Kilkuletni chłopiec z długimi jasnymi włosami
Pixabay/Greyerbaby/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Szkarlatyna (płonica) to dość rzadka choroba bakteryjna wieku dziecięcego, wywoływana przez szczep paciorkowców z grupy A – Streptococcus pyogenes. Choć występuje rzadko może być niebezpieczna. Nieleczona powoduje groźne w skutkach powikłania obejmujące serce, nerki czy też inne ważne narządy. Dlatego, gdy tylko pojawią się pierwsze objawy, należy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

Jak można zarazić się szkarlatyną?

Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą kropelkową, ale również przez kontakt z przedmiotami osobistymi chorego lub nosiciela (m.in. ręczniki, zabawki etc). Źródłem bakterii może być także osoba chorująca na anginę, gdyż obie choroby wywoływane są przez ten sam szczep bakteryjny.

Początkowe objawy szkarlatyny przypominają anginę

Okres inkubacji, czyli czas od zainfekowania do wystąpienia pierwszych objawów wynosi od 1 do 5 dni. Początek choroby jest ostry, towarzyszy mu wysoka gorączka sięgająca nawet 40 stopni Celsjusza, silny ból gardła, ból brzucha, wymioty, ogólne złe samopoczucie. Zauważa się także powiększenie węzłów chłonnych, głównie szyjnych. Warto zaznaczyć, że początkowe objawy płonicy przypominają objawy anginy.

Wysypka w płonicy

Charakterystycznym symptomem, który pomaga rozróżnić te dwie choroby jest wysypka, pojawiająca się zazwyczaj po około 24 godzinach od wystąpienia pierwszych objawów. Jest ona czerwona, drobnoplamista, przypomina ukłucia po uderzeniu skóry drucianą szczotką. Wysypka może pojawić się na całym ciele, lecz najczęściej obejmuje miejsca dobrze ogrzane, jak tułów, pośladki, pachwiny, zgięcia kolanowe i łokciowe. Typowym przejawem szkarlatyny jest tzw. trójkąt Fiłatowa – skóra wokół ust i nosa pozostaje wolna od wyprysków. Czas trwania i rozległość wysypki są różne – może trwać od 24 godzin do kilku dni, zasięgiem obejmować całe ciało lub tylko niewielki obszar. Charakterystycznym objawem po jej ustąpieniu jest łuszczenie skóry. Występuje ono po około 7 dniach od zakończenia wysypki. Rozpoczyna się od twarzy, poprzez tułów, a na końcu obejmuje dłonie i stopy.

Biały nalot na języku podczas płonicy

Innym typowym objawem płonicy jest wygląd języka. Na początku jest on w centralnej części obłożony białym nalotem. Po paru dniach obłożenie języka samoistnie ustępuje, odsłaniając żywoczerwoną powierzchnię – jest to tzw. język malinowy.

Leczenie szkarlatyny

Szkarlatyna wymaga intensywnego leczenia antybiotykami przez okres 10-14 dni. Dodatkowo można wspomagać się preparatami obniżającymi wysoką temperaturę. Trzeba także pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza, nie skracać i nie przerywać terapii, gdyż płonica może powodować poważne powikłania m. in. w postaci zapalenia ucha środkowego, gorączki reumatycznej czy też kłębuszkowego zapalenia nerek. 

 

Zobacz także: paciorkowce streptococcus - cichy wróg

Więcej na temat odporność zmiany skórne