązku. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy Odpowiedzialność materialną może ponieść pracownik, który ze swojej winy (na skutek niewykonania bądź niewłaściwego wykonania obowiązków) wyrządził szkodę pracodawcy (art. 114). Pracodawca zobowiązany jest natomiast do przedstawienia okoliczności, które uzasadniają odpowiedzialność pracownika, jak i wysokość powstałej szkody (art. 116).   Ustawodawca przewiduje dwa rodzaje konsekwencji, zależne od tego, czy wina pracownika była umyślna, czy też nie. Do naprawienia szkody w pełnym wymiarze (czyli w pełnej wysokości materialnej) zobowiązany jest pracownik, który szkodę wyrządził umyślnie (art. 122). Jeśli natomiast pracownik zawinił nieumyślnie, wówczas odszkodowanie na rzecz pracodawcy nie może przekroczyć kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi (art. 119). Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi Pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w mieniu, które powierzył mu pracodawca. Pracodawca może powierzyć pracownikowi różnorodne mienie : począwszy od pieniędzy, papierów wartościowych i kosztowności przez narzędzia i podobnego typu przedmioty, na środkach ochrony indywidualnej i odzieży roboczej skończywszy (art. 124 § 1). W sytuacji, gdy pracownik będzie mógł wykazać, iż szkoda powstała na skutek...

Nasze akcje
Zmysłowy i uwodzicielski czy delikatny i czarujący – jaki jest twój zapach?
Newsy
Ponadczasowy czy zaskakujący? Ten zapach ma jedno i drugie!
Partner
Weleda
Newsy
Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!
Partner
Sprawdź, jak skutecznie „cofnąć zegar” i odmłodzić spojrzenie!
Newsy
Spektakularny i jednocześnie naturalny wygląd? Sprawdź, jak odmłodzić spojrzenie!
Partner
Eva Longoria
Styl życia
Wymarzona sylwetka bez wyrzeczeń? To możliwe!
Partner
Newsy
Nowa kolekcja Lilou zachęca do świętowania wspólnych chwil
Partner
Pomysł na prezent: perfumy Tom Tailor
Newsy
Te perfumy symbolizują drogocenne chwile szczęścia i spokoju
Partner
Newsy
Niebanalna i ponadczasowa biżuteria Pandora zachwyca blaskiem
Partner
Newsy
Uwielbiasz taniec? Rozwijaj swoje umiejętności i dziel się nimi ze światem!
Partner
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy
Małgorzata Rozenek-Majdan
BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy
Julia Wieniawa
BZ
Kasia Cichopek pozuje na huśtawce na swoim balkonie
Newsy
Katarzyna Cichopek
BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show
Hotel Paradise
BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show
Ślub od pierwszego wejrzenia
BZ
Moda uliczna z nowojorskiego tygodnia mody wiosna/lato 2021
Fleszstyle
Modne fryzury wiosna 2021. Buttercream blonde to nowy trend dla fanek jasnych fryzur. Koloryzacja pasuje do większości karnacji
Marcelina Zielnik
Paul Costelloe wiosna/lato 2021
Fleszstyle
Te trzy trendy zdominowały makijaż na wiosnę i lato 2021
Marcelina Zielnik
Modelka z koloryzacją "terracotta hair"
Fleszstyle
Modne fryzury na wiosnę 2021. Koloryzacja "terracotta hair" to hit Instagrama. To najgorętszy trend
Anna Kusiak
Leonie Hanne
Fleszstyle
Ta fryzura to najgorętszy trend wiosny i lata 2021. Instagramerki ją uwielbiają
Marcelina Zielnik
Jessica Alba i soft bob
Fleszstyle
Modne fryzury na sezon wiosna-lato 2021. Soft bob odejmie ci minimum 10 lat
Anna Kusiak