tabletki
© studiopure/Fotolia.com
Styl życia

Leki antydepresyjne starej generacji – leki trójcykliczne

Trójpierścieniowe (trójcykliczne) leki przeciwdepresyjne należą do grupy leków psychotropowych tak zwanej starej generacji. Pierwszy z nich – imipramina – został wprowadzony na rynek aż 60 lat temu. Choć są wciąż stosowane i skuteczne, ich przyjmowanie niesie ryzyko wielu skutków ubocznych, np. senności, problemów z koncentracją i niepokojem.

Trójpierścieniowe (trójcykliczne) leki przeciwdepresyjne należą do grupy leków psychotropowych tak zwanej starej generacji. Pierwszy z nich – imipramina – został wprowadzony na rynek aż 60 lat temu. Choć są wciąż stosowane i skuteczne, ich przyjmowanie niesie ryzyko wielu skutków ubocznych, np. senności, problemów z koncentracją i niepokojem.

 

Obecnie odchodzi się od stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych na rzecz nowocześniejszych leków drugiej generacji.

Niepożądane działanie trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych

Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne są skuteczne w łagodzeniu obniżonego nastroju, jednak działają nieselektywnie. Oznacza to, że wpływają nie tylko na poziom serotoniny i noradrenaliny, czyli neurotransmiterów odpowiedzialnych za zaburzenia afektywne, ale także na inne neuroprzekaźniki. Z tego względu wykazują wiele skutków ubocznych, takich jak:

  • senność,
  • niepokój,
  • anhedonię i apatię, czyli otępienie emocjonalne,
  • zawroty głowy,
  • nadwrażliwość,
  • przyrost masy ciała,
  • splątanie i dezorientację,
  • osłabienie libido.

Najnowsze badania wskazują również na związek między stosowaniem przeciwdepresyjnych leków starej generacji a otępieniem (zobacz badania). Leki trójpierścieniowe są też niejednokrotnie powodem ostrych zatruć – ośrodki informacji toksykologicznej w USA donoszą, że za 26% zatruć odpowiadają antydepresanty starej generacji. Także one są przyczyną 91% zgłaszanych przedawkowań leków, oraz 84% zgonów spowodowanych antydepresantami (zobacz badania).

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – uzależnienie i syndrom odstawienia

Długotrwałe przyjmowanie antydepresantów może doprowadzić do uzależnienia. W przypadku nagłego przerwania leczenia lekami starej generacji, może pojawić się syndrom odstawienia. Jego podstawowymi objawami są ból głowy, bezsenność, niepokój, rozdrażnienie i ogólnie złe samopoczucie. Leczenia nigdy nie powinno się przerywać na własną rękę. Dawkę należy stopniowo zmniejszać i tylko pod okiem lekarza.

Przedawkowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych

Leki trójcykliczne mają wąski indeks terapeutyczny, co oznacza, że zalecana dawka terapeutyczna (korzystna, działająca leczniczo) jest bardzo zbliżona do szkodliwej, toksycznej dawki (zobacz badania). Bardzo ważne jest więc przyjmowanie leku według ścisłych zaleceń lekarza. Absolutnie nie wolno na własną rękę zwiększać dawki, ponieważ może to doprowadzić do ostrego przedawkowania. W sytuacji zatrucia lekami stosuje się m.in. płukanie żołądka lub nawet płukanie jelit.

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – przykładowe leki

Trójpierścieniowe leki depresyjne opierają swój skład na kilku substancjach, mających różne działanie. Część z nich nie jest dostępna w Polsce lub w ogóle została wycofana z użytku:

  • Imipramina – pierwszy lek z grupy trójpierścieniowych, jaki został wprowadzony na rynek farmaceutyczny w latach pięćdziesiątych,
  • Dezypramina – stosowana coraz rzadziej, ze względu na wyzwalanie niepokoju i lęku,
  • Klomipramina – pochodna imipraminy wprowadzona w latach sześćdziesiątych; silniej blokuje wychwyt noradrenaliny,
  • Amitryptylina – oprócz działania typowo antydepresyjnego redukuje niepokój i uspokaja,
  • Protryptylina – stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu szpitalnym, ponieważ może wywołać lęk i podniecenie psychoruchowe,
  • Noksyptylina – wprowadzona w latach sześćdziesiątych o stosunkowo łagodnym działaniu; nie stosuje się jej obecnie w leczeniu depresji,
  • Doksepina – ma również silne działanie uspakajające i przeciwlękowe,
  • Dosulepina – również działa przeciwlękowo, jednak nie stosuje się jej obecnie w Polsce,
  • Opipramol – może negatywnie wpływać na sprawność psychomotoryczną,
  • Pipofezyna – rosyjski lek wprowadzony do użytku w latach siedemdziesiątych; obecnie nie jest stosowany w Polsce.

budzik, leki i szklanka z wodą
©Andrey Popov/Fotolia
Styl życia
Skutki uboczne stosowania barbituranów i benzodiazepiny na sen
Benzodiapiny są bezpieczniejszymi lekami nasennymi od stosowanych wcześniej powszechnie barbituranów. Barbiturany mają działanie uzależniające.

Benzodiapiny są bezpieczniejszymi lekami nasennymi od stosowanych wcześniej powszechnie barbituranów. Barbiturany mają działanie uzależniające.   Leki nasenne mają niedługą historię (barbiturany wprowadzono do leczenia na początku XX wieku). Jednak ze względu na to, że wykazują działanie uzależniające, są toksyczne i stwierdza się przedawkowania prowadzące do zgonu, zastąpiono je bezpieczniejszymi benzodiazepinami. Wpływ barbituranów na stan zdrowia Pochodne kwasu barbiturowego dzieli się na 4 grupy w zależności od okresu trwania działania: długo, średnio, krótko i bardzo krótko działające.   Barbiturany w zależności od przyjętej dawki w różnym stopniu wywołują senność. Na początku jest to sen z zachowaną reakcją na bodźce słowne , potem ta reakcja zostaje zniesiona, również ta związana z bodźcami bólowymi. W następstwie dochodzi do śpiączki z brakiem odruchów. Początkowo źrenice osoby, która przyjęła nadmierną ilość leków nasennych , są wąskie, natomiast w przypadku ciężkiego zatrucia stają się rozszerzone i nierówne. Ostatecznie dochodzi do obniżenia temperatury ciała i ciśnienia krwi. Następuje porażenie układu oddechowego. Benzodiazepiny jako leki nasenne Leki z tej grupy stanowią najczęstszą przyczynę zatruć, mimo że cechują się wysokim indeksem bezpieczeństwa. Większe dawki benzodiazepin ułatwiają zasypianie, natomiast przyjmowanie ich w mniejszych porcjach ma działanie przeciwlękowe . Wykazują też właściwości przeciwpadaczkowe i miorelaksujące.   Dzieli się je (ze względu na biologiczny czas półtrwania) na bardzo krótko działające, krótko i długo działające. Pochodne benzodiazepin o średnim i krótkim okresie działania stosuje się jak leki nasenne (wyróżnia się flurazepam, temazepam, midazolam, triazolam). Benzodiazepiny łatwo przedostają się do płynu mózgowo-rdzeniowego, do...

Kobieta leży w białej pościeli.
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Przedawkowanie tabletek nasennych. Jak się objawia i leczy?
Leki nasenne są zażywane coraz częściej, nawet w łagodnych przypadkach bezsenności. Przedawkowanie leków nasennych jest niebezpieczne dla organizmu. Może spowodować nawet porażenie ośrodka oddechowego i śmierć.

Leki nasenne są zażywane coraz częściej, nawet w łagodnych przypadkach bezsenności. Przedawkowanie leków nasennych jest niebezpieczne dla organizmu. Może spowodować nawet porażenie ośrodka oddechowego i śmierć. Leki nasenne – czym są? Leki nasenne można podzielić na trzy grupy: barbiturany, benzodiazepiny i niebarbiturowe . Leki z tych grup różnią się właściwościami i mocą działania. Najgroźniejszą grupą leków nasennych sa barbiturany. Spożywane przez dłuższy czas powodują uzależnienie fizyczne i psychiczne . Przedawkowanie leków nasennych może spowodować nawet śmierć. Przedawkowanie leków nasennych – objawy Barbiturany i benzodiazepiny można w łatwy sposób przedawkować i wywołać niepożądane objawy. Barbiturany przez swoje właściwości toksyczne szybciej uzależniają od siebie organizm i powodują zależność fizyczną, a także psychiczną. Barbituranami łatwo się zatruć, co wywołuje utratę przytomności i zapaść krążeniową. Po zatruciu barbituranami może też dojść do upośledzenia funkcji układu oddechowego , a czasem i porażenia, co prowadzi do śmierci.   Przy uzależnieniu od leków nasennych po ich odstawieniu mogą pojawić się takie objawy jak: drgawki, drżenia mięśni, lęki, niepokój, omamy, bóle brzucha, zaburzenia krążenia, a także nadmierne pocenie się . Przedawkowanie leków nasennych – leczenie Przedawkowanie leków nasennych wymaga pomocy specjalisty . Dobrze, jeśli można podać lekarzowi informację o dawce i rodzaju przyjętych leków, a także innych substancji psychoaktywnych.   Lekarz wezwany do przypadku zatrucia lekami nasennymi ocenia stan ogólny zatrutego i szczegółowo określa parametry życiowe (ocenia wydolność krążeniową i oddechową). Po zakończeniu wywiadu z lekarzem,...

lampka nocna, budzik i leki
©Richard Villalon/Fotolia
Styl życia
Skutki przedawkowania leków nasennych: zolpidemu i zopiklonu
Leki nasenne wraz z uspokajającymi, tworzą jedną grupę o działaniu nieswoistym na ośrodkowy układ nerwowy. Są stosowane w celu wywołania snu, który nie jest snem fizjologicznym, ale wymuszonym poprzez stłumienie ośrodków aktywacyjnych. Stosuje się je na bezsenność, kłopoty z zasypianiem i częste wybudzanie się.

Leki nasenne wraz z uspokajającymi, tworzą jedną grupę o działaniu nieswoistym na ośrodkowy układ nerwowy. Są stosowane w celu wywołania snu, który nie jest snem fizjologicznym, ale wymuszonym poprzez stłumienie ośrodków aktywacyjnych. Stosuje się je na bezsenność, kłopoty z zasypianiem i częste wybudzanie się. Jak można przedawkować leki nasenne? Do przedawkowania leków nasennych dochodzi jednorazowo przypadkowo, gdy spożyją je dzieci albo na skutek zapomnienia, że już przyjęło się tabletki, albo świadomie w celu wywołania negatywnych objawów. Ma to czasem charakter demonstracyjny, innym razem związane jest z rzeczywistą chęcią odebrania sobie życia. Zatrucie lekami nasennymi może stanowić zagrożenie dla życia człowieka , ponieważ może wpłynąć na ośrodek oddechowy i skutkować bezdechem. Ryzyko zwiększa się, jeżeli lek nasenny przyjmie się razem z alkoholem. Zolpidem jako lek nasenny Zolpidem to lek nasenny o krótkim czasie działania (1-3 godziny). Wpływa na regiony ośrodkowego układu nerwowego, które są odpowiedzialne za działanie nasenne . W związku z tym nie ma zbyt wielu efektów klinicznych. Nie działa uspokajająco, przeciwdrgawkowo i przeciwlękowo. Przyjmowanie zolpidemu w dużych dawkach może wywołać zwiotczenie mięśni oraz efekt przeciwdrgawkowy. Wpływ zolpidemu na stan zdrowia Zolpidem nie wpływa na zaburzenie struktury snu, niepamięci wstecznej, a po odstawieniu nie powoduje bezsenności. Natomiast charakteryzuje go słaba tolerancja. Ponadto daje objawy uzależnienia i zepół abstynencji w przypadku odstawienia. Uboczne objawy stosowania zolpidemu obejmują: bóle głowy, wymioty i nudności . Mogą pojawić się także zaburzenia pamięci i dezorientacja. Zolpidem może nasilać działanie depresyjne alkoholu. W przypadku zatrucia pojawiają się: senność, zawroty głowy i szpilkowate źrenice . Może wystąpić śpiączka o krótkim...

Nasze akcje
Zmysłowy i uwodzicielski czy delikatny i czarujący – jaki jest twój zapach?
Newsy

Ponadczasowy czy zaskakujący? Ten zapach ma jedno i drugie!

Partner
Weleda
Newsy

Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!

Partner
Sprawdź, jak skutecznie „cofnąć zegar” i odmłodzić spojrzenie!

Spektakularny i jednocześnie naturalny wygląd? Sprawdź, jak odmłodzić spojrzenie!

Partner
Eva Longoria

Wymarzona sylwetka bez wyrzeczeń? To możliwe!

Partner

Nowa kolekcja Lilou zachęca do świętowania wspólnych chwil

Partner
Pomysł na prezent: perfumy Tom Tailor

Te perfumy symbolizują drogocenne chwile szczęścia i spokoju

Partner

Niebanalna i ponadczasowa biżuteria Pandora zachwyca blaskiem

Partner

Uwielbiasz taniec? Rozwijaj swoje umiejętności i dziel się nimi ze światem!

Partner