kobieta w ciąży siedząca z kotem
©NiDerLander/Fotolia

Przyczyny i objawy toksoplazmozy nabytej, wrodzonej i miejscowej

kobieta w ciąży siedząca z kotem
©NiDerLander/Fotolia

Toksoplazmoza jest chorobą pasożytniczą zwierząt i ludzi. Wzbudza niepokój u kobiet w ciąży, ponieważ wywołujący toksoplazmozę pierwotniak Toxoplasma gondiimoże doprowadzić do uszkodzenia płodu lub poronienia.

Co to jest toksoplazmoza?

Toksoplazmoza to jedno z najczęściej występujących zakażeń o charakterze pasożytniczym. Nie wszystkie osoby zarażone mają objawy tej choroby. Czasami mogą być tylko nosicielami toksoplazmozy.

W jaki sposób można zarazić się toksoplazmozą?

Najczęstszym powodem zakażenia toksoplazmozą jest kontakt z odchodami zarażonych kotów. Kot może zarazić się od swej matki poprzez łożysko, od innego kota i przez zjedzenie zarażonych gryzoni.

 

Pierwotniaki wywołujące toksoplazmozę występują także u ptaków, owiec i krów. Człowiek może zarazić się, zjadając zakażone mięso drobiu, owiec czy bydła. Wystarczy, że będzie niedosmażone, by stać się źródłem infekcji. Należy szczególnie uważać w czasie przygotowywania posiłków z jagnięciny i wołowiny. Źródłem zakażenia mogą być niedokładnie umyte noże czy deski do krojenia, który używano do obróbki zakażonego mięsa. Warto pamiętać, że cysty toksoplazmozy zabijane są w ciągu 10 minut gotowania mięsa w temperaturze co najmniej 58 stopni Celsjusza, zaś poprzez mrożenie następuje to po 3 dniach (temperatura mrożenia -12 do -20 stopni Celsjusza). Do zakażenia dochodzi także drogą kropelkową, gdy kot w pobliżu kichnie.

 

Nie można zarazić się toksoplazmozą od drugiego człowieka, wyjątkiem jest przypadek ciężarnej kobiety i jej dziecka. Wówczas wskazuje się też zakażenie śródmaciczne.

Objawy toksoplazmozy nabytej

Ze względu na sposób zakażenia wyróżnia się toksoplazmozę nabytą i wrodzoną. Pasożyt Toxoplasma gondii może zaatakować węzły chłonne, ośrodkowy układ nerwowy i gałkę oczną.

 

Toksoplazmoza nabyta, do której dochodzi już po urodzeniu (najczęściej w dzieciństwie), może nie wiązać się z żadnymi objawami. Jeżeli objawy jednak występują to są podobne do objawów grypy. Pojawia się zatem gorączka i bóle stawów. Zaobserwować także można obrzęk węzłów chłonnych i stany pozapalne narządów, które choroba także zajęła.

Objawy toksoplazmozy węzłowej

Toksoplazmoza węzłowa objawia się powiększeniem jednego lub kilku węzłów chłonnych. Zazwyczaj są to węzły karkowe, podżuchwowe, czasami obserwuje się powiększenie węzłów pachowych i pachwinowych. Toksoplazmozie węzłowej towarzyszą objawy podobne do objawów grypy, takie jak bóle głowy i mięśni, a także zapalenie gardła i osłabienie.

Objawy toksoplazmozy uogólnionej

Gdy pasożyt Toxoplasma gondii zaatakuje ośrodkowy układ nerwowy, wywołuje objawy, które są podobne do objawów zapalenia mózgu. Toksoplazmozie uogólnionej towarzyszą zatem zawroty i bóle głowy. Pojawiają się stany apatyczne i problemy ze skoncentrowaniem się. Ponadto występują kłopoty z utrzymaniem równowagi.

Objawy toksoplazmozy gałki ocznej

Toksoplazmoza oczna występuje rzadko. W tym przypadku dochodzi do zaburzeń widzenia: ostrość wzroku ulega pogorszeniu, a w polu widzenia powstają ubytki. Oczy chorego mogą łzawić. Pojawia się światłowstręt, mroczki i bóle oczu, ale rzadko dochodzi do całkowitej utraty wzroku. Toksoplazmozie gałki ocznej towarzyszą zmiany węzłowe.

Objawy toksoplazmozy wrodzonej

Toksoplazmoza wrodzona dotyczy zakażenia płodu matki, u której stwierdzono obecność pasożyta Toxoplasma gondii. Pasożyty z krwi zarażonej kobiety przedostają się do płodu w czasie ciąży. Może to grozić uszkodzeniem płodu, a nawet doprowadzić do poronienia, jeśli do zakażenia doszło we wczesnej ciąży. Toksoplazmoza u kobiety ciężarnej objawia się osłabieniem i powiększeniem węzłów szyjnych. Odnotowuje się objawy podobne do objawów mononukleozy zakaźnej.

 

Ryzyko wystąpienia powikłań u dziecka maleje z każdym kolejnym trymestrem ciąży. Jeżeli do zakażenia dojdzie w II trymetrze, to dziecko może mieć wady oka i układu nerwowego. Natomiast w przypadku zakażenia płodu od 6. do 9. miesiąca ciąży istnieje niskie ryzyko powikłań. Zakażenie w tym czasie może skutkować anemią u noworodka lub powiększeniem wątroby.

 

Objawy toksoplazmowy wrodzonej obserwuje się po narodzinach dziecka albo w kolejnych latach jego życia. Może ono cierpieć na zapalenia naczyniówki i siatkówki oka i mieć problemy ze słuchem. Typowymi objawami wrodzonej postaci toksoplazmozy są małogłowie, wodogłowie i zwapnienia wewnątrzczaszkowe. Dziecko może również cierpieć z powodu powracających napadów padaczki.


Więcej na temat ciąża choroby dziecięce
Przeładuj

Pierwsza scena filmu "Artyści przeciw nienawiści" zaczyna się od... przekleństw Dody! Artystka zdradza kulisy tej sytuacji

zobacz 00:49