matka z córką zbierają grzyby w lesie
© DoraZett/Adobe Stock
Styl życia

Jakie gatunki grzybów są w Polsce chronione? Ochrona ścisła i częściowa

Wybierając się na grzyby, musisz rozpoznawać nie tylko grzyby jadalne i trujące (choć to oczywiście najważniejsza umiejętność podczas grzybobrania), ale także grzyby objęte ochroną gatunkową. Zbieranie czy niszczenie chronionych gatunków grozi grzywną lub nawet aresztem.

Wybierając się na grzyby, musisz rozpoznawać nie tylko grzyby jadalne i trujące (choć to oczywiście najważniejsza umiejętność podczas grzybobrania), ale także grzyby objęte ochroną gatunkową. Zbieranie czy niszczenie chronionych gatunków grozi grzywną lub nawet aresztem.

 

W 1983 roku Polska, jako pierwszy kraj w Europie, wprowadziła ochronę 21 gatunków grzybów. W 1995 roku wszystkie gatunki grzybów objęto ochroną częściową. W roku 2004 weszło w życie Rozporządzenie Ministra Środowiska, które stało się podstawą prawną do ochrony gatunkowej grzybów. W roku 2014 wprowadzono nowe Rozporządzenia Ministra Środowiska, które wymienia zarówno chronione gatunki, jak i określa listę zabronionych czynności (takich jak niszczenie, zrywanie czy posiadanie chronionych gatunków).

Grzyby objęte w Polsce ścisłą ochroną

Na liście grzybów objętych ścisłą ochroną jest 109 gatunków. Grzybów, które objęte są ścisłą ochroną, nie można:

  • celowo niszczyć,
  • zrywać,
  • w żaden sposób pozyskiwać (także kupować i przyjmować),
  • sprzedawać, wymieniać lub przekazywać jako darowiznę,
  • przetrzymywać,
  • wywozić za granicę,
  • przywozić z zagranicy do Polski,
  • wprowadzać do środowiska,
  • umyślne przesiedlać.

Ponadto zakazane jest także niszczenie siedlisk grzybów chronionych.

Wśród grzybów ściśle chronionych są gatunki, takie jak:

  • boczniak mikołajkowy (jadalny),
  • borowik korzeniasty (niejadalny, gorzki),
  • borowik szatański (trujący),
  • borowik królewski (jadalny),
  • maślak trydencki (jadalny),
  • dwupierścieniak cesarski (jadalny). Jak widać, wśród grzybów chronionych znajdują się także grzyby jadalne, które łatwo pomylić z innymi gatunkami. Jeśli podczas grzybobrania trafisz na grzyb, który wzbudza jakiekolwiek Twoje wątpliwości, nie zrywaj go. Może on być zarówno grzybem chronionym jadalnym, jak i trującym.

Grzyby objęte ochroną częściową – także jadalne podgrzybki i borowiki

Grzyby, które objęte są ochroną częściową, chroni się przed:

  • niszczeniem, zrywaniem i uszkodzeniem,
  • niszczeniem siedlisk,
  • pozyskiwaniem i zbiorem,
  • przemieszczaniem w środowisku,
  • wprowadzaniem do środowiska.

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może wyrazić zgodę na odstępstwo od wymienionych wyżej zakazów.

Do grzybów, które rosną dziko i objęte są częściową ochroną, należą:

  • gąska pomarańczowa (jest niejadalna, można pomylić ją z kurką),
  • maślak błotny (jadalny),
  • maślak syberyjski (jadalny),
  • smardz grubonogi (jadalny),
  • mitrówka półwolna (jadalna),
  • podgrzybek tęgoskórowy (jadalny).

Jeśli spotkasz na swojej drodze grzyby objęte ochroną, nie zbieraj ich, ani nie niszcz ich siedlisk. Szczególnie na terenie rezerwatów przyrody, parków narodowych czy na obszarach będących pomnikami przyrody, za złamanie zasad, grozi kara grzywny (nawet w wysokości 10 000 zł) lub areszt.

 

Jak uniknąć zatrucia grzybami?
© pioregur/Adobe Stock
Styl życia
Jak uniknąć zatrucia grzybami?
Grzyby dzieli się na jadalne oraz niejadalne i trujące. Tylko jadalne grzyby są bezpieczne dla zdrowia. Niejadalne mogą powodować przykre dolegliwości żołądkowe, a trujące mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia. Sprawdź, jak nie zatruć się grzybami.

Grzyby dzieli się na jadalne oraz niejadalne i trujące. Tylko jadalne grzyby są bezpieczne dla zdrowia. Niejadalne mogą powodować przykre dolegliwości żołądkowe, a trujące mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia. Sprawdź, jak nie zatruć się grzybami.   Wszystkie śmiertelnie trujące grzyby mają pod kapeluszami blaszki. Nie oznacza to jednak, że każdy grzyb rurkowaty (z „gąbką” pod kapeluszem) jest jadalny. Do wyjątków należą: szatan, czyli borowik szatański – należy do grzybów niejadalnych, a nie trujących i jest rzadko spotykany; goryczak żółciowy – mimo iż jest grzybem niejadalnym, trudno znaleźć śmiałka, który by go zjadł; smak goryczaka, jak sama nazwa wskazuje, jest niezwykle gorzki.   Istnieją także jadalne grzyby blaszkowate (np. kurki, kanie, gąski czy boczniaki), ale łatwo pomylić je z trującymi gatunkami. Dlatego zbieranie grzybów blaszkowatych lepiej zostawić doświadczonym grzybiarzom. Na grzybobraniu – jak i kiedy zbierać grzyby? Zbieraj tylko te grzyby, co do których masz pewność, że są jadalne . Jeśli cokolwiek wzbudza Twoje wątpliwości, lepiej nie wkładaj grzyba do koszyka. Nie zbieraj grzybów po ulewnych deszczach, ponieważ nadmierna wilgoć sprzyja powstawaniu pleśni i powoduje, że grzyby szybciej się rozkładają. Wykręcaj grzyby w całości, a nie zrywaj tylko kapelusze. Aby mieć pewność, że grzyb jest jadalny, musisz obejrzeć do w całości. Z bieraj tylko w pełni rozwinięte grzyby. Młode, niedojrzałe okazy łatwo pomylić z innymi, trującymi gatunkami. Grzyby najlepiej zbierać do wiklinowych koszy. Nie wkładaj ich do plastikowych torebek, które w kontakcie z grzybami mogą tworzyć groźne dla zdrowia toksyny. Ponadto grzyby w foliówkach parują, a wilgoć sprzyja psuciu się grzybów....

Lubisz grzyby? Sprawdź, czego powinieneś unikać podczas grzybobrania
© shaiith/Adobe Stock
Styl życia
Lubisz grzyby? Sprawdź, czego powinieneś unikać podczas grzybobrania
Czy wiesz, kiedy nie zbierać grzybów, które grzyby są bezpieczne dla zdrowia i czy możesz zbierać młode okazy? Jeśli wybierasz się na grzybobranie, przeczytaj nasz poradnik i dowiedz się, czego unikać podczas zbierania grzybów.

Czy wiesz, kiedy nie zbierać grzybów, które grzyby są bezpieczne dla zdrowia i czy możesz zbierać młode okazy? Jeśli wybierasz się na grzybobranie, przeczytaj nasz poradnik i dowiedz się, czego unikać podczas zbierania grzybów.   W Polsce tradycja grzybobrania jest niezwykle silnie zakorzeniona. Często zarówno młodzi ludzie, jak i ich rodzice oraz dziadkowie, wstają bladym świtem, aby wyruszyć do lasu w poszukiwaniu grzybów. Jeśli należysz do grona miłośników grzybów, pamiętaj, że podczas grzybobrania należy zachować pewne środki ostrożności. Polskie lasy, mimo iż bogate w grzyby, takie jak prawdziwki, kurki, podgrzybki, maślaki czy borowiki, obfitują także w gatunki trujące. Poza tym, aby uniknąć zatrucia grzybami, należy przestrzegać także kilku innych zasad – sprawdź, jakich. Nie zbieraj grzybów, gdy jest zbyt mokro Grzybów nie zbieraj zaraz po ulewnych deszczach, a także wtedy, gdy mocno pada. Owszem, wilgoć sprzyja wzrostowi grzybów (nie bez przyczyny mówi się, że coś rośnie, jak grzyby po deszczu), jednak zbyt mokra ściółka może sprzyjać powstawaniu pleśni , szybszemu rozkładowi grzybów lub częstszemu atakowi insektów. Nie zbieraj młodych oraz uszkodzonych grzybów Grzyby, które nie rozwinęły się w 100%, można łatwo pomylić z innymi gatunkami. Jest to szczególnie niebezpieczne, gdy uznasz trujący grzyb za gatunek jadalny . Zbieraj więc tylko w pełni rozwinięte okazy. Ponadto nie podnoś grzybów, które są nadgniłe, spleśniałe czy częściowo wyjedzone przez robaki. Nie tylko jest to niebezpieczne dla zdrowia, ale też może niekorzystnie wpłynąć na grzyby, które znajdą się w tym samym koszyku, co felerny okaz. Nie przechowuj grzybów w foliówkach Grzyby zbieraj najlepiej do...

Grzyby
©Andrey Armyagov/Fotolia
Styl życia
Goryczak żółciowy, mleczaj wełnianka i lisówka pomarańczowa to najczęściej spotykane grzyby niejadalne
Nie są trujące, ale ich smak jest nieprzyjemny – tak określa się grzyby niejadalne. U niektórych osób mogą wywoływać problemy trawienne, a smakiem są w stanie zepsuć każdą potrawę, do której zostaną dodane.

Nie są trujące, ale ich smak jest nieprzyjemny – tak określa się grzyby niejadalne. U niektórych osób mogą wywoływać problemy trawienne, a smakiem są w stanie zepsuć każdą potrawę, do której zostaną dodane. Goryczak żółciowy – niejadalny grzyb mylony z koźlarzem babką Goryczak żółciowy podobnie jak koźlarz babka, zwany popularnie kozakiem, ma na trzonie małe łuski czy przypominający siatkę wzór. Trudno oba gatunki odróżnić także poprzez porównywanie kapelusza. Chociaż grzyby z rurkami i porami od spodu kapelusza przeważnie są jadalne i rzadko mają swoje niejadalne czy trujące odpowiedniki, to goryczak żółciowy jest takim właśnie przykładem. Kapelusz od spodu ma biały kolor, a u starszych grzybów bladoróżowy, i jest rurkowy albo porowaty. Dotknięte rurki przybierają kolor „brudnowinny”. Kolor kapelusza z wierzchu również jest bardzo podobny i nie ma cech charakterystycznych. Grzyby niejadalne od jadalnych można odróżnić po smaku. Goryczak ma bardzo intensywny gorzki smak. Nawet jego niewielki fragment jest w stanie zepsuć potrawę przyrządzoną z jego dodatkiem. Żeby tego uniknąć, grzyba można dotknąć końcem języka – goryczaka w ten sposób można rozpoznać bez pomylenia go z kozakiem. Lisówka pomarańczowa to mylony z kurką Pieprznik jadalny bardzo często występuje w Polsce i jest ceniony za smak. Niedoświadczony grzybiarz może pomylić ten gatunek z lisówką pomarańczową. Po dokładnym obejrzeniu grzyba powinno stać się jasne, czy jest to kurka, czy lisówka pomarańczowa. Z góry grzyby wyglądają bardzo podobnie, chociaż lisówka ma przeważnie białą obwódkę na kapeluszu, której nie ma kurka. Ponadto pieprznik jadalny od spodu kapelusza ma kolor taki jak na wierzchu lub nieco jaśniejszy, natomiast lisówka pomarańczowa jest od spodu o wiele ciemniejsza, intensywnie pomarańczowa. Różnią się też blaszki obu gatunków. Lisówka ma...

Nasze akcje
Gwiazdy
Newsy
Chcesz dobrze czuć się we własnej skórze tak, jak największe gwiazdy? Działaj metodą małych kroków!
Partner
Skuteczny trening bez wysiłku? Teraz to możliwe!
Newsy
Skuteczny trening to nie tylko siłownia!
Partner
Weleda
Newsy
Kosmetyki, które łączą tradycję z nowoczesnością. Poznaj je!
Partner
Nowości
PartyExtra
Małgorzata Rozenek-Majdan uśmiechnięta
Newsy
Małgorzata Rozenek-Majdan
BZ
Julia Wieniawa w neonowej sukience na lato
Newsy
Julia Wieniawa
BZ
Katarzyna Cichopek na 59 Festiwalu w Opolu
Newsy
Katarzyna Cichopek
BZ
Klaudia El Dursi na plaży
TV-Show
Hotel Paradise
BZ
Ślub od pierwszego wejrzenia x-news
TV-Show
Ślub od pierwszego wejrzenia
BZ
Versace wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Trendy w koloryzacji włosów na wiosnę i lato 2022. Te odcienie robią mocne wrażenie
Marcelina Zielnik
Gorący trend: Dopamine dressing
Fleszstyle
Dopamine dressing to najgorętszy trend sezonu. Obłędną koszulę w stylu Małgorzaty Rozenek-Majdan kupisz w Sinsay za 39,99
Anna Kusiak
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Niemal identyczne kupisz w Sinsay za 35 zł
Newsy
Klaudia Halejcio w najmodniejszych spodniach tego lata. Podobne kupisz w Sinsay za 35 zł
Urszula Jagłowska-Jędrejek
Anna Lewandowska w swetrze za ponad tysiąc złotych
Newsy
Anna Lewandowska w modnym swetrze ponad tysiąc złotych. W Sinsay kupisz podobny za 50 złotych!
Aleksandra Skwarczyńska-Bergiel
Moda uliczna wiosna-lato 2022
Fleszstyle
Najmodniejsze buty na wiosenno-letni sezon. Te modele ma w szafie każda it-girl
Marcelina Zielnik