dziecko i zupa
©mbt_studio/Fotolia

Jak rozpoznać celiakię?

dziecko i zupa
©mbt_studio/Fotolia

Celiakia ze względu na rodzaj i stopień nasilenia objawów dzieli się na odmianę klasyczną, niemą i ukrytą. Teoretycznie najłatwiej rozpoznać celiakię klasyczną, bo daje ona najliczniejsze dolegliwości, w praktyce jednak może się zdarzyć, że ta postać choroby będzie atypowa. Najczęściej występuje postać niema, w którą z czasem przekształcić się może celiakia ukryta. Oprócz tej kwalifikacji przy rozpoznawaniu objawów trzeba wziąć pod uwagę wiek chorego.

Objawy celiakii klasycznej

Celiakia klasyczna, zwana też aktywną lub jawną, daje najbardziej odczuwalne dolegliwości. Ze względu na ilość towarzyszących jej objawów dzieli się na celiakię: pełnoobjawową, niepełnoobjawową i atypową. Występuje zwykle u dzieci, osób starszych i kobiet ciężarnych. Oprócz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunki tłuszczowe lub wodniste, bóle brzucha, wzdęcia, brak apetytu i spadek masy ciała, wywołuje też zaburzenia psychiczne, np. nastroje depresyjne. Do innych mało charakterystycznych objawów celiakii klasycznej należą:

  • wysypki skórne,
  • rozregulowanie cyklu miesiączkowego,
  • chroniczne zmęczenie,
  • bóle kostne,
  • obrzęki mięśniowe.

Celiakia klasyczna może stać się przyczyną szeregu chorób towarzyszących, takich jak:

  • hipowitaminoza,
  • krzywica,
  • niedokrwistość megaloblastyczna,
  • nietolerancja na inne substancje, np. laktozę lub dwucukry.

Objawy celiakii niemej

Celiakia niema, czyli bezobjawowa albo ubogoobjawowa, jest możliwa do zdiagnozowania tylko po próbnym wprowadzeniu diety bezglutenowej. Tę postać choroby rozpoznaje się zwykle u starszych dzieci oraz u osób pomiędzy 35. a 50. rokiem życia. Szacuje się, że jest 7 razy częstsza od celiakii klasycznej. Ciężko jednak potwierdzić tę tezę, bo wielu cierpiących na celiakię niemą nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby. Jeżeli pojawiają się u nich jakieś objawy, to o tak różnym charakterze, że ciężko znaleźć ich wspólne źródło. Są to np.:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • osteoporoza,
  • padaczka,
  • marskość wątroby,
  • cukrzyca typu I,
  • wysokie stężenie cholesterolu,
  • afty w jamie ustnej,
  • częste poronienia,
  • autyzm.

Objawy celiakii ukrytej

Celiakia ukryta, czyli latentna, utajona lub drzemiąca może przez wiele lat nie ujawniać się w organizmie, ale w pewnym momencie – pod wpływem czynników środowiskowych – rozwinąć się do postaci niemej bądź – rzadziej – klasycznej. Do zaostrzenia celiakii ukrytej najczęściej dochodzi w wyniku:

  • infekcji przewodu pokarmowego,
  • zwiększenia spożycia glutenu,
  • powikłań po zabiegach chirurgicznych,
  • intensywnego stresu,
  • ciąży.

Objawy celiakii u dzieci

Niezależnie od typu celiakii, objawy choroby różnią się w zależności od wieku chorego. Najłatwiej zauważyć niepokojące zmiany chorobowe u dzieci, które przestają rosnąć, stają się coraz chudsze (mimo wyraźnie powiększonego obwodu brzucha), wolniej dojrzewają płciowo i psychicznie, mają także problemy w nauce. Oprócz tego często występuje u nich choroba Dühringa, która objawia się swędzącą wysypką w okolicach pośladków i łokci. 

Przeładuj

Tomson i Baron w szoku! Występ uczestników "The Voice of Poland" mocno zaskoczył jurorów!

zobacz 01:11