pusta probówka
Pixabay/kropekk_pl/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Bilirubina całkowita to substancja, która pomaga w diagnozie i kontroli schorzeń wątroby. Jej poziom należy kontrolować szczególnie przy przyjmowaniu leków obciążających ten organ.

 

Bilirubina wchodzi w skład hemoglobiny – jest to żółty barwnik, który pochodzi z rozpadu czerwonych krwinek. Na bilirubinę całkowitą składa się bilirubina bezpośrednia (sprzężona) i bilirubina pośrednia (wolna).

Kiedy należy zbadać poziom bilirubiny?

Badanie poziomu bilirubiny zaleca się przy podejrzeniu schorzeń i zaburzeń pracy wątroby, m.in. z powodu zatrucia substancjami mogącymi ją uszkodzić albo wirusowego zapalenia wątroby (WZW). Należy to zrobić także przy żółtaczce, by zidentyfikować jej rodzaj.

U dorosłych osób poziom bilirubiny całkowitej nie powinien przekraczać 17 µmol/l , czyli 1,1 mg/dl (inaczej 1,1 mg%). Dla noworodków normy są wyższe:

  • noworodek jednodniowy – do 68 µmol/l lub 4 mg/dl,
  • noworodek trzydniowy – do 17 lub 10 mg/dl,
  • miesięczne dziecko – do 17,1 µmol/l lub 1 mg/dl.

Gdy poziom bilirubiny całkowitej wzrośnie powyżej 34 µmol/l czyli 2 mg/ dl dochodzi do rozwoju żółtaczki.

Analizę wykonuje się na podstawie pobranej próbki krwi. Przed badaniem nie trzeba być na czczo. Koszt badania na własną rękę wynosi około 10 złotych.

Hiperbilirubinemia, czyli wysoki poziom bilirubiny

Zwiększone stężenie bilirubiny całkowitej to inaczej hiperbilirubinemia. Występuje w chorobie hemolitycznej (tzw. konflikcie serologicznym),  zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), i zespole Gilberta (genetycznej chorobie metabolicznej, związanej z zaburzeniem metabolizmu bilirubiny w wątrobie).

 

Wzrost wartości bilirubiny całkowitej powoduje żółciowa marskość wątroby, rak dróg żółciowych, żółtaczka, zapalenie dróg żółciowych, zespół Criglera-Najjara, choroba Gilberta i zatrucie muchomorem sromotnikowym. Również niektóre leki, np. erytromycyna, mogą podwyższyć poziom bilirubiny.

Jak obniżyć wysoką bilirubinę?

Przede wszystkim należy zacząć od wizyty u lekarza, by zdiagnozować przyczynę wysokiego poziomu bilirubiny. Zdecydowanie nie powinno się brać na własną rękę leków obniżających bilirubinę. Być może wystarczy tylko lekkostrawna dieta nieobciążająca wątroby, jednak dla pewności lekarz zleci dodatkowe badania.