Wpływ zabawy na rozwój dziecka
© Oksana Kuzmina/Fotolia.com
Styl życia

Rozwój dziecka a zabawa, czyli wielostronny wpływ zabawy na rozwój malucha

Rozwój dziecka jest procesem złożonym, na który znaczący wpływ ma zabawa. Przyczynia się ona do rozwoju dziecka w wielu sferach: poznawczej, fizycznej, emocjonalnej i społecznej. W zabawie dziecko doskonali sprawność manualną i fizyczną, nabywa reguł społecznych, rozwija spostrzegawczość, mowę oraz rozładowuje emocje.

Rozwój dziecka jest procesem złożonym, na który znaczący wpływ ma zabawa. Przyczynia się ona do rozwoju dziecka w wielu sferach: poznawczej, fizycznej, emocjonalnej i społecznej. W zabawie dziecko doskonali sprawność manualną i fizyczną, nabywa reguł społecznych, rozwija spostrzegawczość, mowę oraz rozładowuje emocje.

 

Zabawa jest podstawową aktywnością dziecka, a zarazem ważną częścią jego życia. Nie stanowi jedynie sposobu na spędzanie wolnego czasu, ale jest źródłem rozwoju każdego malucha. Ma również znaczny wpływ na jego wychowanie.

Kasia gotuje z Polki.pl: pasta jajeczna

Czym jest zabawa?

Rozwój dziecka jest procesem złożonym i wieloetapowym. Obejmuje on pewne przemiany, dzięki którym człowiek przechodzi od niższych i mniej doskonałych stanów do bardziej złożonych, doskonalszych, wyższych. Na rozwój dziecka wpływają różnorodne czynniki, a jednym z kluczowych jest zabawa i bawienie się. Zabawa jest działalnością dobrowolną i najczęściej bezinteresowną. Podejmowana jest ze względu na przyjemność, jaką dostarcza same jej wykonanie. W zabawie nie jest ważny końcowy efekt i nie ma w niej nastawienia na realizację określonych zadań. Kluczową rolę odgrywa natomiast sam proces bawienia się. Zabawa jest podstawową formą aktywności dziecka, która w jego życiu pojawia się już w okresie niemowlęcym. Pozwala na aktywizowanie wszystkich dzieci, bez względu na ich poziom intelektualny. O zabawie można mówić, gdy:

  • działanie dziecka odbywa się w określonym czasie i przestrzeni - dziecko w zabawie przebywa w innej rzeczywistości czasowo - przestrzennej, w innym wymiarze;
  • działanie dziecka jest podejmowane z jego własnej woli, bez przymusu - zabawa jest działalnością swobodną, nieprzymuszoną;
  • towarzyszą jej różnorodne emocje, niekiedy bardzo silne oraz zaangażowanie w podejmowaną aktywnością;
  • objęta jest normami i regułami stworzonymi przez dziecko i obowiązującymi na czas zabawy, które nie muszą być jasno sformułowane przed podjęciem zabawy; stanowią one tzw. “niepisane prawo”.

Na jakie sfery rozwoju dziecka oddziałuje zabawa?

Zabawa jest aktywnością odgrywającą wielostronną rolę w rozwoju dziecka. Oddziałuje na sferę rozwoju intelektualnego, motorycznego, emocjonalnego i społecznego. Zabawa jest działalnością o charakterze twórczym sprzyjającą pobudzaniu i rozwijaniu wyobraźni oraz kreatywności w różnych dziedzinach życiowych. Przypisuje się jej znaczącą funkcję społeczną, gdyż uczy współpracy, dzielenia się, ale również brania i dawania. Zabawa uczy również podporządkowywać się obowiązującym regułom i zasadom. W zabawie dziecko przejawia znajomość norm społecznych oraz pożądanych wzorów zachowania i postępowania. Zabawa ma duży wpływ na rozwój poznawczy dziecka, gdyż za jej pośrednictwem malec zdobywa wiedzę o otaczającym go świecie. Odgrywa również ważną rolę w rozwoju emocjonalnym. Zabawa może wyzwalać różne emocje, zarówno pozytywne, jak też negatywne. Umożliwia rozładowywanie emocji towarzyszących dziecku, dzięki czemu może ono lepiej funkcjonować. W trakcie zabawy dziecko komunikuje się z innymi ludźmi - rówieśnikami lub osobami dorosłymi. Przyczynia się to do rozwoju mowy dziecka oraz przezwyciężania pewnych trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych. Zabawa w sposób znaczący wpływa również na rozwój fizyczny dziecka. Dzięki niej każdy maluch zaspokaja swoją potrzebę ruchu i działania. Zabawa kształtuje i doskonali sprawność manualną niezbędną m.in. do opanowania elementarnej umiejętności pisania.

Rodzaje zabaw - jak poszczególne typy zabawy wpływają na rozwój dziecka?

Zabawa dziecięca poddawana jest różnym klasyfikacjom. Wyróżnia się wiele rodzajów zabaw, a wśród nich ważną rolę odgrywają zabawy: ruchowe, tematyczne, konstrukcyjne i dydaktyczne.

 

Zabawy ruchowe są najbardziej charakterystyczną formą aktywności dla dziecka w wieku przedszkolnego, które ma ogromną potrzebę ruchu. Opierają się one na biegu, rzutach, skakaniu, pełzaniu itd. Zabawy ruchowe odgrywają największą rolę w rozwoju fizycznym dziecka. Przyczyniają się do podniesienia ogólnej sprawności fizycznej, wytrzymałości, ale także do rozwoju pomysłowości i wyobraźni. Zabawy ruchowe rozwijają również spostrzegawczość i orientację przestrzenną. Kształtują u dzieci umiejętność określania odległości i kierunku, postawę, poczucie rytmu oraz zdolność utrzymania równowagi.

 

Zabawy tematyczne często określane są inaczej naśladowczymi lub zabawami w role. Treść zabawy dzieci zwykle czerpią z najbliższego otoczenia, np. odtwarzają pewne sytuacje zaobserwowane w trakcie wyjścia z rodzicami do sklepu. Zabawy tematyczne przyczyniają się do rozwoju wyobraźni. Dzięki temu rodzajowi zabawy dzieci kształtują sprawnością językową oraz uczą się kierować własnym zachowaniem i przestrzegać reguł społecznych. Zabawa tematyczna przyczynia się również do kształtowania cech charakteru, takich jak cierpliwość, wytrwałość, chęć niesienia pomocy innymi oraz życzliwość.

 

Zabawy konstrukcyjne są oparte na budowaniu, wytwarzaniu czegoś nowego oraz składaniu poszczególnych elementów w większą całość, np. tworzenie budowli z klocków. Zabawy te rozwijają wyobraźnię przestrzenną, kształtują sprawność manualną oraz doskonalą koordynację wzrokowo - ruchową. Mają również duży wpływ na rozwój dziecka w sferze społeczno-emocjonalnej, gdyż uczą samodzielności, planowego działania, wytrwałości w dążeniu do celu oraz w pokonywaniu trudności.

 

Zabawy dydaktyczne są organizowane i kierowane przez osoby dorosłe, np. przez rodziców czy nauczycieli. Mają znaczny wpływ na poznawczy rozwój dziecka. Dzięki nim dziecko zdobywa nową wiedzę o świecie oraz nabywa nowych umiejętności. Zabawy dydaktyczne pozwalają dzieciom porządkować posiadane wiadomości i wykorzystywać je. Uczą rozumowania i analizowania oraz kształtują systematyczność, samodyscyplinę i wytrwałość.

kobieta trzymająca noworodka na rękach
©jolopes/Fotolia.com
Styl życia
Uwaga, mowa, pamięć, zmysły – jak rozwijają się u noworodka?
Noworodek początkowo skupia swoją uwagę na światłach lub zmianie dźwięków. Powyżej 2. miesiąca życia dziecko pamięta wydarzenia sprzed dwóch dni. Po 3. miesiącu niemowlę zwykle uczy się miejsc i budynków oraz znacznie rozwija się emocjonalnie. Aby wpłynąć na rozwój poznawczy dziecka, dobrze jest zamontować nad łóżeczkiem dziecięcym zabawki, żeby mogło samo ich doświadczać.

Noworodek początkowo skupia swoją uwagę na światłach lub zmianie dźwięków. Powyżej 2. miesiąca życia dziecko pamięta wydarzenia sprzed dwóch dni. Po 3. miesiącu niemowlę zwykle uczy się miejsc i budynków oraz znacznie rozwija się emocjonalnie. Aby wpłynąć na rozwój poznawczy dziecka, dobrze jest zamontować nad łóżeczkiem dziecięcym zabawki, żeby mogło samo ich doświadczać. Rozwój poznawczy noworodka skupia się wokół koncentracji uwagi, pamięci, mowy oraz uczenia się. W tym okresie kształtują się zdolności, które mają przełożenie na możliwości w późniejszym życiu. Rozwój zmysłów u niemowląt Dzięki zmysłom dziecko kształtuje wiedzę i potrafi orientować się w otaczającym go świecie. Niemowlęta mają najbardziej rozwinięty dotyk, więc dobrze czują wszelki ucisk, temperaturę i ból. W pierwszej godzinie po urodzeniu dziecko odczuwa zapachy, więc już na wstępie należy zadbać o jego higienę. Po pierwszym tygodniu życia noworodek czuje też smak, który początkowo dzieli się tylko na przyjemny i nieprzyjemny. Z kolei wzrok u dziecka rozwija się stopniowo. Najpierw rozróżnia ono kolor niebieski i zielony. Najwolniej rozwija się natomiast słuch. Niemowlę dopiero w czwartym tygodniu życia reaguje na głos. Jak się rozwija koncentracja uwagi u niemowląt? Uwaga zaczyna się u dziecka wraz z pierwszymi odruchami orientacyjnymi . Niemowlę reaguje na zapalone światło czy zmianę dźwięków w pomieszczeniu. Jeśli określone bodźce nie podobają mu się to mruży lub zamyka oczy, a rytm jego serca jest szybszy. W tym okresie niemowlę odróżnia kontury i ruch, a powyżej 3 miesięcy skupia się na rzeczach, które są dla niego ciekawe. Rozwój pamięci u niemowlęcia Dzieci powyżej 2 miesięcy są w stanie rozpoznać dźwięk , który...

Trzylatka pokazuje kciuka
©Karin & Uwe Annas/Fotolia
Styl życia
Zabawy ruchowe dla trzylatków – 4 pomysły
Zabawy ruchowe dla trzylatków to doskonała okazja, by rozwinąć potencjał intelektualny dziecka. Spełniają wielorakie funkcje: kształcącą – dziecko zdobywa wiedzę o sobie i otaczającym świecie, staje się bardziej komunikatywne; wychowawczą – poznaje reguły życia społecznego; terapeutyczną – uczy się radzić sobie z trudnymi emocjami; projekcyjną - maluch wchodzi w różne role.

Zabawy ruchowe dla trzylatków to doskonała okazja, by rozwinąć potencjał intelektualny dziecka. Spełniają wielorakie funkcje: kształcącą – dziecko zdobywa wiedzę o sobie i otaczającym świecie , staje się bardziej komunikatywne; wychowawczą – poznaje reguły życia społecznego; terapeutyczną – uczy się radzić sobie z trudnymi emocjami; projekcyjną - maluch wchodzi w różne role. Zabawy ruchowe dla 3-latków Zabawy ruchowe dla 3-latków aktywizują dziecko i rodzinę. Oto 4 pomysły, które powinny zainspirować cię do tego, jak spędzać wolny czas z dzieckiem. 1. Kot i mysz Do gry wykorzystaj zabawkę – mysz, uformuj ją z papieru lub narysuj. Mysz schowaj w dowolnym miejscu w pokoju. Dziecko zamienia się w kota. Jego zadaniem jest upolowanie myszy. Ważne jest, by maluch zachowywał się przy tym jak kot – chodził na czworakach, prężył się. Jeżeli pojawi się pies (możesz nim być ty lub inny członek rodziny), kot musi jak najszybciej wrócić w bezpieczne miejsce (oznacz je np. kocykiem). Kiedy pies zniknie z pola widzenia, dziecko ponownie zaczyna szukać myszy. Zabawa trwa do momentu, kiedy dziecku uda się upolować mysz. 2. Zabawa z piłką Będziesz potrzebować piłki i pojemnika, np. plastikowego kosza. Zadaniem dziecka jest trafić piłką do kosza. Jeżeli dziecko opanuje rzuty np. z odległości pół metra, stopniowo zwiększaj dystans. 3. Klapsy Dziecko łączy się z bratem siostrą lub innym członkiem rodziny za lewe ramiona, a prawymi stara się klepnąć partnera w pośladek. Później następuje zamiana – dzieci chwytają się za prawe ramiona, a lewą ręką dają klapsy. 4. Ogień – burza – powietrze Włącz energiczną muzykę, do której dziecko będzie tańczyć. Wytłumacz maluchowi zasady – jeżeli wyłączysz piosenkę i krzykniesz ogień, zadaniem dziecka jest się na coś wspiąć; hasło – burza, oznacza, że dziecko ma...

Grupa dzieci bawi się w basenie.
©yanlev/stock.adobe.com
Styl życia
W jakim wieku dzieci powinny rozpocząć zabawę i treningi sportowe?
Aktywność fizyczna odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju dziecka. Rodzice często zastanawiają się jednak kiedy ich pociecha powinna rozpocząć przygodę ze sportem. Najlepiej, aby pierwsze zabawy sportowe były wdrożone już w przypadku kilkumiesięcznych maluchów. Jeśli mówimy o treningach pod okiem trenera, to w większości dyscyplin zajęcia są prowadzone od 3 roku życia.

Aktywność fizyczna odgrywa bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju dziecka. Rodzice często zastanawiają się jednak kiedy ich pociecha powinna rozpocząć przygodę ze sportem. Najlepiej, aby pierwsze zabawy sportowe były wdrożone już w przypadku kilkumiesięcznych maluchów. Jeśli mówimy o treningach pod okiem trenera, to w większości dyscyplin zajęcia są prowadzone od 3 roku życia.   Już na początku trzeba zaznaczyć, że o czasie posłania dziecka na treningi grupowe lub indywidualne z instruktorem powinny zależeć nie tyle od wieku, co od predyspozycji dziecka. Rozwój psychofizyczny jest indywidualną kwestią i często znacznie różni się w przypadku rówieśników.   Kiedy i jak wprowadzić dziecku pierwsze aktywności sportowe?   Jeżeli rodzicom zależy na szybkim oswojeniu dziecka ze sportem, to może robić to już od drugiego miesiąca życia. Właśnie wtedy można bowiem rozpocząć pierwsze wizyty na basenie. Z racji tego, że dzieci przed przyjściem na świat długo pływają w wodach płodowych i są one ich naturalnym środowiskiem życia, kąpiele w basenie nie powinny stanowić problemu. Tym bardziej, że odruch z życia płodowego utrzymuje się do około ósmego miesiąca życia malucha.   Nauka pływania w pierwszych miesiącach życia pozytywnie wpływa na rozwój fizyczny dziecka i niejako przygotowuje je do możliwości uprawiania innych dyscyplin w późniejszym okresie. Pływanie i zabawy w wodzie poprawiają i zwiększają koordynację ruchową , która praktycznie w każdym sporcie ma olbrzymie znaczenie.   W nieco późniejszym etapie, kiedy dziecko wykazuje zainteresowanie nowymi przedmiotami wskazane jest oswajanie go z akcesoriami sportowymi . Najlepsze do zabaw wydają się być różnego rodzaju piłki. Podrzucanie, turlanie czy odbijanie pozwala...

Nasze akcje
Gwiazdy
Newsy
Chcesz dobrze czuć się we własnej skórze tak, jak największe gwiazdy? Działaj metodą małych kroków!
Partner
Skuteczny trening bez wysiłku? Teraz to możliwe!
Newsy
Skuteczny trening to nie tylko siłownia!
Partner
Weleda
Newsy
Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!
Partner
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy
Małgorzata Rozenek-Majdan
BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy
Julia Wieniawa
BZ
Katarzyna Cichopek na 59 Festiwalu w Opolu
Newsy
Katarzyna Cichopek
BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show
Hotel Paradise
BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show
Ślub od pierwszego wejrzenia
BZ
Versace wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Trendy w koloryzacji włosów na wiosnę i lato 2022. Te odcienie robią mocne wrażenie
Marcelina Zielnik
Gorący trend: Dopamine dressing
Fleszstyle
Dopamine dressing to najgorętszy trend sezonu. Obłędną koszulę w stylu Małgorzaty Rozenek-Majdan kupisz w Sinsay za 39,99
Anna Kusiak
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Niemal identyczne kupisz w Sinsay za 35 zł
Newsy
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Podobne kupisz w Sinsay za 35 zł
Urszula Jagłowska-Jędrejek
Anna Lewandowska w swetrze za ponad tysiąc złotych
Newsy
Anna Lewandowska w modnym swetrze ponad tysiąc złotych. W Sinsay kupisz podobny za 50 złotych!
Aleksandra Skwarczyńska-Bergiel
Moda uliczna wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Najmodniejsze buty na wiosenno-letni sezon. Te modele ma w szafie każda it-girl
Marcelina Zielnik