Kobieta półśpiąca
©Sven Vietense/Fotolia

Wiele osób doświadcza porażenia przysennego przynajmniej raz w życiu, a u niektórych jest ono nawracające. Stan ten wywołuje lęk, ponieważ mimo zachowania świadomości nie ma się kontroli nad własnym ciałem. Bezwładowi ciała towarzyszą halucynacje i objawy takie jak np. dudnienie u uszach czy wrażenie przygniecenia klatki piersiowej.

Przyczyny porażenia sennego

Porażenie senne jest zaburzeniem nie dlatego, że to całkowicie obcy stan dla organizmu, ale dlatego, że występuje w niewłaściwym momencie snu. Prawidłowo tego typu bezwład powinien pojawiać się w czasie snu, gdy świadomość jest wyłączona. Zapobiega to przypadkowym ruchom ciała podczas nocnego odpoczynku. Bezpośrednią przyczyną porażenia sennego jest zahamowanie neuronów odpowiedzialnych za napięcie mięśni. Pośrednio stan też mogą powodować m.in. silny stres, niewystarczająca ilość snu lub sen niewystarczająco regenerujący czy zaburzenia rytmu dobowego – snu i czuwania. Na porażenie przysenne wpływa mają też niektóre leki psychoaktywne.

Niemoc, lęk, halucynacje – objawy porażenia sennego

Na granicy czuwania i snu nagły paraliż mięśni, uczucie niemocy i halucynacje skutkują lękiem – tak wygląda porażenie przysenne. Mimo że świadomość jest włączona, to ciało jest bezwładne. Czasem dotyczy to rąk i nóg, a czasem też tułowia. Jedyne, co można w tym stanie kontrolować, to oddech. Osoba doświadczająca tego odczuwa lęk i niepokój, a czasem ma też halucynacje. Omamy mogą być zarówno wzrokowe, słuchowe jak i dotykowe. Porażenie przysenne sprawia, że odczuwana jest niemoc, a czasem łączy się ona z dzwonieniem lub dudnieniem w uszach, uczuciem przygniecenia klatki piersiowej lub rąk czy nóg lub bezwładnego spadania. Zdarza się też, że osoba doświadczająca tego stanu ma wrażenie, że w pomieszczeniu jest ktoś obcy, czasem dołączają do tego wrażenia halucynacje wzrokowe – ciemna postać stojąca w zasięgu wzroku. W związku z tymi objawami bicie serca jest przyspieszone i może być nierówne. Jednorazowo porażenie przysenne trwa od kilkunastu sekund do nawet kilku minut.

Leczenie porażenia przysennego

W leczeniu porażenia przysennego ważne jest wyeliminowanie możliwych przyczyn tego stanu, jeśli jest on nawracający. Dlatego należy zadbać o higienę snu, uregulować cykl dobowy i możliwie ograniczyć stres. Gdy występuje to zaburzenie, należy spróbować uspokoić oddech, a kilka głębokich wdechów może pomóc zapaść w sen lub odzyskać kontrolę nad ciałem. Jeśli porażenie senne powoduje bardzo silne stany lękowe, lekarz powinien rozważyć zastosowanie leków przeciwlękowych, a nawet przeciwdepresyjnych.