kobieta szepcze mężczyźnie na ucho
Image by LifetimeStock.com

„Zrobisz wszystko, czego zechcę”, czyli na czym polega manipulacja?

kobieta szepcze mężczyźnie na ucho
Image by LifetimeStock.com

Manipulacja psychologiczna to rodzaj wpływu społecznego wywieranego po to, aby zmienić czyjąś postawę lub zachowanie. Manipulacja tym różni się od asertywnych i otwartych sposobów zmiany czyichś postaw, że wykorzystuje w tym celu kłamstwo, niepełną prawdę oraz różne formy zastraszania.

Jak działa manipulator?

Według amerykańskiego psychologa, autora specjalistycznych publikacji dotyczących manipulacji, George'a K. Simona skuteczna manipulacja zazwyczaj spełnia trzy warunki:

  • manipulator ukrywa swoje prawdziwe intencje,
  • manipulator zna słabe strony ofiary i potrafi zaplanować strategię, która będzie je wykorzystywała,
  • manipulator nie przejmuje się, jakie konsekwencje dla osoby zmanipulowanej będą miały jego działania.

Przykłady manipulacji

Z manipulacją możemy mieć do czynienia w każdej sytuacji, w której druga osoba czegoś od nas chce. Manipulacja jest więc zjawiskiem, które dotyczy zarówno życia osobistego, jak i zawodowego. Oto trzy przykłady manipulacji stosowanej w różnych sferach życia:

  • Osoba, którą zacząłeś uważać za przyjaciela, umawiała się z tobą na kawę tylko dlatego, że miała nadzieję, że znajomość z tobą da jej większe szanse na zatrudnienie w twojej firmie.
  • Firma udzielająca wysoko oprocentowanych pożyczek adresuje swoją reklamę do osób starszych, które potrzebują pieniędzy na leki. Zawoalowany komunikat przekazany w reklamie wzbudza lęk przed nagłą śmiercią.
  • Przełożony wysyła cię na spotkanie z klientem, z którym miał spotkać się sam. Informuje cię, że masz się nim spotkać, ponieważ jesteś najbardziej kompetentną do tego osobą. W rzeczywistości na ten dzień zaplanował swój urlop wypoczynkowy.

Jakich środków używa się do manipulowania ludźmi?

Najważniejszymi środkami, za pomocą których manipulator wpływa na swoją ofiarę, są:

  • pozytywne wzmocnienia – pochwały, współczucie, wyrażanie empatii („wiem, co czujesz”), prezenty, publiczne wyrażanie aprobaty dla czyichś zachowań;
  • negatywne wzmocnienia – np. okazywanie rozczarowania zachowaniem niezgodnym z oczekiwaniami, udawanie smutku spowodowanego tym zachowaniem;
  • częściowe wzmocnienia pozytywne i negatywne – sugerowanie zadowolenia lub niezadowolenia w taki sposób, żeby zmotywować osobę manipulowaną do zwiększenia wysiłków w celu uzyskania pochwały (np. „było OK, ale...”);
  • kary – krzyk, groźby, agresja, przemoc słowna i fizyczna;
  • wykorzystywanie swojej przewagi – stawianie ofiary w sytuacji, kiedy jakaś cecha manipulatora sprawia, że nie może mu się ona przeciwstawić, może to być wykorzystywanie swojej pozycji społecznej lub zawodowej (przełożony i podwładny) lub siły fizycznej.

 

Więcej na temat porady psychologiczne
Przeładuj

Tomson i Baron w szoku! Występ uczestników "The Voice of Poland" mocno zaskoczył jurorów!

zobacz 01:11