kobieta u psychologa
©WavebreakMediaMicro/Fotolia

Twórcą Terapii Schematów (lub Schematu) jest Jeffrey Young, który był dyrektorem centrum zajmującego się terapią poznawczą. Z tego właśnie nurtu wywodzi się terapia schematów, ale czerpie również z innych – Gestalt i terapii psychodynamicznej.

 

Terapia Schematów opiera się na założeniu, że podstawą do poprawienia jakości życia jest zrozumienie tytułowych schematów, czyli wzorców myślenia i postępowania. Jej twórcy wyróżniają 18 nieadaptacyjnych schematów, które są niszczące dla osób je powielających. Schematy te powstają, gdy we wczesnym dzieciństwie nie zaspokoi się podstawowych emocjonalnych potrzeb dziecka. Należą do nich potrzeby:

  • kontaktu z innymi,
  • bezpieczeństwa,
  • poczucia własnej wartości,
  • autoekspresji,
  • autonomii,
  • realnych ograniczeń.

Dzięki eklektyzmowi terapii schematów, która polega na czerpaniu z różnych źródeł, w pracy terapeutycznej stosuje się różnorodne techniki, np. technika pustych krzeseł, odgrywanie ról czy rekonstrukcja wyobrażeniowa. Oczywiście dobór metod zależy od indywidualnego przypadku.

Po co terapia schematów?

Wyróżnia się trzy style radzenia sobie z nieefektywnymi i szkodliwymi schematami: kontratak, podporządkowanie się i unikanie. Celem terapii schematów jest zaprzestanie stosowania błędnego stylu poprzez zaspokojenie potrzeb, które go pierwotnie wywołały oraz przez budowanie nowych, zdrowych schematów działania.

 

Terapia schematów jest stosowania przy utrwalonych problemach emocjonalnych, które powstały jeszcze w dzieciństwie lub we wczesnej dorosłości. Stosowana jest u osób, które cierpią na zaburzenia osobowości, np. osobowość zależną, narcystyczną czy borderline. W terapii mówi się, że osoby z powyższymi zaburzeniami reprezentują różne tryby działania, np. w przypadku borderline może być to Rozzłoszczony Obrońca lub Rozzłoszczone Dziecko, u pacjentów narcystycznych – Tryb Samowywyższania itd. Terapia schematów jest prowadzona coraz częściej u pacjentów cierpiących na depresję, zaburzenia odżywiania, uzależnienia, a także w resocjalizacji. Terapia schematu ma także zastosowanie w terapii dla małżeństw i par. Pomaga lepiej zrozumieć sposób powstawania konfliktowych sytuacji oraz to, jakie schematy postępowania wobec takiej sytuacji są uaktywniane. Dzięki temu można zidentyfikować toksyczną komunikację czy też wzmocnić efektywne komunikowanie się w związku.