czarnoskórą kobietę boli brzuch
Flickr/James Palinsad/CC BY-SA 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/
Styl życia

Po czym rozpoznać celiakię?

Celiakia to jedna z najpoważniejszych nietolerancji pokarmowych. Mimo to ciągle wykrywa się tylko niewielką część zachorowań. Aż 95% ludzi, którzy nie tolerują glutenu, przez całe życie boryka się objawami celiakii, nie wiedząc, co im dolega.

Celiakia to jedna z najpoważniejszych nietolerancji pokarmowych. Mimo to ciągle wykrywa się tylko niewielką część zachorowań. Aż 95% ludzi, którzy nie tolerują glutenu, przez całe życie boryka się objawami celiakii, nie wiedząc, co im dolega.

Czym jest celiakia?

Celiakia, czyli choroba trzewna to trwająca całe życie choroba immunologiczna, która ma podłoże genetyczne. Charakteryzuje tym, że na chorego, gluten działa toksycznie. Jest to rodzaj białka, który stanowi znaczną część codziennych posiłków (jest zawarty w zbożach takich jak pszenica, żyto, jęczmień i owies) . Spożywanie go prowadzi do zaniku małych wypustek błony śluzowej jelita cienkiego – kosmków. Ich funkcją jest zwiększanie powierzchni chłonnej jelita, przez ścianki którego dostają się do organizmu składniki odżywcze zawarte w pokarmie. Zanik kosmków jelitowych sprawia, że wchłanianie zostaje upośledzone. Osoby chore na celiakię nie zniwelują szkodliwego działania glutenu żadnymi środkami farmakologicznymi. Jedyną metodą leczenia jest przestrzeganie przez całe życie ścisłej diety bezglutenowej.

Występowanie celiakii

Celiakią nie można się zarazić. Jest to choroba genetyczna, na którą narażeni są zwłaszcza krewni celiaktyków i osób chorych na cukrzycę 1. stopnia. Alergia na gluten może się ujawnić w każdym wieku. Często jej objawy są zauważalne już u małych dzieci, które bezpośrednio po wprowadzeniu do diety glutenu zaczynają być osłabione i powoli tracą na wadze. Według obiegowej opinii jest to schorzenie charakterystyczne dla niemowląt, z którego z czasem się wyrasta. Nic bardziej mylnego! Celiakię zwykle wykrywa się dopiero u osób 30–50 letnich, u których nietolerancja na gluten występowała od dzieciństwa lub jej początkiem była ciąża, nadmiar stresu, silna infekcja czy też poważna operacja.

Objawy celiakii

Najbardziej charakterystycznymi objawami celiakii są bóle brzucha, biegunka i wysypka. U niemowląt o chorobie mogą świadczyć także zahamowanie przyrostu wagi, osłabienie mięśni, częste infekcje, brak apetytu oraz nadpobudliwość i apatia. Większe dzieci chore na celiakię charakteryzują się niskim wzrostem i niewielką wagą. Zauważalne jest u nich opóźnienie procesu dojrzewania, któremu dodatkowo towarzyszą stany depresyjne czy zaburzenia neurologiczne. U dzieci, które nie tolerują glutenu częściej występuje próchnica, a ich szkliwo zębowe jest bardzo słabe. Mogą się one skarżyć na bóle mięśniowe i są szczególnie podatne na opryszczkowe zapalenie skóry. U osób dorosłych, prócz bólów brzucha, biegunki, nudności i wymiotów, występują też wzdęcia, a kobiety mogą zauważyć zatrzymanie się miesiączki. Celiakii towarzyszą często także anemia, depresja i ciągłe zmęczenie. Zauważalny jest także znaczny spadek masy ciała. Zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe chore na celiakię, nie tolerują laktozy.

Wykrywanie celiakii

Wprowadzenie diety bezglutenowej zatrzymuje wyniszczanie kosmków jelitowych. Mogą się one samoistnie zregenerować i wówczas wszelkie objawy ustępują. Z glutenu jednak należy zrezygnować na stałe. Nie może się to odbyć bez konsultacji z gastroenterologiem – niedopuszczalne jest samowolne wprowadzanie takiej diety, bo utrudnia to postawienie diagnozy. Wykrycie celiakii wymaga wykonania szeregu badań, zwłaszcza serologicznych, a także biopsji jelita cienkiego. Jest to szczególnie ważne ze względu na to, że wiele osób samodzielnie zdiagnozowało u siebie to zaburzenie i przeszło na dietę bezglutenową bez konsultacji ze specjalistą. „Popularność” celiakii spowodowała, że w pewnym momencie zaczęto ją traktować jako wymysł i przestała być uważana za poważne schorzenie.

Skutki nieleczonej nietolerancji na gluten

Celiakii nie wolno bagatelizować, ponieważ nieleczona może prowadzić do różnego typu powikłań. Wynikające bezpośrednio z zaburzeń wchłaniania to m.in. osłabienie płodności i poronienia, a także wczesna osteoporoza. Gluten wyniszczający stale kosmki jelitowe przyczynia się także do wzrostu ryzyka zachorowań na raka wszystkich narządów układu pokarmowego. Celiakia powoduje również zaburzenia, które na pozór nie mają nic wspólnego z wchłanianiem. Powoduje zmiany w psychice (depresja, drażliwość, apatia) i wywołuje nieprawidłowości neurologiczne, np. padaczkę.


dziecko jedzące
©Robert Przybysz/Fotolia
Styl życia
Jak wykryć celiakię?
Celiakia (choroba trzewna) jest chorobą immunologiczną. Ma podłoże genetyczne i charakteryzuje się nietolerancją glutenu (białka zapasowego), która jest przyczyną zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego. Mimo, że celiakia trwa przez całe życie i nie można jej całkowicie wyleczyć, niezwykle istotne jest jej wczesne zdiagnozowanie. Szybkie przejście na ścisłą dietę bezglutenową minimalizuje ryzyko powikłań.

Celiakia (choroba trzewna) jest chorobą immunologiczną. Ma podłoże genetyczne i charakteryzuje się nietolerancją glutenu (białka zapasowego), która jest przyczyną zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego. Mimo, że celiakia trwa przez całe życie i nie można jej całkowicie wyleczyć, niezwykle istotne jest jej wczesne zdiagnozowanie. Szybkie przejście na ścisłą dietę bezglutenową minimalizuje ryzyko powikłań. Celiakia: objawy zależą od wieku Pierwszym etapem w diagnozowaniu celiakii jest obszerny wywiad lekarski. Trzeba podczas niego sięgnąć pamięcią do dzieciństwa, bo w zależności od wieku chorego, objawy kliniczne charakterystyczne dla celiakii różnią się (zarówno pod względem nasilenia, jak i częstotliwości występowania). Dzieciom obciążonym tą chorobą dolegają częste biegunki, wymioty i problemy ze wzrostem. Zaniepokoić może również powiększony obwód brzucha, pomimo ogólnego wychudzenia ciała. Przy celiakii pojawiają się takie choroby towarzyszące, jak cukrzyca typu I czy też choroba Dühringa (opryszczkowe zapalenie skóry) . U młodzieży w wieku szkolnym, oprócz wymienionych wcześniej objawów zaobserwować można afty jamy ustnej, niedokrwistość oraz zaparcia. Osoby dorosłe mogą mieć zaburzony rytm wypróżnień, biegunki tłuszczowe, wzdęcia, mogą też być bardzo chude, a także ogólnie osłabione. Celiakia: badania laboratoryjne Przy podejrzeniu celiakii niezbędna jest wizyta u gastroenterologa. Zleci on wykonanie badań serologicznych krwi, w której mogą znajdować się charakterystyczne dla tej choroby przeciwciała. Badanie to wykrywa je nawet u 90% pacjentów. Są to przeciwciała przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA), transglutaminazie tkankowej (tTG) oraz deamidowanej gliadynie (potocznie: „nowej gliadynie” DGP lub GAF). Dla większej dokładności oznacza się zwykle dwa testy łącznie (szczególnie wysoką wartość...

dziecko przy stole
©mbt_studio/Fotolia
Styl życia
Jak leczyć celiakię?
Celiakia jest chorobą przewlekłą, która wymaga przestrzegania ścisłej diety bezglutenowej. Jest to podstawowa i jedyna skuteczna metoda leczenia choroby trzewnej, jednak medycyna ciągle poszukuje innych rozwiązań. Kuracje ziołowe, minimalizowanie stresu i łagodzenie uciążliwych objawów ze strony przewodu pokarmowego przyspieszają regenerację jelit.

Celiakia jest chorobą przewlekłą, która wymaga przestrzegania ścisłej diety bezglutenowej. Jest to podstawowa i jedyna skuteczna metoda leczenia choroby trzewnej, jednak medycyna ciągle poszukuje innych rozwiązań. Kuracje ziołowe, minimalizowanie stresu i łagodzenie uciążliwych objawów ze strony przewodu pokarmowego przyspieszają regenerację jelit. Łagodzenie objawów celiakii W momencie, kiedy objawy celiakii są wyjątkowo obciążające dla pacjenta, oprócz diety trzeba zastosować farmakologię. Dzieci, u których późno rozpoznano chorobę trzewną, mają znacznie obniżony wzrost i bardzo mało ważą, dlatego lekarze często decydują się na zastosowanie u nich kuracji sterydowej. Chorym zmagającym się z przewlekłymi biegunkami podaje się natomiast leki łagodzące dolegliwości żołądkowe. Inne metody leczenia celiakii Ciągle pojawiają się propozycje innych metod leczenia celiakii . Ich celem jest nie tylko umożliwienie chorym szybkiego powrotu do zdrowia, ale też poprawienie jakości ich życia (uwolnienie od diety bezglutenowej). Naukowcy poszukują nowych odmian zbóż bezglutenowych na drodze inżynierii genetycznej , badają też możliwości wykorzystania enzymów bakteryjnych, które są w stanie metabolizować gluten i osłabić jego destrukcyjny wpływ na błonę śluzową jelit. Powstają też lekarstwa przeciwdziałające transglutaminazie lub cytokinom oraz immunomodulatory blokujące przesadne reakcje na gluten (tzw. szczepionki). Zioła w leczeniu celiakii Skuteczność ziołowych terapii nie jest kwestionowana przez lekarzy, o ile nie zastępują one podstawowych metod leczenia. Przy celiakii, tak samo jak przy wielu innych schorzeniach, zioła działają wspomagająco – poprawiają perystaltykę jelit , wzmacniają błonę śluzową żołądka i przyspieszają jej odbudowę. Można więc do codziennej diety włączyć filiżankę naparu z rumianku , pokrzywy, mięty...

dziewczynka i szklanka z mlekiem
©mbt_studio/Fotolia
Styl życia
Celiakia – co może być przyczyną?
Celiakia to nietolerancja na gluten, której sprzyjają czynniki genetyczne, immunologiczne, środowiskowe, metaboliczne i infekcyjne. W grupie ryzyka są zwłaszcza ci, którzy pochodzą z Europy, są blisko spokrewnieni z kimś chorym na celiakię, mają przeciwciała IgAEMA i IgAARA lub osłabioną odporność organizmu.

Celiakia to nietolerancja na gluten, której sprzyjają czynniki genetyczne, immunologiczne, środowiskowe, metaboliczne i infekcyjne. W grupie ryzyka są zwłaszcza ci, którzy pochodzą z Europy, są blisko spokrewnieni z kimś chorym na celiakię, mają przeciwciała IgAEMA i IgAARA lub osłabioną odporność organizmu. Co to jest celiakia? Celiakia, czyli choroba trzewna to schorzenie, które może się ujawnić w każdym wieku, najczęściej jednak objawy nietolerancji na gluten pojawiają się już u małych dzieci, tuż po wprowadzeniu do diety tego białka. Chorzy nie mogą jeść produktów spożywczych (głównie pieczywa), które zawiera obecny w zbożach (pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie) gluten , ponieważ działa on destrukcyjnie na kosmki pokrywające jelito cienkie. Kosmki jelitowe odpowiadają za przyswajanie z pożywienia substancji odżywczych , a ich zniszczenie może doprowadzić do niedożywienia i niedoborów składników niezbędnych do prawidłowego rozwoju organizmu. Przyczyny celiakii Istnieje kilka teorii, dotyczących przyczyn choroby trzewnej, żadna z nich nie jest jednak uznana przez ogół badaczy. Najwięcej lekarzy skłania się ku tzw. teorii patogenetycznej Köttgena, która mówi o współdziałaniu kilku czynników w rozwoju tego schorzenia. Köttgen wyróżnia wśród nich przyczyny: Genetyczne. Immunologiczne. Środowiskowe. Metaboliczne. Infekcyjne. Według Köttgena celiakia jest chorobą dziedziczną – aż u 95% chorych występują dziedziczone autosomalnie antygeny, które pobudzają reakcję zapalną wskutek zetknięcia się z glutenem. Nie jest to jednak jedyna droga, jaką można zachorować na celiakię. Zdarza się też, że choroba trzewna atakuje organizm w momencie, kiedy jego odporność jest obniżona na skutek przebytej infekcji lub operacji czy życia w długotrwałym stresie. O autoimmunologicznym charakterze celiakii świadczy obecność...

Nasze akcje

Uwielbiasz taniec? Rozwijaj swoje umiejętności i dziel się nimi ze światem!

Partner
Newsy

Kosmetyki, które dbają o ciebie i planetę. Poznaj nową linię przeciwzmarszczkową Laboratorium Kosmetycznego Ava

Partner

Lubisz zieloną herbatę? Poznaj jej prozdrowotne właściwości

Partner

Słuchawki jak ekskluzywne kosmetyki? To możliwe z Huawei FreeBuds Lipstick

Partner
Newsy

Pierścionek zaręczynowy w codziennych stylizacjach. Sprawdź najmodniejsze zestawienia na jesień 2021

Partner
Kosmetyki Neboa
Newsy

Zadbaj o włosy w duchu eko. Jak duży wpływ na planetę ma zawartość naszych kosmetyczek? Będziesz zaskoczona!

Partner