Szczęśliwi ludzie
© Tijana/Fotolia.com

Endorfiny: czym są i jak działają hormony szczęścia

Szczęśliwi ludzie
© Tijana/Fotolia.com

Hormon szczęścia, czyli endorfina, nie tylko wprawia w euforię, ale również zmniejsza ból. Endorfiny są wytwarzane m.in. w czasie wysiłku fizycznego i w sytuacjach stresowych.

 

Hormony szczęścia należą do grupy aminokwasów peptydowych, przypominających budową morfinę.

Czym są endorfiny?

Endorfiny to substancje produkowane przez mózg, działające podobnie jak naturalny narkotyk - morfina. Są wytwarzane pod wpływem silnych bodźców.

 

Hormony szczęścia powstają w wielu miejscach w ciele odpowiedzialnych za odczuwanie: w rdzeniu kręgowym, przysadce mózgowej i innych rejonach układu nerwowego oraz mózgu.

Jak działają endorfiny?

Endorfiny są neuroprzekaźnikami, które wchodzą w interakcje z receptorami komórek znajdujących się w mózgu. Hormony szczęścia odpowiadają za kontrolowanie emocji oraz zmniejszanie nasilenia bólu.

 

Endorfiny regulują również poziom hormonów w organizmie i temperaturę ciała. Wpływają na odporność na choroby. Zawiadują ponadto funkcjonowaniem układu oddechowego oraz układu krążenia.

 

Hormony szczęścia mogą być odpowiedzialne za pojawienie się lęku oraz gniewu. Dzieje się tak, gdy organizm błędnie zarejestruje sygnały wywoływane przez endorfiny. To, jak mocno i w jaki sposób zadziałają na konkretną osobę, zależy od jednostkowych cech. Większość z nas na niezbyt duże dawki tych hormonów reaguje pozytywnie.

 

Stan wywołany przez endorfiny może jednak uzależniać, zarówno fizycznie, jak psychicznie. Chcąc go utrzymać bądź wywołać na żądanie możemy sięgać po substancje wywołujące podobne odczucia, np. alkohol, słodycze, a nawet narkotyki.

Jak są wytwarzane endorfiny?

Hormony szczęścia są wytwarzane, kiedy jesteśmy narażeni na czynniki stresogenne lub powodujące ból. Organizm broni się przed nieprzyjemnymi ich skutkami, a mózg produkuje substancje mające je zwalczyć.

 

Endorfiny pojawiają się również wtedy, gdy się śmiejemy. Co więcej – jak pokazują badania, możemy doświadczyć ich działania, już gdy myślimy o śmiechu.

 

Wysiłek fizyczny i aktywność powoduje wytworzenie się hormonów szczęścia. Największą ich ilość można zaobserwować w czasie długotrwałego wysiłku. Badacze przypuszczają, że może mieć w tym udział niedotlenienie, które działa w przypadku pojawienia się euforii biegacza, jak również po spożyciu alkoholu. Euforia biegacza to zjawisko, które powstaje w przypadku długotrwałego wysiłku i zmniejsza odczuwanie bólu oraz zmęczenia. Długodystansowcy nie polegają wtedy na odczuciach, które wysyła im ciało, np. bólu nóg lub braku sił. Biegną, przezwyciężając swoje fizyczne granice, ponieważ ich mózg twierdzi, że są w stanie kontynuować wysiłek.

 

Endorfiny wytwarzane są też po spożyciu niektórych pikantnych przypraw, np. papryki chili. Dzieje się to na skutek zawartości kapsaicyny, która odpowiada za piekący smak. Papryka wywołuje pieczenie, a receptory w mózgu broniąc się przed nim, wytwarzają hormony szczęścia.

 

Podobnie działa akupunktura. Ból wywołany przez wbijanie igieł w ciało, powoduje wytworzenie się endorfin.

 

Hormon szczęścia pojawia się podczas opalania, zarówno w solarium jak i na słońcu. Powstawaniu endorfin sprzyja też zjedzenie czekolady, a także seks.


Więcej na temat hormony
Przeładuj

Pierwsza scena filmu "Artyści przeciw nienawiści" zaczyna się od... przekleństw Dody! Artystka zdradza kulisy tej sytuacji

zobacz 00:49