grupa ludzi siedząca dookoła siebie
Image by LifetimeStock.com

Polaryzacja grupowa polega na podejmowaniu przez grupę bardziej skrajnych decyzji niż mogłoby to wynikać z indywidualnych preferencji jej członków.

 

W czasie debaty dochodzi do radykalizacji poglądów. W wyniku tego zjawiska może dojść do podjęcia złych decyzji.

Rozproszenie odpowiedzialności jako przyczyna polaryzacji grupowej

W drugiej połowie XX wieku polaryzację grupową interpretowano jako skutek innego zjawiska zwanego rozproszeniem odpowiedzialności. Dyfuzja odpowiedzialności polega na tym, że wraz ze wzrostem liczby świadków jakiegoś wydarzenia kryzysowego (katastrofy samochodowej, przestępstwa), maleją szanse na to, że któryś z nich zareaguje. Ludzie w grupie czują się anonimowi, dlatego zachowują się mniej moralnie i odpowiedzialnie, na przykład nie pomagają ofiarom wypadku samochodowego lub kradzieży. Dzięki eksperymentom badaczom udało się zaprzeczyć temu stwierdzeniu. Odwoływanie się do rozproszenia odpowiedzialności w kontekście polaryzacji grupowej nie wyjaśniało, dlaczego w niektórych sytuacjach grupy podejmują działania asekuracyjne.

Zaangażowanie jako przyczyna polaryzacji

Członkowie grupy podczas dyskusji wymieniają informacje, co powoduje, że mocniej angażują się w pierwotną postawę To miało prowadzić do skrajności. Badania nie potwierdziły jednak tej interpretacji polaryzacji grupowej. Okazuje się, że nie trzeba brać udziału w dyskusji, wystarczy wysłuchać opinii innych osób, by przekonania przybrały bardziej skrajną postać.

Autowaloryzacja i porównanie społeczne jako powód polaryzacji

Zjawisko polaryzacji grupowej tłumaczy się, odwołując się do teorii autowaloryzacji. Polega ona na dążeniu człowieka do podniesienia samooceny. Chce on mieć pozytywny obraz siebie, więc w selektywny sposób przetwarza pozyskane informacje. W związku z tym przekonany o słuszności swoich poglądów człowiek, poznając opinie innych ludzi, dowiaduje się, że są oni bardziej radykalni, co w jego oczach oznacza, że są od niego lepsi. Wówczas, aby podnieść własną ocenę i poczuć się lepszym, przesuwa swój pogląd w stronę skrajności. Wiąże się to również ze zjawiskiem porównania społecznego, które polega na porównywaniu się do osób będących w lepszej sytuacji od nas.

Perswazja jako powód występowania polaryzacji

W trakcie dyskusji w grupie człowiek otrzymuje dodatkowe argumenty na potwierdzenie swoich poglądów. Inni członkowie zespołu racjonalnie uzasadniają ich prawdziwość, przekonując go o ich słuszności. To powoduje umocnienie pierwotnych postaw.

Społeczny dowód słuszności jako przyczyna polaryzacji

Interpretując zjawisko polaryzacji grupowej, można również odwołać się do społecznego dowodu słuszności. Gdy człowiek nie wie, co jest słuszne, a co nie, przyjmuje jako własne poglądy większości członków grupy. Będzie też popierał decyzje większej części zespołu, ponieważ uzna je za poprawne.

 

By przeciwdziałać temu zjawisku, warto spojrzeć na omawiane w grupie zagadnienie z drugiej strony. Można także jednej osobie w zespole nadać rolę dyskutanta o poglądach wspólnych z grupą. To daje możliwość wprowadzania korekty i przeciwdziała radykalizacji poglądów.