Kobieta siedzi tyłem
Pixabay/TheHilaryClark/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Gruźlica jest przewlekłą chorobą wywoływaną przez bakterię: prątek gruźlicy, rzadziej prątek bydlęcy. Choroba ta dotyczy nie tylko płuc, ale też innych narządów i tkanek, w tym także skóry. Gruźlica skóry często pojawia się u osób, które chorowały wcześniej na gruźlicę innych narządów. Możliwe jest też zarażenie się nią przez kontakt z osobą chorą. Najczęstszymi postaciami gruźlicy skóry są: gruźlica toczniowa, gruźlica rozpływna i gruźlica brodawkująca.

Jak dochodzi do zarażenia się gruźlicą skóry?

Gruźlica skóry najczęściej pojawia się u osób, które chorowały na inne rodzaje gruźlicy (np. gruźlicę płuc) i rozwinęła się u nich odporność przeciwgruźlicza. Prątek gruźlicy z narządów wewnętrznych przedostaje się wtedy do skóry przez naczynia krwionośne i limfatyczne. Zarazić można się także przez kontakt z osobą chorą, najczęściej drogą kropelkową. Zmiany gruźlicze na skórze (ropienie, wypryski) mogą również pojawić się po szczepieniu przeciwko gruźlicy, w pobliżu miejsca podania szczepionki. Zdarza się to jednak bardzo rzadko.

Czym jest gruźlica toczniowa i jakie są jej objawy?

Gruźlica toczniowa (tuberculosis luposa) to najczęstsza postać gruźlicy skóry, która często towarzyszy gruźlicy płuc. Ma ona przebieg przewlekły i występuje u osób z wysoką odpornością przeciwgruźliczą. Dwa razy częściej zapadają na nią kobiety.

 

Zmiany na skórze są najczęściej zlokalizowane na twarzy i w jej okolicach. Żółtobrązowe lub czerwonobrązowe guzki toczniowe zlewają się, tworząc większe ogniska. W obrębie blizn często powstają nowe guzki.

 

Objawy tej choroby mogą przypominać objawy innych chorób skóry: tocznia rumieniowatego, sarkoidozy, nowotworu skóry. O zdiagnozowaniu gruźlicy toczniowej decydują wyniki badań bakteriologicznych i histopatologicznych skóry.

Czym jest gruźlica rozpływna i jakie są jej objawy?

Gruźlica rozpływna (tuberculosis colliquativa) najczęściej rozwija się wskutek zakażenia przechodzącego z tkanek głębszych, najczęściej z kości i węzłów chłonnych. Zmiany chorobowe zazwyczaj są umiejscowione na szyi, a także w okolicy żuchwy, obojczyka i mostka. Charakterystyczne dla tego rodzaju gruźlicy skóry są guzki, które powstają w tkance podskórnej. Guzki te rozmiękają i przebijają się na zewnątrz, gdzie tworzą przetoki i owrzodzenia z wydzieliną ropną.

 

Objawy gruźlicy rozpływnej są podobne do objawów ropni zwykłych i promienicy. Decydujące dla diagnozy są wyniki badań bakteriologicznych skóry.

Czym jest gruźlica brodawkująca i jakie są jej objawy?

Gruźlica brodawkująca (tuberculosis verrucosa) bywa następstwem zakażenia prątkiem bydlęcym. Narażeni są na nią weterynarze i patolodzy, dokonujący sekcji zwierząt. Objawem gruźlicy brodawkującej są brodawki występujące na rękach i czasem na stopach. Przypominają one brodawki wirusowe, dlatego decydujące dla diagnozy jest badanie histopatologiczne skóry, które wykluczy obecność wirusa HPV.

Jak leczy się gruźlicę skóry?

Podstawą skutecznego leczenia gruźlicy skóry jest wczesne rozpoznanie choroby. Gruźlicę skóry leczy się podobnie jak gruźlice innych narządów, za pomocą 3-4 skojarzonych leków przeciwprątkowych. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) leczenie gruźlicy powinno przebiegać dwufazowo. W pierwszej fazie podaje się 4 leki (izoniazyd, ryfampicynę, pirazynamid i etambutol) przez 2 miesiące, a następnie, w drugiej fazie, 2 leki (izoniazyd i ryfampicynę) przez 4 miesiące. Ponieważ prątki mogą uodparniać się na stosowane leki, terapii nie można przerywać, a leki trzeba zażywać regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarza.