Pacjenci na wizycie u lekarza
Flickr/Mark M Newell PhD/CC BY-SA 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/

Białe krwinki są podstawowym elementem układu odpornościowego. Ich zadaniem jest ochrona organizmu przed patogenami, głównie wirusami i bakteriami. Norma leukocytów we krwi jest zależna od różnych czynników – zarówno fizjologicznych, jak i chorobowych. Zbyt mała liczba białych krwinek to leukopenia, a ich nadmiar – leukocytoza.

Prawidłowa liczba leukocytów we krwi

Liczbę leukocytów we krwi pozwala określić morfologia i jest to pierwszy krok w diagnostyce chorób, spowodowanych zaburzeniami składu krwi. O zawartości leukocytów informuje wskaźnik WBC. U osoby dorosłej zakres normy jest bardzo szeroki i wynosi 4–10, 8 x 109/l (4–10,8 tys./mm3) – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. W niektórych sytuacjach wynik może nieznacznie wykraczać poza normę i niekoniecznie musi to być sygnałem, że w organizmie dzieje się coś złego. Poziom leukocytów wzrasta w czasie ciąży i podczas porodu, po wyczerpującym wysiłku fizycznym, po spożyciu obfitego posiłku, w wyniku poddania się długotrwałemu działaniu promieni słonecznych i w sytuacjach stresowych.

Przyczyny za dużej liczby leukocytów

Kiedy poziom leukocytów bez wyraźnej przyczyny przekracza normy, dochodzi do leukocytozy. Może ona być symptomem wielu chorób, m.in.:

  • półpaśćca,
  • posocznicy,
  • przewlekłej białaczki szpikowej,
  • czerwienicy,
  • ziarnicy złośliwej,
  • martwicy wątroby,
  • mocznicy,
  • dny moczanowej.

Przyczyny za małej liczby leukocytów


Równie niepokojący może być niedobór białych krwinek, czyli leukopenia, której przyczyną mogą być np.:
zakażenie wirusem HIV,

  • ospa wietrzna,
  • odra,
  • różyczka,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • aplazja lub uszkodzenie szpiku kostnego,
  • szpiczak mnogi,
  • posocznica,
  • zapalenie wsierdzia,
  • dur brzuszny,
  • gruźlica prosówkowa,
  • ostra białaczka limfoblastyczna.


Nieprawidłowy wynik morfologii krwi jest sygnałem do wykonania innego badania – tzw. obrazu odsetkowego białych krwinek. Mikroskopowo ocenia ono liczbę poszczególnych rodzajów leukocytów, dzięki czemu umożliwia postawienie konkretnej diagnozy.