laborantka i probówki w laboratorium
© science photo/Fotolia.com

Zbyt mała liczba płytek krwi, czyli małopłytkowość

laborantka i probówki w laboratorium
© science photo/Fotolia.com

Niedobór płytek krwi to małopłytkowość (trombocytopenia). Może być spowodowana zmniejszoną produkcją płytek w szpiku kostnym lub wzmożonym niszczeniem ich przez organizm. Małopłytkowość objawia się skazą krwotoczną.

 

Małopłytkowość dotyka częściej kobiety w młodym wieku (ok. 20 lat).

Na czym polega niedobór płytek krwi?

Niedobór płytek krwi (trombocytów) to małopłytkowość (trombocytopenia). Trombocyty odgrywają ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Ich poziom określany jest w oparciu o morfologię krwi. Norma płytek krwi wynosi 150 000 – 400 000 µl. Małopłytkowość pojawia się, gdy liczba płytek krwi sięga poniżej 150 000/µl.

Przyczyny obniżonego poziomu płytek krwi

Nieprawidłowa liczba płytek krwi jest spowodowana naruszeniem równowagi pomiędzy wytwarzaniem, a niszczeniem płytek krwi w krwiobiegu. Małopłytkowości dzieli się na centralne i obwodowe. Centralne są efektem zmniejszonego wytwarzania płytek krwi, a obwodowe większą częstotliwością ich niszczenia.

 

1. Przyczyny małopłytkowości centralnej:

  • choroby szpiku kostnego (np. białaczki, chłoniaki),
  • zakażenia wirusami (np. wirusem HIV, różyczką, HCV),
  • gruźlica,
  • malaria,
  • przerzuty nowotworów do szpiku,
  • nadużywanie alkoholu,
  • niedobór witamin (np. B12),
  • szczepionki i leki (np. niektóre leki przeciwbólowe, antybiotyki, leki moczopędne, heparyna).

2. Przyczyny małopłytkowości obwodowej:

  • zakażenia,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC – aktywacja procesów krzepnięcia krwi),
  • niewydolność wątroby,
  • transfuzja krwi,
  • zwiększona aktywność śledziony (hipersplenizm).

Małopłytkowość może mieć też charakter wrodzony (małopłytkowość wrodzona). Obecna jest wówczas od urodzenia, a jej przyczyną są uwarunkowania genetyczne.

Objawy niedoboru płytek krwi

Niedobór płytek krwi zwiększa podatność na krwawienia pod wpływem urazów lub bez określonego powodu. Pojawia się skaza krwotoczna:

Często występują krwawienia w obrębie gałek ocznych. Po urazie lub zastrzyku w mięśniu tworzą się bolesne krwiaki. Małopłytkowość może prowadzić też do krwawień z nosa, dziąseł, dróg moczowych lub układu pokarmowego. Po zabiegach operacyjnych, porodach i innych inwazyjnych procedurach, może dochodzić do krwotoków wewnętrznych (w okolicach klatki piersiowej lub jamy brzusznej) oraz do centralnego układu nerwowego.

Leczenie niedoboru płytek krwi

Leczenie małopłytkowości centralnej polega na usunięciu choroby pierwotnej, która zaburza równowagę tworzenia i niszczenia płytek krwi. W przypadku, gdy nie jest to możliwe, można przetoczyć koncentraty krwinek płytkowych lub zrobić przeszczep szpiku kostnego. W leczeniu małopłytkowości obwodowej wykorzystywane są glikokortykosteroidy i leki immunosupresyjne. Inne metody leczenia to: podanie leków, które pobudzają szpik do syntezy płytek krwi lub usunięcie śledziony (organu odpowiedzialnego za usuwanie płytek z krążenia).

Niedobór płytek krwi u kobiet w ciąży

Niski poziom płytek krwi może pojawić się także w ciąży. Problem dotyczy co dwudziestej kobiety i zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Pojawia się pod koniec ciąży, a obniżenie poziomu płytek jest umiarkowane. Taka postać trombocytopenii wymaga wyłącznie obserwacji i nie wpływa na obniżenie poziomu płytek krwi u dziecka. Niepokojącym sygnałem jest pojawienie się spadku płytek krwi do poziomu <70 000/µl już w pierwszych miesiącach ciąży. W takim przypadku, zwykle, występuje też inna, głębsza przyczyna małopłytkowości.

 

Przeładuj

Jak Paula Tumala zareagowała na wieść o ciąży bliźniaczej? Taka reakcja to zupełna normalność!

zobacz 01:36