Co to są wartości niematerialne i prawne?
Wartości niematerialne i prawne są to prawa majątkowe, które przeznaczone są do działalności firmy. Muszą być używane do tej działalności przez co najmniej rok. Wartości te ujmuje się w ewidencji obok środków trwałych i dokonuje się w stosunku do nich odpisów amortyzacyjnych.
![uścisk dłoni kobieta podaje rękę mężczyźnie](https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/49/2023/10/imgmEDnxJ-18dd9f4.jpg?quality=90&crop=0px,0px,1199px,799px&resize=980,654)
Wartości niematerialne i prawne są to prawa majątkowe, które przeznaczone są do działalności firmy. Muszą być używane do tej działalności przez co najmniej rok. Wartości te ujmuje się w ewidencji obok środków trwałych i dokonuje się w stosunku do nich odpisów amortyzacyjnych.
Wartości niematerialne i prawne: definicja
Wartości niematerialne i prawne zdefiniowane są w art. 3 ust. 1 pkt. 14 ustawy o rachunkowości (jej tekst dostępny jej tutaj). Zgodnie z jej treścią, wartości niematerialne i prawne to „nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki”. Jako przykłady ustawa wymienia:
- prawa majątkowe autorskie i pokrewne,
- licencje i koncesje,
- prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych i zdobniczych,
- know-how,
- nabyta wartość firmy,
- koszty zakończonych prac rozwojowych.
Można do nich zaliczyć również te wartości, które oddane są do używania na mocy umowy najmu lub dzierżawy.
Wartości niematerialne i prawne: wartość i amortyzacja
Wartość początkowa wartości niematerialnych i prawnych to cena ich nabycia lub koszt ich wytworzenia. W przypadku nieodpłatnego otrzymania jest to wartość rynkowa. Dalsza wycena odbywa się poprzez pomniejszanie wartości początkowej i odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe bądź odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.
Zobacz także
Odpisów amortyzacyjnych można dokonać od tych wartości jeśli stanowią własność lub współwłasność podatnika, a także jeśli przyjęte są do odpłatnego użytkowania z równoczesnym zaliczeniem do składników jego majątku. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się do momentu, aż ich wartość zrówna się z wartością początkową.
Przedsiębiorcy, którzy posiadają wartości niematerialne, mają dużą swobodę w określaniu sposobu ich amortyzacji – w kwestii metody amortyzacji, terminów dokonywania odpisów amortyzacyjnych, stawki amortyzacji. Ustawodawca przewidział jednak jedno ograniczenie, w postaci minimalnych okresów, w jakich wartości te maja być amortyzowane.
Wartości niematerialne i prawne: ewidencja
Do ewidencjonowania tych wartości zobowiązani są wszyscy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą. Służy do tego jedna ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Zapisów dotyczących elementów, które muszą znaleźć się w ewidencji, dokonuje się najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Wykreślenie następuje w razie likwidacji wartości które są już przedsiębiorstwu nieprzydatne, lub w razie wygaśnięcia terminu ich używania – np. wygaśnięcia licencji. Wraz z datą wykreślenia zalicza się do kosztów uzyskania przychodów zalicza się niezamortyzowaną część ich wartości.