Kobieta, mężczyzna i niemowlę
Pixabay/miltonhuallpa95/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Genogram rodzinny przypomina drzewo genealogiczne. Zawiera jednak więcej informacji na temat relacji rodzinnych. Analiza genogramu daje wgląd w funkcjonowanie całej rodziny, a także wpływu rodziny na jej konkretnego członka. Dzięki niemu można poznać powtarzające się w rodzinie schematy i zidentyfikować skłonność do określonych chorób i zaburzeń.

Genogram – czym jest i jak wygląda?

Genogram rodzinny na pierwszy rzut oka może przypominać drzewo genealogiczne. Są na nim oznaczeni członkowie rodziny: kobiety kółkami, mężczyźni kwadratami. Pomiędzy nimi znajdują się linie symbolizujące związek małżeński lub relację między rodzicami i dziećmi. Oprócz typowych dla drzewa genealogicznego elementów genogram uwzględnia też linie symbolizujące jakość relacji. Na przykład podwójna albo potrójna linia oznacza bliskie relacje, przerywana linia (pojedyncza, podwójna lub potrójna) oznacza niechęć w różnym natężeniu, linia zygzakowana natomiast – przemoc. Szeregiem różnych symboli oznacza się też rodzaje powiązań pomiędzy poszczególnymi osobami: związki formalne i nieformalne, separacje i rozwody, relacje poza związkiem itd. Jeszcze inne symbole wykorzystuje się do oznaczania chorób, na które cierpiał dany członek rodziny.

Do czego wykorzystuje się genogram?

Analiza genogramu bywa użyteczna w medycynie i psychologii. Wiele chorób somatycznych i zaburzeń psychicznych ma podłoże rodzinne: niektóre wynikają z silnie zakorzenionych przekonań, skłonności do innych są przekazywane w genach. Psychoterapeutom analiza genogramu pozwala zbadać przekonania funkcjonujące w rodzinie, mity rodzinne, konflikty, tajemnice oraz szereg innych czynników, które bezpośrednio lub pośrednio wpływają na członka rodziny. Terapeuci par zestawiają genogramy partnerów, żeby skonfrontować wzorce wyniesione z domu przez każdego z nich. W ten sposób mogą zdiagnozować przyczyny trudności pojawiających się w danym związku i zaproponować metody radzenia sobie z nimi.

 

Dzięki genogramowi na wiele spraw, które dotychczas były dla nas oczywiste, możemy spojrzeć z innej perspektywy. Możemy na przykład dostrzec, że w kilku pokoleniach powtarzają się zdrady małżeńskie lub alkoholizm. Jeśli odkryjemy taki wzorzec, będziemy mogli przeanalizować jego przyczyny i, być może, przełamać go, zmieniając własne zachowanie i przekonania.

 

Genogram pozwala też zobaczyć, co które pokolenie i w jakiej linii występują pewne choroby, takie jak np. choroba Alzheimera, choroby serca, depresja. To pomaga w odpowiednio wczesnym podjęciu profilaktyki.

Genogram jako drogowskaz w rozwoju osobistym

Wychowanie i geny to dwa czynniki, które w ogromnym stopniu wpływają na to, jakimi jesteśmy ludźmi, w co wierzymy, jakie decyzje podejmujemy, do czego mamy talent, a nad czym powinniśmy popracować. Genogram jest narzędziem, dzięki któremu łatwiej będzie nam przeanalizować wyniesione z domu obciążenia, oddzielić aspiracje naszych przodków od naszych własnych planów i ambicji, docenić odziedziczone zdolności i swój prawdziwy potencjał.