termometr
Pixabay/OpenClipartVectors/CC0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Gorączka jest to zwiększenie temperatury ciała ponad normę, którą jest 36-37 stopni Celsjusza. Lekko podwyższona temperatura informuje, że w organizmie coś się dzieje. To sygnał, że zostały uruchomione reakcje obronne. Ważne jest, aby właściwie określić wysokość gorączki i podjąć środki zaradcze.

Kiedy gorączka jest korzystna dla organizmu?

Ośrodek termoregulacji naszego organizmu znajduje się w części mózgu zwanej podwzgórzem. Stan podgorączkowy to około 37 stopni Celsjusza, temperatura powyżej 38 stopni określana jest mianem gorączki. Przy czym należy pamiętać, że wysiłek fizyczny może podnieść ciepłotę ciała nawet o 0,5 stopnia. Podwyższona temperatura to odpowiedź organizmu na zakażenie bakteriami, wirusami, grzybami. Może to być też informacja, o obecności części martwych tkanek, ciała obcego, alergenów oraz związków chemicznych. Czynniki wywołujące ten stan to pirogeny, które przestawiają biologiczny wzorzec temperatury. Stan podgorączkowy oraz temperatura podwyższona do około 39 stopni Celsjusza, to korzystne środowisko dla mechanizmów obronnych organizmu. Wzrasta poziom leukocytów, natomiast blokowany jest dostęp patogenów do substancji odżywczych, co hamuje namnażanie szkodliwych czynników. Mimo, że gorączka jest stanem fizjologicznie męczącym dla organizmu i trwająca długo znacznie go osłabia, z biologicznego punktu widzenia jest naszym sprzymierzeńcem w walce z pirogenami. Istotne jest miejsce pomiaru temperatury. Najmniej dokładny wynik uzyskamy, mierząc temperaturę pod pachą: 36,6 stopni Celsjusza, w ustach wynosi 36,9 natomiast najbardziej dokładny, dla którego normą jest 37,1 stopni jest pomiar wykonywany w odbytnicy oraz uchu.

Kiedy gorączka jest groźna dla zdrowia?

Temperatura ciała wynosząca 41 stopni Celsjusza to poważne zagrożenie dla zdrowia. Może dojść wówczas do uszkodzenia delikatnych struktur mózgowych, albo do degeneracji białek. Zaburzeniu ulega szereg przemian chemicznych organizmu. Długo utrzymująca się lekko podwyższona temperatura również jest niekorzystna, ponieważ wyczerpuje organizm. Następuje zwiększone zapotrzebowanie na tlen w wyniku przyspieszenia akcji serca. Jest to szczególnie niebezpieczne dla osób z chorobą wieńcową oraz starszych. Gwałtowna zmiana temperatury ciała może być wówczas przyczyną zapaści. Gorączka powyżej 41,5 stopnia powoduje uszkodzenie komórek nerwowych, temperatura 42-43 stopnie, to nieodwracalne ścinanie się białek i nawet śpiączka, 45 stopni i więcej, to pewna śmierć.

Obniżanie gorączki – kiedy jest konieczne?

Gorączka powinna być obniżana u dzieci (z uwagi na niewykształcony do końca system termoregulacyjny), ponieważ może wywołać u nich drgawki, śpiączkę i wpływa negatywnie na pracę narządów wewnętrznych. Podczas ciąży wysoka temperatura ciała matki zagraża płodowi. Leki przeciwgorączkowe dostępne są bez recepty. Pamiętajmy, aby w przypadku wysokiej (ponad 38 stopni Celsjusza) oraz utrzymującej się około 10 dni gorączki natychmiast udać się do lekarza.