puste probówki
Pixabay/kropekk_pl/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Neutropenia jest to zmniejszenie liczby neutrofili (granulocytów obojętnochłonnch) we krwi do wartości poniżej 1,6 G/l. Neutrofile są komórkami odpowiedzialnymi za fagocytozę – pochłanianie drobnoustrojów oraz fragmentów obumarłych tkanek.

 

Neutrofile należą do grupy leukocytów, czyli białych krwinek, które w organizmie zapewniają tzw. odporność komórkową.

Neutropenia – objawy

Pierwsze sygnały skłaniające do podjęcia kroków w celu zdiagnozowania neutropenii, to przede wszystkim obniżona odporność oraz nawracając infekcje jamy ustnej i górnych dróg oddechowych, których nasilenie zwiększa się mimo stosowanego leczenia. Ponieważ niemożliwe jest rozpoznanie tej choroby jedynie na podstawie objawów, należy wykonać badanie krwi z rozmazem, aby określić tempo z jakim spada ilość neutrofilów. Neutropenię diagnozuje się, gdy liczba neutrofilów wynosi 1,5 tys/µl Należy zaznaczyć, iż nieprawidłowa liczba neutrofilów powinna zostać przeanalizowana w oparciu o całkowitą liczbę białych krwinek oraz ewentualne nieprawidłowości w stosunku do innych subpopulacji leukocytów (limfocytów, monocytów).

Przyczyny – dwa rodzaje, charakterystyka

Neutropenia wrodzona – spowodowana czynnikami genetycznymi, charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów tj., częste nawracające owrzodzenia śluzówki jamy ustnej, przyzębia, okolic odbytu oraz ciężkie, nierzadko zagrażające życiu, zakażenia bakteryjne przy towarzyszących symptomach alergicznych. Bardzo rzadko występująca, nazywana jest również wrodzonym niedoborem odporności, jest możliwa do zdiagnozowania już w pierwszym półroczu życia dziecka.

 

Neutropenia nabyta wywołana przez czynniki toksyczne, ma powolny rozwój, początkowo brak jakichkolwiek objawów, a objawy kliniczne pojawiają się stopniowo.

 

Nwutropenia nabyta może pojawić się jako następstwo wielu czynników m.in.: niedobór kwasu foliowego i/lub witaminy B12, gruźlica, białaczka i inne nowotwory, ciężka infekcja (przede wszystkim wirusowe – grypa, różyczka, malaria, HIV, ospa wietrzna, oraz niektóre bakteryjne), po napromieniowaniu, stosowanie niektórych leków (np. przeciwbólowe, przeciwgorączkowe), choroby autoimmunologiczne, po dializach, po chemoterapii.

 

Podsumowując neutropenia rozwija się w rezultacie działania niektórych leków lub toksycznego działania innych substancji, lub w wyniku chorób autoimmunlogicznych.

Diagnoza i leczenie neutropenii

Objawy kliniczne oraz leczenie neutropenii zależne są od stanu chorego i od tego, czy jego szpik kostny jest zdolny do produkcji neutrofili. Najczęściej spotykanie u chorych są poważne zakażenia gronkowcem złocistym (który nie stanowi zagrożenia u osób zdrowych), czyli bakterią normalnie występującą na powierzchni skóry, w układzie pokarmowym lub moczowym. U osób z neutropenią równie często dochodzi do zakażeń grzybami. Infekcje mogą rozprzestrzenić się tylko na wybranych obszarach, takich jak okolice ust, genitaliów, lecz zdarza się również, że przez układ krwionośny dostają się do płuc powodując przewlekłą neutropenię.

 

Terapia polega przede wszystkim na objawowym leczeniu wszystkich infekcji od ich najwcześniejszego stadium, monitorowaniu wskaźnika neutrofili, a w skrajnych przypadkach stosowana jest również transfuzja granulocytów.

 

Po zdiagnozowaniu chory najczęściej umieszczany jest w izolatce, wykonywanie wszelkich zabiegów takich jak np. ekstrakcja zęba musi się odbywać pod osłoną antybiotyku, ponadto rygorystycznie przestrzegana jest higiena, standardy dotyczące mycia rąk, używania rękawiczek oraz masek na twarz przez personel medyczny oraz jakąkolwiek osobę mającą kontakt z chorym.