masło o finezyjnym kształcie
Pixabay/condesign/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Cholesterol jest związkiem niezbędnym do prawidłowej pracy organizmu. Potrzebny jest do syntezy testosteronu i estrogenów oraz witaminy D3. Spadek lub podwyższenie stężenia cholesterolu we krwi może sygnalizować problemy zdrowotne.

Cholesterol dobry a cholesterol zły

Badanie biochemiczne krwi, które sprawdza cholesterol zły (LDL) i cholesterol dobry (HDL), powinno się przeprowadzać raz do roku. Podwyższony poziom złego cholesterolu, może grozić miażdżycą, zawałem serca i chorobą wieńcową. Organizm potrzebuje dobrego cholesterolu w celu wytwarzania hormonów płciowych i witaminy D3.

 

Zawartość cholesterolu podaje się w mg/dl (miligramach na decylitr) lub w mmol/l (milimolach na litr). Zależy to od punktu laboratoryjnego, w którym wykonuje się badanie. Stężenie cholesterolu zależy od diety, stanu zdrowia i aktywności fizycznej.

Normy cholesterolu całkowitego

Dla cholesterolu całkowitego jako prawidłowe podaje się stężenie w granicy od 150 do 200 mg/dl (3,9-5,2 mmol/l). Wartości graniczne to od 200 do 250 mh/dl (5,2-6,5 mmol/l). Stwierdzenie obecności cholesterolu całkowitego na poziomie powyżej 250 mg/dl (6,5 mmol/l) stanowi o zagrożeniu zdrowia. Wzrost stężenia tego cholesterolu jest związany z łuszczycą, niewydolnością nerek i niedoczynnością tarczycy. Może wystąpić u osób z chorobą alkoholową oraz spożywających pokarmy bogate w cholesterol. Natomiast spadek poziomu cholesterolu może być wywołany przez głodówkę i anemię. Powodem mogą być także choroby wątroby: marskość, ostra martwica, infekcyjne i toksyczne uszkodzenie wątroby.

Normy cholesterolu złego

W przypadku cholesterolu złego (LDL) prawidłowy wynik to poniżej 135 mg/dl (3,5 mmol/l). Wartości graniczne to od 135 do 155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l). Z kolei nieprawidłowe stężenie notuje się powyżej 155 mg/dl (4,0 mml/l). Rolą lipoprotein LDL jest dostarczenie cholesterolu do komórek, które wykorzystują go w zależności od zapotrzebowania (czasem dostarczona jest zbyt duża ilość cholesterolu, co powoduje odkładanie się go w ścianach tętnic). W związku z tym podwyższają one stężenie cholesterolu we krwi.

Normy cholesterolu dobrego

Nadmiar cholesterolu odbierają lipoproteiny HDL i przekazują go do wątroby, gdzie wykorzystuje się je do produkcji kwasu żółciowego. Reszta cholesterolu jest wydalana, w związku z czym HDL przyczynia się do obniżenia jego poziomu. Wartości prawidłowe dobrego cholesterolu (HDL) dla mężczyzn to 35-70 mg/dl (0,9-1,8 mmol/l), a dla kobiet 40-80 mg/dl (1,0-2,1 mmol/l). Niski poziom HDL zwiększa ryzyko chorób serca. Z kolei osoby z wysokim poziomem HDL (powyżej 60 mg/dl) żyją nawet 7 lat dłużej niż te, które mają normalny poziom tych lipoprotein.