kobieta z bolącym łokciem
©Stasique/Fotolia

Dna moczanowa, czyli artretyzm – czynniki wywołujące chorobę

kobieta z bolącym łokciem
©Stasique/Fotolia

Dna moczanowa bardzo często współwystępuje z tzw. zespołem metabolicznym X, czyli z cukrzycą typu II i otyłością, a także z innymi chorobami cywilizacyjnymi. Artretyzm może mieć też podłoże genetyczne, zdarza się to jednak znacznie rzadziej.

Dna moczanowa – przyczyny choroby

Dna moczanowa, zwana także artretyzmem lub skazą moczanową, to przewlekła choroba spowodowana nadmiarem ilości skrystalizowanego kwasu moczowego we krwi. Nieprawidłowość ta prowadzi do tworzenia się stanów zapalnych. Kryształki kwasu moczowego gromadzą się w stawach, co objawia się silnym bólem zajętego stawu lub ścięgna oraz ograniczeniem jego ruchomości.

 

Nadmiar kwasu moczowego wynika z występowania w organizmie zbyt dużej ilości związków purynowych., znajdujących się między innymi w mięsie, podrobach, owocach morza.  Kwas moczowy w nadmiarze nie może już rozpuścić się we krwi, przez co odkłada się w tkankach. 

 

Staw, w którym gromadzą się niewydalone przez nerki ostre kryształki kwasu, puchnie, skóra wokół niego robi się czerwona. Początkowo ataki pojawiają się głownie w nocy lub nad ranem. 

Lekceważenie początkowych objawów dny moczanowej jest groźne - jeśli nie zdecydujemy się na zmianę diety, nie ograniczymy ilości puryn w pożywieniu, problem będzie narastać. Kryształki zaczną odkładać się w innych stawach, częściach miękkich mogą zacząć tworzyć się guzki dnawe. Uszkodzeniu ulec mogą także nerki.

Badania na dnę moczanową

Choroba początkowo rozwija się bezobjawowo, nie dając widocznych dolegliwości. Pierwsze ataki występują dopiero gdy kryształki kwasu narosną. Początkowym - niewidocznym - objawem - jest wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi - hiperurykemia. 

Prawidłowe stężenie kwasu moczowego we krwi zdrowego człowieka mieści się w przedziale od 3 do 7 mg% (180 do 420 µmol/l). Różnice pomiędzy wartościami zależą od płci - u mężczyzny prawidłowe stężenie wynosi do 7 mg%, a u kobiety do 6 mg%. W zależności od parametrów stosowanych w różnych laboratoriach normy mogą także wynosić 0,15-0,45 mmol/l (2,5-8,0 mg/dl).

Więcej na temat norm kwasu moczowego we krwi. 

 

Wyróżnia się dwa rodzaje dny moczanowej – pierwotną i wtórną.

Przyczyny dny moczanowej

Dna moczanowa może mieć podłoże genetyczne lub pojawić się w wyniku prowadzenia niezdrowego trybu życia. Ze względu na przyczyny powstawania choroby można wyróżnić jej dwa rodzaje.

Dna moczanowa pierwotna.

Dna moczanowa pierwotna pojawia się wskutek zbyt dużego wytwarzania kwasu moczowego lub jego niewystarczającego odfiltrowywania przez nerki i jest odziedziczonym zaburzeniem metabolicznym.

Dna moczanowa wtórna.

Występująca znacznie rzadziej dna moczanowa wtórna może być efektem ubocznym innych chorób (takich jak białaczka, cukrzyca typu II, napromieniowanie, nadciśnienie tętnicze, czerwonica prawdziwa bądź niedokrwistość hemolityczna) albo skutkiem chemio- i radioterapii (jeśli komórki zostaną uszkodzone). Czynnikami sprzyjającymi występowaniu tej choroby są przede wszystkim:

  • zła dieta, złożona głównie z produktów bogatych w puryny, czyli z mięsa, owoców morza, podrobów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • stosowanie niektórych leków (leków moczopędnych, aspiryny),
  • otyłość.

Choroba może również wystąpić jako powikłanie po przebytych operacjach i urazach oraz po przeszczepach narządów.

Dieta a dna moczanowa

Podstawą w leczeniu dny jest zmiana diety - ograniczenie dostarczanych z pożywieniem puryn.

Produkty z dużą ilością puryn:

  • czekolada,
  • podroby
  • mięso czerwone
  • sardynki, szprotki wędzone
  • kakao,
  • herbata,
  • kawa,
  • drożdże

Należy też wzbogacić dietę w większe ilości warzyw, owoców, masła, cukru, otrębów, makaronu, mleka, ziemniaków, czy sera. 

 

Do domowych sposobów leczenia dny moczanowej należy picie wody z sokiem z cytryny, która odkwasza organizm. Więcej o domowych sposobach na dnę moczanową

Pomocne przy problemach z dną są także zioła, przede wszystkim te, które wypłukują kwas moczowy - pokrzywa, skrzyp, arnika, bratek - więcej o ziołach na dnę moczanową.


Przeładuj

Mikołaj i Sylwia wystąpią w "Tańcu z Gwiazdami"? Mają jeden warunek!

zobacz 01:36