Lekarka w maseczce
Pixabay/DarkoStojanovic/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Laparoskopia to nieinwazyjny i jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów. Jest wykorzystywana jako metoda operacyjno-diagnostyczna. W odróżnieniu od laparotomii (klasyczny zabieg, w którym chirurg rozcina powłoki brzuszne, aby dostać się do narządów wewnętrznych) polega na wprowadzeniu do jamy brzusznej trokar (rurek z narzędziami laparoskopowymi). Ryzyko powikłań po laparoskopii wynosi mniej niż 1 %.

 

Zabieg laparoskopii przeprowadzany jest w pełnym znieczuleniu. Przed operacją trzeba mieć wykonane oznaczenie grupy krwi, zbadany poziom elektrolitów, krzepliwości krwi, biochemii krwi, ekg i prześwietlenie klatki piersiowej.

Wskazania do zabiegów laparoskopowych

Wskazania do laparoskopii to operacje wycięcia woreczka żółciowego, operacje antyrefluksowe (takie jak: choroba refluksowa czy refluks żołądkowo-przełykowy). Operacje guzów nadnerczy, jelita grubego. Operacje bariatryczne (leczenie otyłości). Operacje torbieli, guzów odbytnicy, przepuklin brzusznych, nerek, wyrostka robaczkowego. Diagnostyka urazów brzucha, niewyjaśnionych stanów podgorączkowych i stanów zapalnych jamy brzusznej. Diagnostyka wątroby (marskość, przerzuty nowotworowe, ropnie).

Przygotowanie do laparoskopii

Przed zabiegiem laparoskopowym lekarze polecają utrzymywać lekkostrawną dietę. Dzień przed operacją nakazuje się zakończyć jedzenie na obiedzie. Godziny tuż przed laparoskopią muszą być na czczo. Wieczorem przed laparoskopią, oczyszcza się jelito grube. W tym celu, w zależności od szpitala, stosowana jest lewatywa bądź środki przeczyszczające. Kolejnym etapem przygotowań do laparoskopii jest ogolenie miejsc intymnych. Potem z wizytą przychodzi anestezjolog, który udziela wskazówek i daje zastrzyk z heparyny drobnocząsteczkowej. Ma on zapobiec powstaniu zakrzepu podczas długiego unieruchomienia. Podczas tej wizyty anestezjolog może też zalecić środki uspokajające, które wyciszą i ułatwią zaśnięcie.

W dniu operacji laparoskopem

W tym dniu lekarze ostatecznie kwalifikują osobę do zabiegu laparoskopowego. Każda pacjentka musi się umyć, zazwyczaj personel szpitala podaje do kąpieli miarkę substancji odkażającej. Osoby z żylakami lub cierpiące na choroby krwi dostają specjalne pończochy, które działają przeciwzakrzepowo. (sytuacja nie jest oczywista, w niektórych szpitalach nie ma ich na wyposażeniu, dlatego warto na wszelki wypadek kupić w aptece lub sklepie ortopedycznym własne). Potem pielęgniarka przynosi specjalną koszulę i można już iść na salę. Wejście na salę operacyjną i ułożenie się na łóżku to ostatni element w pełni świadomego uczestniczenia w przygotowaniach. Po laparoskopii budzimy się już na sali pooperacyjnej. Tam pielęgniarki i lekarze obserwują nas przez najbliższe kilkanaście godzin w zależności od samopoczucia i reakcji organizmu.

Przebieg laparoskopii

Operacja laparskopowa rozpoczyna się wytworzeniem odmy otrzewnowej – brzuch wypełniany jest gazem (dwutlenkiem węgla lub powietrzem) tak, aby podnosząc powłoki brzucha i odsuwając jelita zyskać przestrzeń na manewrowanie narzędziami. Do jamy brzucha wkłuwa się igłę (igła Veressa) i wprowadza się przez nią dwutlenek węgla. Po wypełnieniu brzucha gazem (ciśnienie ok. 12 mmHg) wprowadza się trokary. Są to rurki dzięki którym przez powłoki brzucha wprowadza się narzędzia laparoskopowe. Trokar pierwszy ulokowany jest w małym nacięciu w okolicy pępka i w nim znajduje się laparoskop. Następne wprowadza się dzięki obrazowi, który pojawia się z kamery na monitorze. W zależności od operacji zwykle zakłada się 2-4 dodatkowe trokary. Dzięki nim chirurg może operować wnętrze jamy brzusznej. Obraz operowanego miejsca widać na monitorze tuż przy stole operacyjnym. Podczas operacji bada się wycinki struktur, które wyglądają niepokojąco. Laparoskopia pozwala zdiagnozować wszystkie niewłaściwości: torbiele, guzki, zrosty, mięśniaki. Sprawdza także czy jajowody są drożne.

Czas po zabiegu i hospitalizacja

Osoba po laparoskopii może odczuwać zimne dreszcze, ból lub mdłości. Należy wówczas poprosić personel o środki łagodzące. W niektórych placówkach niezbędnym elementem jest założenie cewnika i oddawanie moczu wyłącznie do przymocowanego pojemnika. Zakazane jest jedzenie i picie. Dobę po zabiegu lekarz ocenia pracę jelit i może dać pozwolenie na picie, a potem kleik ryżowy. W kolejnych dniach dieta będzie zawierać pierwsze lekkostrawne dania. Osoby po laparoskopii skarżą się na bóle ramion, bóle w klatce piersiowej i żebrach. Jest to wina mięśni przeponowych lub gazu. Jeżeli ból się nasila należy zgłosić do lekarzowi.

 

Hospitalizacja nie trwa długo. Jeśli do szpitala przychodzimy w poniedziałek, zabieg laparoskopii jest wykonany we wtorek. Środa jest dniem monitorowania zachowań organizmu, a jeśli nie ma powikłań, w czwartek możemy otrzymać wypis. Potem zostaje już tylko sprawa szwów, na których zdjęcie umawiamy się z pielęgniarką.

 

Podczas laparoskopii wykonuje się 3-4 małe nacięcia dlatego powrót do normalnego funkcjonowania jest szybki, a rany goją się krócej niż po klasycznej operacji – jest to główna zaleta chirurgii laparoskopowej.

Więcej na temat operacje ginekologia