szpitalne łóżko
Flickr/Governo do Estado de São Paulo/CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Gastroskopia wykonywana jest za pomocą gastroskopu, dzięki któremu można zdiagnozować wiele chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz przeprowadzić pewne zabiegi lecznicze.

Przygotowanie do badania gastroskopowego

Jeżeli badanie jest wykonywane rano lub przed południem, należy zrezygnować z kolacji dzień przed nim. Co najmniej 8 godzin przed badaniem nie wolno nic jeść, a 4 godziny pić. W przypadku gastropatii cukrzycowej lub innych zaburzeń opróżniania żołądka czas ten jest wydłużony, wówczas konieczne jest stosowanie się do zaleceń lekarza. Protezy zębowe oraz wszelkie ciała obce znajdujące się w jakie ustnej (np. kolczyk w języku, guma do żucia) muszą zostać usunięte. Należy poinformować lekarza wykonującego badanie o wszystkich lekach przyjmowanych regularnie oraz dzień wcześniej. Skłonność do krwawień i omdleń podczas zabiegów medycznych też musi zostać zgłoszona osobie wykonującej badanie. Stosuje się następujące rodzaje znieczulenia (sedacji) w gastroskopii:

  • najczęściej stosowane i najmniej inwazyjne jest znieczulenie miejscowe tylnej ściany gardła – spryskuje się gardło lidokainą w aerozolu, która wraz ze śliną spływa do przełyku, znieczulając cały odcinek, w który będzie wprowadzany gastroskop.
  • minimalna sedacja – znieczulenie podaje się w postaci iniekcji dożylnej lub domięśniowej środka uspokajającego, w celu zwiększenia komfortu podczas badania, tę metodę często stosuje się wraz ze znieczuleniem miejscowym.
  • głębsza sedacja z anelgezją – domięśniowo lub dożylnie podawany jest lek uspokajający, przeciwbólowy oraz przeciwwymiotny. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju znieczulenia niwelowany jest odruch wymiotny oraz ból co znacznie ułatwia przeprowadzenie zabiegu.
  • znieczulenie ogólne (pełna anestezja) – wykonuje ją anestezjolog, który podczas zabiegu monitoruje parametry osoby badanej. Stosowane są leki znieczulające aplikowane dożylnie lub wziewnie. Po takim znieczuleniu osoba badana może udać się do domu, dopiero wówczas, gdy odzyska stan pełnej świadomości, co może trwać około dwóch godzin. Przez cały ten czas pozostaje pod obserwacją lekarza lub pielęgniarki.

Jak wygląda badanie gastroskopem?

Osoba badana jest układana na stole endoskopowym na lewym boku. Głowę opiera na niewielkiej poduszce. Całe badanie, jeśli jest przeprowadzone właściwie nie jest bolesne, a jedynie nieprzyjemne. Przed wprowadzeniem końcówki gastroskopu, w jamie ustnej zostanie umieszczony plastikowy ustnik chroniący aparat przed pogryzieniem. Lekarz poprosi nas o wysunięcie języka i wykonywanie odruchu przełykania, co ułatwi wsunięcie gastroskopu do przełyku. Podczas badania należy spokojnie leżeć, miarowo oddychając. Wyciekająca ślina, odbijanie, kaszel oraz odruch wymiotny to normalne zjawiska w trakcie gastroskopii. Dolegliwości te można zmniejszyć poprzez miarowe oddychanie. Zabieg trwa zazwyczaj około 15 minut przy gastroskopii diagnostycznej i wydłuża się on w przypadku gastroskopii terapeutycznej. Nie należy nic jeść min. pół godziny po badaniu (w przypadku znieczulenia ogólnego dwie godziny), ponieważ środek znieczulający upośledza pracę przełyku, niewskazane jest również prowadzenie samochodu, ponieważ używane do znieczulenia leki mogą wydłużać czas reakcji na bodźce. Jeżeli był wykonywany zabieg lub pobierane wycinki należy przestrzegać zaleceń lekarza. Przez kilka dni odczuwalny może być lekki ból gardła. Po badaniu omawiane są jego wyniki, jeżeli podczas zabiegu pobierane były wycinki do badania histopatologicznego – wyniki dostępne będą w ciągu kilku dni.

Powikłania po gastroskopii

Mimo że zdarzają się rzadko nie można ich wykluczyć. Najczęstsze powikłania po gastroskopii, to: perforacja ściany przewodu pokarmowego, krwawienie w miejscu wykonania biopsji oraz polipektomii, reakcje uboczne na leki znieczulające, jak również infekcja miejsca wkłucia dożylnego.