przyrządy medyczne
Flickr/Phalinn Ooi/CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Toczeń doprowadza do stanu zapalnego tkanek i narządów. Jest to schorzenie o niejasnej etiologii, ma charakter przewlekły i jest trudne do wyleczenia. Toczeń głównie atakuje osoby w wieku 16 – 55 lat. 90% przypadków zachorowań na tocznia to kobiety, mężczyźni chorują rzadziej, jednak u nich przebieg choroby bywa znacznie ostrzejszy.

Toczeń – co to jest i jakie są przyczyny?

Toczeń występuje również pod nazwą toczeń rumieniowaty układowy (TRU) (ang. systemic lupus erythematosus – SLE). Jest chorobą autoimmunologiczną. Oznacza to, że w wyniku zakażenia organizm zaczyna atakować sam siebie uszkadzając układy, tkanki, stawy i narządy. Nie określono jednoznacznie przyczyn tej choroby, nie wiadomo do końca co ją wywołuje, Spekuluje się na temat podatności genetycznej i uwarunkowań hormonalnych, jednak nie istnieją żadne badania, które mogłyby to potwierdzić. Wśród zwolenników genetycznych źródeł powstawania tocznia, powszechny jest pogląd, że chorobę tę można aktywować, np. poprzez zbyt długie opalanie, zakażenie, zażywanie niektórych leków a nawet palenie papierosów. Toczeń jest to choroba o bardzo zróżnicowanym przebiegu, czasem może przybierać łagodne formy rozwijając się latami, zdarza się często, że ma gwałtowny przebieg mogący prowadzić nawet do zagrożenia życia. Podczas choroby wytwarzane są antyprzeciwciała (czyli przeciwciała nastawione na walkę z własnymi komórkami), które inicjują proces zapalny powodujący stopniowe wyniszczanie zajętego narządu. Antyprzeciwciała zmieniają aktywność komórek nerwowych oraz kumulują się np. w skórze, nerkach lub naczyniach krwionośnych, gdzie atakują krwinki.

 

Toczeń to choroba, która daje wiele niespecyficznych objawów. Jej przebieg miewa fazy remisji (czyli wygaszenia objawów chorobowych) oraz momentów zaostrzenia dolegliwości. Objawy tocznia pojawiają się lub nasilają szczególnie pod wpływem silnego stresu. Możemy je podzielić na objawy ogólne oraz objawy będące wynikiem zajęcia określonego organu lub układów.

Objawy ogólne tocznia

Objawy ogólne, często świadczą o początkowej fazie choroby, w późniejszych stadiach świadczą o jej zaostrzeniu, są to:

  • ogólne osłabienie, rozbicie, stany podgorączkowe, gorączka – objawy występujące również często w wielu różnych infekcjach,
  • powracające dokuczliwe bóle głowy, ostre migreny,
  • zmęczenie, skrajna męczliwość, ogólne osłabienie,
  • powiększenie węzłów chłonnych i śledziony,
  • brak apetytu, spadek masy ciała – chudnięcie,
  • wrażliwość na światło przede wszystkim na światło słoneczne, ale również na światło sztuczne: żarówki, świetlówki.

Objawy tocznia dotyczące konkretnych organów

Objawy wynikające z zajęcia określonego organu i układów:

  • skóra i błony śluzowe, typowy dla tocznia jest rumień na twarzy w kształcie motyla – na policzkach i grzbiecie nosa; ponadto występuje rumień krążkowy na różnych częściach ciała - są to drobne mocno czerwone plamki pojawiające się w skupiskach, najczęściej na plecach, ramionach, klatce piersiowej; rumień w okolicach paznokci, pokrzywka; siność siateczkowata – pojawiająca się przede wszystkim na nogach, owrzodzenia i nadżerki w jamie ustnej lub gardle; nasilone wypadanie oraz przerzedzenie włosów;
  • nerki – diagnozowane laboratoryjnie: białkomocz oraz obecność wałeczków nerkowych w moczu; ponadto często występuje zapalenie nerek, które może mieć gwałtowny i groźny dla życia przebieg. Jest ono niestety bezobjawowe, dopiero w zaawansowanym stadium może powodować dolegliwości związane z zatrzymywaniem się wody w organizmie;
  • stawy i mięśnie, najczęściej atakowane są stawy nadgarstków, palców, kolan i stóp, charakterystyczny jest wędrujący od jednego mięśnia/stawu do drugiego krótkotrwały ból;
  • płuca – bardzo często pojawia się zapalenie opłucnej, które może powodować ból w klatce piersiowej – szczególnie przy wdechu; suchy kaszel i duszność po wysiłku fizycznym, która może być spowodowana włóknieniem płuc, toczniowe zapalenie płuc – występuje bardzo rzadko, ale jest to choroba o bardzo ostrym przebiegu, z wysoką gorączką, męczącym kaszlem a nawet krwiopluciem;
  • układ nerwowy - drgawki, zaburzenia psychiczne – przede wszystkim stany depresyjne – jednak aby zaklasyfikować te objawy to objawów tocznia należy wykluczyć inne przyczyny tych dolegliwości;
  • układ krwionośny - niedokrwistość, zaburzenia w liczbie białych krwinek i płytek krwi.

 

Objawy tocznia są bardzo rozległe, są też podobne do objawów wielu innych chorób. W tej chorobie bardzo ważna jest wczesna diagnoza, dlatego – jeżeli zauważymy współwystępowanie kilku powyższych objawów najlepiej udać się do lekarza.

Więcej na temat odporność badania krwi