strzykawka i mikroskop
©RTimages/Fotolia

Badanie nasienia pozwala na określenie objętości, lepkości, koloru, konsystencji i pH spermy, a także na ocenę budowy, ruchliwości i liczby plemników. Każdy z tych parametrów ma znaczenie w diagnostyce niepłodności. Seminogram nie jest jednak badaniem tylko dla mężczyzn bezskutecznie starających się o potomstwo – służy też w profilaktyce stanów zapalnych i bakteryjnych.

Kiedy zrobić badanie nasienia?

Badanie nasienia, stanowi podstawę diagnostyki niepłodności. Posiew nasienia trzeba zrobić, kiedy starania o dziecko są bezskuteczne mimo regularnego współżycia (3–4 razy w tygodniu przez okres 12 miesięcy). Jednak to nie jedyne wskazanie do wykonania seminogramu. Lekarze twierdzą, że każdy mężczyzna choć raz w życiu powinien zbadać swoje nasienie w celu profilaktycznym. Dzięki mikroskopowej obserwacji spermy można zdiagnozować stany zapalne gruczołu krokowego czy pęcherzyków nasiennych, jak również zapobiec rozwojowi infekcji bakteryjnej (jeśli w porę wykryje się obecne w nasieniu drobnoustroje). Poza tym drogą obserwacji mikroskopowej DNA możliwe jest poznanie ryzyka wystąpienia chorób genetycznych u potomstwa. Tymczasem statystyki wykazują, że seminogram wykonało tylko 13% mężczyzn – większość z powodu poważnych problemów zdrowotnych bądź niepłodności.

Jak się przygotować do seminogramu?

Miarodajność badania nasienia zależy w głównej mierze od jakości próbki dostarczonej do laboratorium. Trzeba pamiętać przede wszystkim o tym, by pobranie ejakulatu odbywało się w sterylnych warunkach. Zarówno dłonie, jak i prącie powinny być starannie umyte wodą z mydłem, natomiast pojemnik na nasienie (kupiony w aptece lub otrzymany w laboratorium) – czysty i sterylny. Bardzo ważne jest, aby całość spermy znalazła się w pojemniku (jeśli się nie udało, trzeba o tym poinformować laboratorium). Najlepiej pobrać próbkę po 3–5 dniach od ostatniego stosunku (stosowanie w tym czasie używek może zafałszować wynik badania).

Przebieg badania nasienia

Seminogram rozpoczyna się samodzielnym pobraniem próbki ejakulatu, które powinno odbywać się w specjalnie przeznaczonym do tego pomieszczeniu. Mężczyzna otrzymuje pojemniczek, do którego oddaje nasienie drogą masturbacji. Tylko w szczególnych przypadkach zezwala się na dostarczenie pojemnika ze spermą z domu (np. kiedy mężczyzna ma blokadę psychiczną przed masturbacją w miejscu publicznym), ponieważ jakiekolwiek wahania temperatury podczas transportu próbki mogą skrócić żywotność plemników (optymalna temperatura to 36,6ºC). Ważne jest także, żeby nasienie znalazło się w laboratorium jak najszybciej, bo bezpośrednio po ejakulacji rozpoczyna się proces upłynniania, którego długość to pierwszy z parametrów do odnotowania. Dopiero po upłynnieniu bada się pozostałe właściwości spermy, tj.:

1. Objętość, lepkość, kolor, konsystencję i pH nasienia,

2. Ruchliwość, budowę i liczbę plemników (w tym odsetek plemników żywych).

Do próbki w laboratorium trzeba dołączyć wypełnioną ankietę, w której znajdują się pytania m.in. o dokładny czas wstrzemięźliwości seksualnej, przebyte choroby i nałogi.