Mammografia
© jovannig/Fotolia.com

Badania przesiewowe – dla kogo, w jakim wieku są zalecane?

Mammografia
© jovannig/Fotolia.com

Badania przesiewowe, inaczej skrining, to działania mające na celu wykrycie chorób u osób najczęściej znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka.

 

Badania przesiewowe prowadzą do wczesnego postawienia diagnozy. Nie zawsze są one jednak trafne. Często badania dają uczucie złudnego poczucia bezpieczeństwa u pacjenta.

Typy badań przesiewowych

Badania przesiewowe dzieli się na dwa rodzaje:

  • badania w grupie wysokiego ryzyka (np. gdy w rodzinie zdiagnozowano chorobę nowotworową),
  • badania na całej populacji (np. u osób w określonym wieku).

 

Przykładowe typy badań:

  • Próba tuberkulinowa – przeprowadzana w celu rozpoznania gruźlicy.
  • Badania alfa-fetoproteinowe – przeznaczone dla kobiet w ciąży w celu rozpoznania nieprawidłowości płodu.
  • Badania cytologiczne pochwy – w celu wykrycia raka szyjki macicy.
  • Mammografia – w celu rozpoznania raka piersi.
  • Kolonoskopia – przeznaczona na rozpoznanie raka jelita grubego.
  • Test Becka – pomaga zdiagnozować depresję.

Badania przesiewowe u noworodków

Noworodki w Polsce są objęte programem obowiązkowych i darmowych badań przesiewowych. Za ich koordynację odpowiada Instytut Matki i Dziecka. Są przeprowadzane w ośmiu ośrodkach w całym kraju, do których szpitale wysyłają przygotowane próbki. Ośrodki te znajdują się w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu.

 

Badania przesiewowe noworodków są nastawione na wykrywanie takich niebezpiecznych chorób, jak:

  • fenyloketonuria - która prowadzi do gromadzenia się w organizmie nadmiaru aminokwasu fenyloalaniny,
  • hipotyreoza - czyli wrodzona niedoczynność tarczycy,
  • mukowiscydoza – która zaburza działanie gruczołów, 

oraz kilkadziesiąt innych wrodzonych wad metabolizmu.

Zalety i wady przeprowadzania badań przesiewowych

Badania przesiewowe mogą uratować życie. Największą ich zaletą jest to, że wykrywają choroby we wczesnych stadiach rozwoju. Pozwala to na lepsze i mniej inwazyjne ich leczenie. Niestety nie są to badania, które dają 100% pewności. Zdarza się, że u osób zdrowych diagnozowane są schorzenia, których nie mają.

Kiedy przeprowadzić badania przesiewowe?

Badania przesiewowe powinno się przeprowadzać w każdym wieku. Polskie prawo nakazuje wykonanie ich u każdego narodzonego dziecka. Szczególnie ważne jest zlecanie badań, jeśli w rodzinie występują przypadki zachorowań na choroby nowotworowe. Niestety w związku z ich wysoką ceną, nie każdy może pozwolić sobie na systematyczne ich wykonywanie. Pakiet badań przesiewowych może kosztować nawet dwa tysiące złotych.


Przeładuj

Blanka Lipińska pilnuje Barona na planie "The Voice of Poland"?! Zobaczcie, co na to Baron!

zobacz 00:39