kobieta krzyczy przez megafon
Image by LifetimeStock.com
Styl życia

Behawioryzm, czyli badanie zachowania

Behawioryzm to kierunek w psychologii, który powstał w XX wieku. Szczególnie popularny był w Stanach Zjednoczonych – jego głównymi przedstawicielami byli J. B. Watson i B. F. Skinner.

Behawioryzm to kierunek w psychologii, który powstał w XX wieku. Szczególnie popularny był w Stanach Zjednoczonych – jego głównymi przedstawicielami byli J. B. Watson i B. F. Skinner.

Obecnie behawioryzm rozwija się raczej w kierunku behawioryzmu umiarkowanego i neobehawioryzmu.

Założenia behawioryzmu

Według behawiorystów zachowanie człowieka nie jest niczym innym jak reakcjami odruchowymi i różnymi fizjologicznymi zmianami, które są odpowiedzią na konkretne bodźce. Także bardziej złożone problemy – myślenie, konflikty motywacyjne, rozwiązywanie zadań logicznych, jest tego typu reakcją, choć bardziej skomplikowaną.

 

Behawioryzm wychodzi z założenia, że podstawowym zadaniem psychologii jest zatem badanie związków pomiędzy bodźcami i reakcjami oraz tego, w jaki sposób wywierać wpływ na zachowanie ludzi.

 

Behawioryzm uważa, że psychologia, chcąc być rzetelną nauką, powinna ograniczyć badania tylko i wyłącznie do eksperymentów, podczas których można jasno zaobserwować, w jaki sposób działają bodźce i jak reaguje na nie człowiek. Próbuje w związku z tym zastosować metody naukowe nauk ścisłych do badania zachowania – reakcji odruchowych, zmian fizjologicznych itd. Nie znaczy to, że ten nurt całkiem zaprzecza istnieniu zjawisk psychicznych – twierdzi jednak, że są to jakby efekty uboczne pracy mózgu, które nie mogą być badane za pomocą metod naukowych, ponieważ nie można ich obiektywnie obserwować.

Neobehawioryzm i teoria społecznego uczenia się

Neobehawioryzm jest odmianą behawioryzmu – nie ogranicza się jednak to opisu tego, jak bodźce wywołują określone reakcje. Po latach stwierdzono, że konieczne jest odejście od rygorystycznych zasad i należy zacząć brać pod uwagę także inne czynniki, które pośredniczą w procesie akcja-reakcja. Na jej bazie A. Bandura wprowadził pojęcie społecznego uczenia się – podkreślał, że nie wystarczy występowanie pewnego bodźca do wywołania reakcji, ale równie ważna jest motywacja i świadomość. Możliwe jest także uczenie się różnych zachowań przez naśladowanie i obserwację innych.

Rola behawioryzmu

Mimo że początkowe założenia behawioryzmu nie są już uznawane przez psychologów za dogmatyczne, jego wkład w rozwój nauk o człowieku jest nie do podważenia. To właśnie dokonaniom behawioryzmu współczesna psychologia zawdzięcza obowiązujące teorie uczenia się, psychologią poznawczą, psychologię społeczną, a także (uważaną za najskuteczniejszą) terapią poznawczo-behawioralną.

Trójka ludzi, którzy ze sobą rozmawiają
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Psychologia społeczna, czyli człowiek w społeczeństwie
Psychologia społeczna to obszerny dział psychologii, traktujący człowieka jako istotę żyjącą w grupie. Nauka ta bada zależności: jak grupa (społeczeństwo) wpływa na jednostkę, a jak jednostka na grupę. Opisuje szereg zależności, które w efekcie dają takie zjawiska społeczne, jak: naturalny lider, tworzenie się stereotypów czy konformizm.

Psychologia społeczna to obszerny dział psychologii, traktujący człowieka jako istotę żyjącą w grupie. Nauka ta bada zależności: jak grupa (społeczeństwo) wpływa na jednostkę, a jak jednostka na grupę. Opisuje szereg zależności, które w efekcie dają takie zjawiska społeczne, jak: naturalny lider, tworzenie się stereotypów czy konformizm.   „Psychologiczna analiza zjawisk społecznych” – tak naukowo nazwał psychologię społeczną psycholog Stefan Baley. Jego wewnętrzna potrzeba bycia z innymi ludźmi jest badana także przez psychologię ewolucyjną – na przestrzeni toku ewolucji ludzie zrozumieli, że z innymi mogą współpracować i przede wszystkim czuć się bezpieczniej. To pomogło im przetrwać. Główne nurty w psychologii społecznej Psychologia społeczna jest bardzo obszernym działem i najczęściej analizowana jest za pomocą badań statystycznych. Działy psychologii społecznej to: psychologia grupy – dynamika, rozwój, role w grupie (na przykład lider – przywódca lub kozioł ofiarny – osoba najsłabsza psychicznie, na którą spływa frustracja całej grupy); postawy, przekonania, stereotypy – dział zajmujący się kształtowaniem postaw wobec innych, sytuacji społecznych czy napotkanych zjawisk (na przykład ksenofobia – niechęć do wszystkiego, co inne); pojęcie zjawisk interpersonalnych – nauka, badająca wszelkie zjawiska wynikające z relacji pomiędzy ludźmi . Jak psychologowie społeczni patrzą na człowieka? W psychologii społecznej człowieka opisuje się przede wszystkim w 4 głównych nurtach poznawczych: 1. Społeczno-kulturowy (zachowanie człowieka wynika z kultury, w której się znajduje); 2. Ewolucyjny (zachowanie człowieka determinuje tok ewolucji); 3. Społeczno-poznawczy (zachowanie człowieka to przede wszystkim postrzeganie relacji społecznych ); 4. Społecznego uczenia się...

Rodzina z dzieckiem
Pixabay/PublicDomainPictures/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/
Styl życia
Romantyczne uczucie czy zimna kalkulacja – jak psychologia ewolucyjna tłumaczy nasze zachowania?
Psychologia ewolucyjna to stosunkowo młoda gałąź psychologii, która próbuje wytłumaczyć psychologiczne kategorie jak pamięć, percepcja czy język, jako wynik adaptacji i doboru naturalnego. Psychologia ewolucyjna ma korzenie w psychologii poznawczej i biologii ewolucyjnej i jest blisko powiązana z socjobiologią.

Psychologia ewolucyjna to stosunkowo młoda gałąź psychologii, która próbuje wytłumaczyć psychologiczne kategorie jak pamięć, percepcja czy język, jako wynik adaptacji i doboru naturalnego. Psychologia ewolucyjna ma korzenie w psychologii poznawczej i biologii ewolucyjnej i jest blisko powiązana z socjobiologią.   W skrócie – psychologia ewolucyjna koncentruje się na tym jak ewolucja biologiczna i kulturowa ukształtowała umysł i zachowanie ludzkie. Przykładami może być język, umiejętność wykrywania kłamstwa, inteligencja, preferencje w zakresie doboru partnerów. Wychodzi z założenia, że człowiek nie może się całkiem oderwać od zachowań, które były dla niego gwarancją przetrwania przez 200 tysięcy lat (a mowa tylko o historii homo sapiens!). Jakie zachowania tłumaczy psychologia ewolucyjna? Psychologia ewolucyjna pozwala wyjaśnić różne zachowania, które do tej pory nie zostały wytłumaczone przez inne teorie psychologiczne. Przykładem mogą być zaburzenia łaknienia w czasie ciąży, które objawiają się między innymi nudnościami, wymiotami i niechęcią do określonych pokarmów. Psychologia ewolucyjna wyjaśnia te zaburzenia jako zachowanie adaptacyjne, którego zadaniem jest ochrona dziecka przed toksynami, które mogą być zawarte w spożywanym przez matkę jedzeniu. Według badań opisywanych przez Bereczkei, grupa kobiet, które cierpią na tzw. pregnancy sickness, cechuje się niższym wskaźnikiem poronień niż grupa kobiet, które nie doświadczają tych niedogodności. Zakupoholizm – wszystko przez ewolucję! Badania Daniela Krugera z Uniwersytetu Michigan z pewnością ucieszą wszystkie panie, według niego bowiem kobiety uwielbiają zakupy (i mają tendencję do zakupoholizmu), ponieważ ewolucja kształtowała je do roli zbieraczek. Obecnie jednak zamiast zbierać jagody...

Zakreślone słowo "psychology"
Image by LifetimeStock.com
Styl życia
Psychologiczne podejście do zdrowia
Psychologia zdrowia jest stosunkowo młodą gałęzią psychologii. Koncentruje się na zastosowaniu wiedzy psychologicznej w systemie opieki zdrowotnej.

Psychologia zdrowia jest stosunkowo młodą gałęzią psychologii. Koncentruje się na zastosowaniu wiedzy psychologicznej w systemie opieki zdrowotnej.   Psychologia zdrowia zajmuje się promocją zdrowego stylu życia , wpływem czynników psychicznych na zdrowie i chorobę, zastosowaniem technik psychoterapeutycznych jako wspomagających proces leczenia chorób psychosomatycznych , a także innymi związkami psychologii ze zdrowiem.   W ramach psychologii zdrowia prowadzono między innymi badania na temat wpływu stresu na stan zdrowia człowieka. To również dziedzina, która opisuje różne sposoby radzenia sobie z chorobą oraz bada, jakie czynniki psychologiczne mają wpływ na zachowywanie zdrowia lub pojawianie się choroby.   Psychologia zdrowia odrzuca dychotomiczny podział na zdrowie i chorobę , stojąc na stanowisku, że należy potraktować to jako kontinuum, na którego jednym końcu znajduje się optymalny stan zdrowia, odporność na choroby, a na drugim – zagrożenie przedwczesną śmiercią. Zadania psychologii zdrowia Psychologia zdrowia zajmuje się czynnikami pozamedycznymi , które okazują się być ważne dla zachowania optymalnego stanu zdrowia.   Do tych czynników zalicza się: wsparcie społeczne, warunki ekonomiczne, styl życia, związki z innymi ludźmi, zasoby osobiste, stan środowiska naturalnego. Liczne badania prowadzone przez psychologów od lat 90. wykazały, że spośród zasobów osobistych na utrzymywanie zadowalającego stanu zdrowia wpływ mają przede wszystkim: motywy zdrowotne, czyli zainteresowanie swoim zdrowiem, zdrowy styl życia, odporność psychiczna – resilience , poczucie koherencji, optymizm i nadzieja, poczucie kontroli, przekonanie o własnej skuteczności. Natomiast bardziej podatni na chorobę są ludzie, których cechują: poczucie bezradności,...

Nasze akcje

Nowa kolekcja Lilou zachęca do świętowania wspólnych chwil

Partner
Pomysł na prezent: perfumy Tom Tailor

Te perfumy symbolizują drogocenne chwile szczęścia i spokoju

Partner

Niebanalna i ponadczasowa biżuteria Pandora zachwyca blaskiem

Partner

Uwielbiasz taniec? Rozwijaj swoje umiejętności i dziel się nimi ze światem!

Partner

Lubisz zieloną herbatę? Poznaj jej prozdrowotne właściwości

Partner

Słuchawki jak ekskluzywne kosmetyki? To możliwe z Huawei FreeBuds Lipstick

Partner