Lekarze podczas operacji
Pixabay/skeeze/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Narkoza to najsilniejszy rodzaj znieczulenia, ponieważ wiąże się z pozbawieniem świadomości osoby poddawanej zabiegowi. Znieczulenie ogólne niesie ze sobą wysokie ryzyko, które jednak w większości eliminowane jest już na etapie wywiadu lekarskiego – niektóre schorzenia są bezwzględnymi przeciwwskazaniami do podania tak silnych środków. Działania niepożądane, zwłaszcza nudności i wymioty, występują jednak u dużej części pacjentów pooperacyjnych.

Na czym polega znieczulenie ogólne?

Znieczulenie ogólne (narkoza) polega na wyłączeniu świadomości pacjenta na czas zabiegu operacyjnego, mediastinoskopii, mikrolaryngoskopii, nastawiania złamanych kości, a także przeprowadzania badań, które wymagają bezruchu u dzieci i niewspółpracujących dorosłych. Anestezjolog po dożylnym lub wziewnym podaniu znieczulenia ogólnego kontroluje funkcje życiowe pacjenta za pomocą urządzeń monitorujących pracę serca, ciśnienie tętnicze i poziom tlenu we krwi. Zadaniem znieczulenia jest nie tylko uchronienie operowanego przed odczuwaniem bólu, ale także zniesienie odruchów towarzyszących silnym bodźcom i ułatwienie chirurgom nacięcia tkanek przez zwiotczenie mięśni.

Badania przed znieczuleniem ogólnym

Przed zapadnięciem decyzji o rodzaju podanego znieczulenia, pacjent jest poddawany szeregowi badań. Musi zostać wykonane przede wszystkim RTG klatki piersiowej i EKG serca. Oprócz tego każdy zabieg wiążący się z nacięciem tkanek wymaga morfologii, oznaczenia grupy krwi i parametrów krzepnięcia.

Kto kwalifikuje się do znieczulenia ogólnego?

Znieczulenie ogólne jest obłożone największą ilością przeciwwskazań. Wiele osób poddawanych zabiegom może być znieczulonych tylko regionalnie lub miejscowo – znieczulenia takie nie idą w parze z utratą świadomość tego, co dzieje się na sali operacyjnej. Pacjent kwalifikuje się do znieczulenia ogólnego, jeśli po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu lekarz stwierdzi, że spełnia on wszystkie wymagania postawione przez ASA (Amerykańskie Towarzystwo Anestezjologów). Narkoza jest możliwa tylko wtedy, gdy osoba, która ma zostać poddana zabiegowi:
1. Nie jest obciążona żadną inną chorobą prócz tej, która kwalifikuje ją do operacji.
2. Cierpi na niezbyt ciężką chorobę ogólnoustrojową, która nie wiąże się z żadnymi zaburzeniami czynnościowymi, np. chorobą wieńcową, cukrzycą, nadciśnieniem i nie zagraża jego życiu.
3. Ma małe szanse na przeżycie kolejnych 24 godz. niezależnie od sposobu leczenia.
Każde schorzenie, którym obciążona jest osoba zakwalifikowana do znieczulenia ogólnego musi być przebadane przez specjalistę (np. kardiologa).

Powikłania po narkozie

Po narkozie zdarzają się często powikłania, zawłaszcza, jeśli pacjent podczas operacji musi być intubowany (taka konieczność zachodzi, gdy narkoza łączy się z podaniem leków zwiotczających mięśnie). Intubacja polega na wprowadzaniu do gardła specjalnej rurki, przez którą respirator podaje operowanemu mieszankę do wdychania. Po wyjęciu rurki odczuwalne jest nieprzyjemne odczucie drapania lub bólu w gardle, a podczas jej aplikacji lub wyciągania może dojść do uszkodzenia zębów (zwłaszcza, jeśli występuje na nich próchnica), tchawicy, strun głosowych lub podrażnienia policzków, warg i jamy gardła. Bardzo często zdarzają się też nudności i wymioty. Oprócz tego mogą wystąpić:

  • bóle głowy,
  • gorączka złośliwa,
  • wypadanie włosów,
  • zachłyśnięcie się treścią żołądkową,
  • uszkodzenie rogówki oka.

Po narkozie zdarzają się też powikłania oddechowe, krążeniowe i neurologiczne.

Więcej na temat badania diagnostyczne operacje