Związek chemczny adrenalina.
©ollaweila/fotolia

Epinefryna, czyli adrenalina i jej znaczenie w lecznictwie

Związek chemczny adrenalina.
©ollaweila/fotolia

Epinefryna jest związkiem naturalnie wytwarzanym przez ludzki organizm, ale ma również znaczenie medyczne. Stosowana jest w alergologii, w warunkach wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, w celu zatamowania krwawień czy przy nagłym zatrzymaniu krążenia.

 

Epinefryna, bardziej znana pod nazwą adrenaliny, zaliczana jest do amin katecholowych. Potocznie nazywana jest hormonem stresu - do jej nagłego wyrzutu dochodzi wskutek działania na organizm czynników stresowych. Adrenalina jest również wykorzystywana w medycynie pod postacią różnorodnych preparatów.

Epinefryna – zastosowanie lecznicze

Jedną z konieczności zastosowania epinefryny u człowieka jest wystąpienie silnej reakcji alergicznej, czyli tak zwanego wstrząsu anafilaktycznego, rozwijającego się w odpowiedzi na zadziałanie określonej substancji, np. jad pszczoły lub osy. Adrenalina wykorzystywana jest również do hamowania krwawień, gdyż powoduje skurcz naczyń krwionośnych i podnosi ciśnienie krwi. W medycynie wykorzystuje się również funkcję epinefryny, jaką jest rozszerzenie oskrzeli. Przy obrzęku dróg oddechowych oraz napadach ostrej duszności ułatwia ona oddychanie poprzez rozluźnienie mięśni gładkich oskrzeli.

Preparaty lecznicze zawierające epinefrynę

Wśród preparatów leczniczych zawierających w swoim składzie epinefrynę można wyróżnić leki stosowane w przypadkach ostrych reakcji alergicznych. Ich działanie polega na zapobieganiu niedociśnieniu oraz rozszerzaniu oskrzeli. Inne podwyższają ciśnienie krwi, przyspieszają akcję serca oraz rozkurczają mięśnie gładkie dróg oddechowych. Wykorzystywane są przy wstrząsie anafilaktycznym. Preparaty zawierające epinefrynę są niekiedy stosowane w innych celach, na przykład do miejscowego znieczulenia stomatologicznego.

Działanie epinefryny zależne od dawki

Działanie adrenaliny na organizm jest zależne od zastosowanej dawki. Niskie dawki dozowane drogą dożylną w ilości 1-2 miligram/minutę w głównej mierze oddziałują na receptory β2 i skutkują rozkurczem oskrzeli, rozszerzeniem tętniczek w mięśniach szkieletowych i narządach miąższowych oraz skurczem tętniczych i żylnych naczyń skóry i błon śluzowych. Działanie to przyczynia się do zmniejszenia oporu obwodowego, wzrostu skurczowego a spadku rozkurczowego ciśnienia krwi oraz zwiększenia pojemności minutowej serca. Dawki większe, sięgające 4 miligram/minutę, pobudzają receptory β1 w mięśniu sercowym. Powoduje to zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego, wzrost częstotliwości rytmu serca oraz pojemności minutowej.

Stan hormonalny – wpływ na działanie adrenaliny

Działanie epinefryny jest również warunkowane stanem hormonalnym organizmu lub ciążą. W macicy znajdują się receptowy α odpowiadające za skurcz, jak i receptory β, które powodują rozkurcz. I faza cyklu miesiączkowego oraz pierwsza połowa ciąży charakteryzują się skurczowym działaniem epinefryny, natomiast faza II cyklu, druga połowa ciąży oraz poród – działaniem rozkurczowym.


 

Więcej na temat zdrowie hormony
Przeładuj

Marietta z "Hotel Paradise" wbija szpilę uczestnikom pierwszej edycji show! "W "Love Island" wszyscy są ładni"

zobacz 01:22