mężczyzna zamyślony i przejęty patrzy w okno
©Monkey Business/fotolia

Przyczyny nadczynności kory nadnerczy, czyli zespołu Cushinga

mężczyzna zamyślony i przejęty patrzy w okno
©Monkey Business/fotolia

Nadczynność nadnerczy może być spowodowana zbyt długotrwałym zażywaniem kortykosteroidów lub samoistną nadczynnością nadnerczy. Zespół Cushinga mogą także wywołać: nowotwór przysadki mózgowej, nowotwór ektopowy lub pierwotna choroba nadnerczy.

 

Nadnercza to nieduże gruczoły, które są położone w górnych granicach obu nerek. Nadnercze złożone jest z dwóch części – korowej i rdzeniastej. Budowa nadnerczy ma znaczenie dla wydzielniczych funkcji gruczołu. Kora nadnerczy stanowi około 80-90% całości nadnerczy. Odpowiedzialna jest za wytworzenie glikokortykosteroidów (np. kortyzolu – wpływa na metabolizm białek, tłuszczy i cukrów oraz funkcje tkani łącznej), mineralokortykosteroidów (aldosteronu – reguluje ciśnienie krwi w organizmie) oraz w niewielkim stopniu za produkcję hormonów płciowych (androgenów). Pozostałą część zajmuje rdzeń nadnerczy. Rdzeń wytwarza niewielkie ilości adrenaliny i noradrenaliny. Nadczynność nadnerczy zwykle związana jest z nadczynnością kory nadnerczy, nazywanej zespołem Cushinga.

Przyczyny nadczynności kory nadnerczy – nadmiar kortykosteroidów i nowotwory

Bezpośrednią przyczyną nadczynności kory nadnerczy, czyli zespołu Cushinga jest nadmierna ilość kortyzolu w organizmie. Podniesiony poziom kortyzolu może być efektem długotrwałego zażywania nadmiernych dawek kortykosteroidów, których działanie jest podobne do działania kortyzolu (np. prednizonu lub prednizolonu). Leki te często bywają przepisane w przypadku chorób takich jak: astma, toczeń, zapalenie jelit lub reumatoidalne zapalenie stawów. Zalecane są także jako środki zapobiegające odrzuceniu organu po przeszczepie. Lecznicze dawki sterydów przekraczają naturalny poziom hormonu w organizmie. Choroba wywołana nadmiernym przyjmowaniem sterydów określana jest jako jatrogenny zespół Cushinga.

Przyczyną zespołu Cushinga może być także samoistna nadczynność nadnerczy. Dotyczy to sytuacji, w której gruczoł sam zaczyna produkować zbyt duże ilości hormonu.

Przyczynami nadmiernej produkcji kortyzolu może być:

  • nowotwór przysadki – gruczolak przysadki. Jest to łagodny guz pojawiający się na przysadce mózgowej. Przysadka jest odpowiedzialna za wydzielanie substancji, które kontrolują inne gruczoły. Nowotwór przysadki jest jedną z najczęstszych przyczyn zespołu Cushinga, niezależnych od przyjmowania leków;
  • nowotwór ektopowy – w nowotworze tym gruczoł, który produkuje kortyzol znajduje się w innym miejscu niż powinien, a mimo to jest czynny i wydziela hormon do krwi;
  • pierwotna choroba nadnerczy – nowotwory nadnerczy, które same wytwarzają kortyzol;
  • rodzinny zespół Cushinga – wada genetyczna występująca bardzo rzadko. Powoduje zwiększoną podatność zapadania na nowotwory gruczołów endokrynnych.
 

Więcej na temat badania moczu choroby nerek
Przeładuj

Występ 14-letniej Wiktorii poruszył jurorów "The Voice Kids"! To ona wyra show TVP?

zobacz 00:47