Mężczyzna skaczący na bungee.
©Ammit/fotolia

Epinefryna, inaczej adrenalina – hormon stresu i preparat leczniczy

Mężczyzna skaczący na bungee.
©Ammit/fotolia

Silne emocje, strach, zdenerwowanie są czynnikami skutkującymi nagłym wyrzutem adrenaliny, zwanej również epinefryną do krwi. W takich sytuacjach dochodzi do przyspieszenia akcji serca, rozszerzają się drogi oddechowe, polepsza się ukrwienie mięśni i widzenie.

 

Epinefryna (adrenalina) jest produkowana przez gruczoły dokrewne grzebienia nerwowego. Odpowiedzialna jest za reakcje organizmu na sytuacje stresowe bądź na zagrożenie. Potocznie nazywana jest „hormonem stresu”, a w angielskim nazewnictwie „3 x F”, co oznacza: fright – strach, fight – walka, flight – ucieczka.

Mechanizm działania adrenaliny

Adrenalina jest związkiem zaliczanym do amin katecholowych. Wykazuje działanie pobudzające układ sympatyczny – współczulny, co warunkowane jest pośrednim bądź bezpośrednim oddziaływaniem na receptory α1, α2, β1, β2. W przypadku działania na organizm czynników stresogennych gruczoły dokrewne otrzymują sygnały alarmowe indukujące produkcję hormonów. Jednymi z głównych narządów, których działanie zostaje pobudzone są nadnercza wytwarzające katecholaminy, między innymi adrenalinę.

Jak działa epinefryna?

Ważną rolą adrenaliny w organizmie jest jej udział w mechanizmie stresu – natychmiastowej reakcji organizmu na pojawiające się zagrożenie. Dochodzi do wzrostu ciśnienia krwi, przyspieszonego rytmu serca, rozszerzenia źrenic. Epinefryna wpływa na metabolizm organizmu powodując wzrost stężenia glukozy, triglicerydów, „złego cholesterolu” (frakcja LDL cholesterolu), fosfolipidów i mleczanów we krwi. Działanie to odbywa się za pośrednictwem receptorów α2, co zmniejsza wydzielanie insuliny oraz poprzez receptory β1 nasilając glikogenolizę (nieprawidłowe magazynowanie glikogenu w wątrobie, nerkach i mięśninach) oraz przyspieszając uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej.

Skutki działania adrenaliny u kobiet i mężczyzn

Adrenalina może negatywnie oddziaływać na zdrowie człowieka. Hormon stresu w większych ilościach występuje wśród mężczyzn, co powoduje, iż u tej płci częściej rozwijają się różne choroby, między innymi schorzenia ze strony układu krążenia czy choroba wrzodowa żołądka. U kobiet funkcję ochronną przed szkodliwym wpływem adrenaliny na organizm pełnią estrogeny. Jednak z wiekiem ich ilość maleje, co może skutkować wzrostem wrażliwości organizmu na działanie adrenaliny. W przypadku płci pięknej hormon ten stanowi zagrożenie dla urody. Adrenalina w warunkach działania silnych emocji, stresu czy zdenerwowania powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych. Przyczynia się to do wystąpienia na skórze czerwonych plam. Dla kobiet narażonych na większe stężenia adrenaliny we krwi charakterystyczne jest występowanie na twarzy „lwiej zmarszczki” czyli dwóch linii na czole znajdujących się między brwiami.

Adrenalina – do jakich chorób się przyczynia

Przedłużające się działanie stresu, a tym samym nadmierna ilość adrenaliny predysponują do rozwoju różnych chorób. Najbardziej niebezpieczne są schorzenia układu krążenia. Może rozwinąć się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia tętna, arytmia serca.


 

Więcej na temat zdrowie hormony
Przeładuj

"Kogel Mogel 4": To nowa postać zachwyci wszystkich najbardziej! "Rozbije bank"

zobacz 02:41