Strzykawka z igłą
© ttdk1234/Fotolia.com

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego wykonuje się w celu wykrycia chorób ośrodkowego układu nerwowego. Tę otulającą mózg i rdzeń kręgowy substancję pobiera się z przestrzeni podpajęczynówkowej w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Zabieg jest wykonywany w sterylnych warunkach i trwa zazwyczaj około pół godziny.

Przygotowanie do pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego

Jeśli osoba badana przyjmuje leki rozrzedzające krew, powinna poinformować o tym lekarza. Może okazać się, że trzeba je będzie odstawić na kilka dni przed planowanym zabiegiem. Punkcja lędźwiowa to zabieg wymagający podpisania formularza zgody na przeprowadzenie badania, podobnie jak w przypadku np. biopsji czy gastroskopii. Osoba badana musi zapoznać się z opisem możliwych komplikacji i efektów niepożądanych po nakłuciu. Przed samym badaniem należy opróżnić pęcherz i jelita.

Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania próbki płynu mózgowo-rdzeniowego

Podczas badania nie wolno się poruszać ani zmieniać ustalonej przez lekarza pozycji. Pozwoli to przeprowadzić zabieg szybko i poprawnie. Kręgosłup do badania powinien zostać wygięty, tak aby zapewnić dobre dojście do wkłucia igły rdzeniowej. Dlatego najczęściej osoba badana jest proszona o ułożenie się na boku i przygięcie kolan do klatki piersiowej. Istotne jest, by mimo stresu i nienaturalnej pozycji ciała pozostać rozluźnionym i spokojnym. Następnie plecy w okolicy lędźwiowej są pokrywane roztworem jodu w celu uniknięcia zakażenia. Kolejnym krokiem jest zaaplikowanie w miejsce wkłucia kremu znieczulającego, a następnie roztworu znieczulającego. Wówczas przystępuje się do właściwego pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego. Lekarz wprowadza igłę rdzeniową do przestrzeni podpajęczynówkowej – około 6 centymetrów w głąb ciała. Jeśli miejsce wkłucia zostało oznaczone poprawnie, powinien pojawić się płyn mózgowo-rdzeniowy. Jednak gdy widoczna jest w nim krew, konieczne jest ponowne wkłucie igły, tym razem między kręgami powyżej. Najpierw bada się kolor oraz przejrzystość płynu, a następnie ciśnienie, z jakim wydostaje się on na zewnątrz. Do dalszej diagnostyki pobiera się płyn mózgowo-rdzeniowy do fiolek.

Zachowanie po badaniu i możliwe skutki uboczne

Osoba badana powinna po zakończeniu procedury jeszcze przez godzinę pozostać w pozycji leżącej. Pozwoli to uniknąć tzw. zespołu popunkcyjnego. Oprócz bólu głowy może objawiać się on wymiotami, uczuciem wirowania, szumem w uszach czy zaburzeniami widzenia. Bywa, że ból występuje także w miejscu nakłucia i promieniuje do nóg, to „ból korzeniowy”. Rzadko powikłaniami bywają: niedowład nóg, ropień w okolicy wprowadzenia igły, krwawienie podpajęczynówkowe czy zapalenie kręgów.

 

Więcej na temat badania diagnostyczne