głowa dziewczyny w liściach
Flickr/martinak15/CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Niedobór żelaza w diecie przejawia się poprzez częste zmęczenie, zaburzenia koncentracji i zawroty głowy. Niedokrwistość to poważna choroba, która może prowadzić do wycieńczenia organizmu.

Czym jest niedokrwistość?

Osoby, u których występuje niedokrwistość, mają bardzo niewielkie czerwone krwinki o dużo mniejszej zawartości hemoglobiny niż u ludzi zdrowych. Jest to związane z zaburzeniami wytwarzania hemu, spowodowanymi niedoborem żelaza. Ten czerwony barwnik krwi spełnia funkcje transportujące. Dostarcza wszystkim organom tlenu – przyłącza go w płucach i uwalnia w tkankach.

Kto znajduje się w grupie szczególnego ryzyka?

Kiedy zdolność wchłaniania we krwi ulega upośledzeniu, to znak, że w organizmie brakuje żelaza. Może się tak stać – i to jest najczęstszą przyczyną – że jego niedobór wynika z nieodpowiedniej diety. Szczególnie narażeni są wegetarianie i weganie, którzy nie jadają bogatych w żelazo mięs, jaj czy ryb i nie zastępują żelaza żadnymi suplementami. Jeszcze częściej na niedokrwistość zapadają ci, którzy poddają się restrykcyjnym dietom i głodówkom, ale jej wystąpienie możliwe jest także w momencie poważnej utraty krwi, np. przy porodzie. Na anemię cierpią też zazwyczaj anorektycy.

Objawy niedokrwistości

Rola hemoglobiny dla organizmu jest nieoceniona, dlatego kiedy zaczyna jej brakować, pojawiają się liczne objawy. Jako pierwsze odczuwamy suchość skóry i związane z nią bolesne pękanie kącików ust. Pogarsza się również stan włosów i paznokci, które zaczynają się łamać. W wyniku długotrwałego i znacznego niedoboru żelaza pojawia się osłabienie. Męczymy się coraz częściej, czemu niejednokrotnie towarzyszą zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia koncentracji i uwagi. Niekiedy dochodzi także do kołatania serca.

Leczenie niedokrwistości

Jeśli chodzi o leczenie, warto na początek wspomnieć o wadze naturalnych produktów, które w przypadku niewielkiego niedoboru żelaza mogą być wystarczające do uzupełnienia jego ilości. Najlepiej sięgać po wspomniane już mięso, ryby i żółtka jaj. Bogatym źródłem żelaza są także pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona, orzechy i warzywa zielone. Bardziej zaawansowaną niedokrwistość można leczyć trojako: doustnie, dożylnie i poprzez przetoczenia krwi. W większości przypadków wystarcza ten pierwszy rodzaj leczenia. Na rynku jest bardzo dużo preparatów, uzupełniających niedobory żelaza – wybór zależy od zawartości tego składnika w jednej tabletce. Chory w ciągu doby powinien przyjąć dawkę ok. 150–200 mg. Bardzo ważne jest, aby pigułki przyjmować na czczo, ponieważ niektóre produkty spożywcze upośledzają zdolność absorbowania żelaza przez organizm. Jego wchłanianie ułatwia kwas askorbinowy, dlatego kupując tabletki, warto zwracać uwagę, czy mają go w swoim składzie. Poziom hemoglobiny we krwi normuje zwykle miesięczna kuracja. Jeśli jednak chory z jakichś powodów nie toleruje leków w formie doustnej, żelazo podaje się dożylnie. W skrajnych przypadkach nieodzowna okazuje się hospitalizacja i leczenie przetoczeniami. Dotyczy to zwłaszcza tych, którzy cierpią na niewydolność układu sercowo-naczyniowego.