dziecko jedzące
©Robert Przybysz/Fotolia

Jak wykryć celiakię?

dziecko jedzące
©Robert Przybysz/Fotolia

Celiakia (choroba trzewna) jest chorobą immunologiczną. Ma podłoże genetyczne i charakteryzuje się nietolerancją glutenu (białka zapasowego), która jest przyczyną zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego. Mimo, że celiakia trwa przez całe życie i nie można jej całkowicie wyleczyć, niezwykle istotne jest jej wczesne zdiagnozowanie. Szybkie przejście na ścisłą dietę bezglutenową minimalizuje ryzyko powikłań.

Celiakia: objawy zależą od wieku

Pierwszym etapem w diagnozowaniu celiakii jest obszerny wywiad lekarski. Trzeba podczas niego sięgnąć pamięcią do dzieciństwa, bo w zależności od wieku chorego, objawy kliniczne charakterystyczne dla celiakii różnią się (zarówno pod względem nasilenia, jak i częstotliwości występowania). Dzieciom obciążonym tą chorobą dolegają częste biegunki, wymioty i problemy ze wzrostem. Zaniepokoić może również powiększony obwód brzucha, pomimo ogólnego wychudzenia ciała. Przy celiakii pojawiają się takie choroby towarzyszące, jak cukrzyca typu I czy też choroba Dühringa (opryszczkowe zapalenie skóry). U młodzieży w wieku szkolnym, oprócz wymienionych wcześniej objawów zaobserwować można afty jamy ustnej, niedokrwistość oraz zaparcia. Osoby dorosłe mogą mieć zaburzony rytm wypróżnień, biegunki tłuszczowe, wzdęcia, mogą też być bardzo chude, a także ogólnie osłabione.

Celiakia: badania laboratoryjne

Przy podejrzeniu celiakii niezbędna jest wizyta u gastroenterologa. Zleci on wykonanie badań serologicznych krwi, w której mogą znajdować się charakterystyczne dla tej choroby przeciwciała. Badanie to wykrywa je nawet u 90% pacjentów. Są to przeciwciała przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA), transglutaminazie tkankowej (tTG) oraz deamidowanej gliadynie (potocznie: „nowej gliadynie” DGP lub GAF). Dla większej dokładności oznacza się zwykle dwa testy łącznie (szczególnie wysoką wartość diagnostyczną dają dwa ostatnie przeciwciała). Część chorych nie wytwarza jednak przeciwciał w ogóle, w związku z tym negatywny wynik takiego badania nie wyklucza choroby.

Biopsja jelita cienkiego w diagnostyce celiakii

Kluczowym elementem w zdiagnozowaniu celiakii jest biopsja jelita cienkiego wykonywana endoskopowo podczas gastroskopii. Połknięcie sondy z kamerą na końcu pozwala lekarzowi na pobranie przynajmniej czterech małych fragmentów jelita do zbadania. Zabieg, mimo iż nieprzyjemny, pozwala ocenić zanik kosmków w czterostopniowej skali Marsha. Dopiero biopsja daje pewność diagnostyczną.

Przeładuj

Czy Marlena i Seweryn z "Rolnik szuka żony" naprawdę się rozstali? Zobacz ich historię miłości

zobacz 02:12