Gabinet z wygodnymi skórzanymi fotelami, utrzymany w tonacji brązu i beżu
Pixabay/JamesDeMers/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Secesja to styl architektoniczny, który wyłonił się na przełomie XIX i XX wieku i był artystycznym protestem wobec panującego w tamtym okresie akademizmu i historycyzmu. Oba nurty kultywowały przeszłość i dotychczasowe wynalazki, a styl secesyjny miał za zadanie odciąć się od popularnych trendów. Sprzeciw wobec geometrycznych kształtów wyrażano w secesji poprzez zastosowanie w architekturze dużych okien, wysokich budowli i ornamentów abstrakcyjnych lub roślinnych.

Cechy charakterystyczne secesji

Architektura secesyjna pojawiła się w kulturze europejskiej i amerykańskiej na przełomie wieków XIX i XX. Zrodziła się z buntu przeciw wzorowaniu budynków na geometrycznych formach klasycznych. Secesja to sprzeciw nie tylko wobec panujących trendów – akademizmu i historycyzmu, ale również rozwoju produkcji fabrycznej i masowej. Artystyczne wycofanie się (secessio z łaciny oznacza właśnie wycofanie, odstąpienie) charakteryzowało się w architekturze m.in.:

  • ornamentacją – wykończenia budynków często ozdabiane były abstrakcyjną lub roślinną ornamentyką, czasami też stylizacje dotyczyły motywów zwierzęcych – przeważnie ptaków;
  • inspiracjami kulturą japońską – mimo że secesyjni twórcy zakładali, iż nie będą korzystać z dotychczasowych trendów i form, to jednak inspirowali się innymi kulturami, głównie sztuką japońską;
  • asymetrią – często w ornamentach pojawiała się asymetria, załamanie formy. Wszystko po to, aby przejawić bunt wobec panujących (wówczas) form;
  • płaszczyznowością – charakterystyczna dla secesji była płaska, szeroka powierzchnia. Płaszczyzna symbolizowała niezliczoną możliwość rozwiązań i wykończeń budowli. Cechę tę podkreślały również ogromne, szerokie okna;
  • linearyzmem – projektowanie budynków prostych, stosowanie linii równoległych, zakreślanie konturów jest typową cechą budownictwa secesyjnego;
  • jasną, pastelową kolorystyką – większość budynków, powstałych w dobie secesji jest zamknięta w kolorystyce jasnych pasteli – beżu, bieli, różu czy brązu.

 

Przykładami budowli secesyjnych są przeważnie zabytkowe kamienice, które możemy spotkać w każdym mieście w okolicach starego miasta, np. Dworzec Główny w Nowym Sączu czy budynek Teatru im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze. Najbardziej imponujące budynki w nurcie secesji odnajdziemy w rejonie Europy Zachodniej – m.in. Pawilon Secesji w Wiedniu, Casa Mila w Barcelonie czy budowla Hackesche Höfe w Berlinie.