Badania na cukrzycę
© meepoohyaphoto/Fotolia.com

Badania na cukrzycę: przy wahaniach cukru, silnym pragnieniu i kłopotach ze wzrokiem

Badania na cukrzycę
© meepoohyaphoto/Fotolia.com

Cukrzycę rozpoznaje się poprzez badanie poziomu cukru we krwi oraz krzywą cukrową. W przypadku cukrzycy typu 1 wykonuje się też badania na obecność peptydu C i przeciwciał anty-GAD.

 

Hiperglikemia, czyli zbyt wysoki poziom cukru we krwi oraz hipoglikemia, czyli niedocukrzenie są oznaką, że organizm ma problemy z metabolizmem glukozy. Za rozkład glukozy odpowiada produkowana przez trzustkę insulina.

 

Objawy zbyt niskiego albo zbyt wysokiego stężenia glukozy we krwi mogą występować przygodnie u nieleczonych cukrzyków. Wczesne wykrycie cukrzycy typu 2 może pozwolić uniknąć zastrzyków z insuliny. W cukrzycy typu 1 zastrzyki z insuliny są konieczne.

Przyczyny cukrzycy i czynniki ryzyka zachorowania

Cukrzyca typu 1 wykrywana jest głównie u dzieci i młodzieży i stanowi 10% wszystkich przypadków cukrzycy. Ten typ cukrzycy może być dziedziczny. W cukrzycy typu 1 trzustka nie produkuje właściwych ilości insuliny, przez co cukier nie jest właściwie metabolizowany. Cukrzyca typu 1 wymaga stałego dostarczania insuliny w zastrzykach lub przez pompę insulinową.

 

Natomiast tym, co powoduje cukrzycę typu 2, jest niehigieniczny tryb życia i nieprawidłowe odżywianie, czyli jedzenie produktów o dużej zawartości tłuszczu i kalorii oraz żywności wysokoprzetworzonej i brak ruchu. Badania na cukrzycę powinny wykonać też kobiety, które są w ciąży, oraz osoby, u których w rodzinie zdiagnozowano tę chorobę.

Objawy, które powinny skłonić do wykonania badania na cukrzycę

Jeśli poziom cukru w organizmie jest zbyt niski lub mocno za wysoki, mówi się o hipo- oraz hiperglikemii. Skoki cukru powodują dolegliwości, które powinny skłonić do wykonania badania na cukrzycę.

 

Objawy hipoglikemii, czyli niedocukrzenia, to:

  • utrata ostrości widzenia,
  • dezorientacja,
  • uczucie głodu,
  • pocenie się,
  • odczuwanie niepokoju,
  • drżenie mięśni.

 

Hiperglikemia, czyli wzrost poziomu cukru we krwi dużo ponad normę, objawia się:

  • silnym uczuciem pragnienia,
  • częstomoczem,
  • zmęczeniem i osłabieniem,
  • pogorszeniem ostrości wzroku,
  • powolnym gojeniu ran,
  • częstymi infekcjami.

Rozpoznanie cukrzycy – normy i poziom cukru we krwi przy cukrzycy

Podstawowym badaniem na cukrzycę jest pomiar stężenia glukozy we krwi. Zdrowy dorosły człowiek na czczo nie powinien mieć więcej niż 100 miligramów glukozy w decylitrze krwi. Świadczący o cukrzycy poziom cukru we krwi powinien być zbyt wysoki w kilku kolejnych badaniach. Jeśli wynik wynosi w dwóch kolejnych próbach od 100 do 125 mg/dl, można interpretować go jako objaw stanu przedcukrzycowego.

 

Dla nieleczonej cukrzycy normą jest stężenie glukozy w organizmie wyższe niż 200 mg/dl. Jeśli poziom cukru we krwi przekracza tę granicę, cukier pojawia się także w moczu. Glukoza w moczu jest powodem do przeprowadzenia dalszej diagnostyki w kierunku cukrzycy.

 

Objawy niedocukrzenia lub hiperglikemii, wysokie wyniki podczas kolejnych badań poziomu cukru i glukoza w moczu to kryteria rozpoznania cukrzycy typu 2. Aby potwierdzić diagnozę, konieczne jest wykonanie testu doustnego obciążenia glukozą zwanego w skrócie OGTT. Wynikiem tego badania na cukrzycę jest krzywa cukrowa. Obrazuje ona, jak organizm radzi sobie z przyjmowaną doustnie glukozą. OGTT polega na zbadaniu poziomu cukru na czczo oraz w dwie godziny po wypiciu glukozy (link do tekstu).

 

Aby prawidłowo rozpoznać o wiele rzadszą cukrzycę typu 1, trzeba wykonać test glukozy we krwi u dzieci, a u dorosłych test na obecność przeciwciał anty-GAD oraz na obecność peptydu C.

Badania w cukrzycy trzeba wykonywać regularnie

Kilka razy w ciągu dnia osoba chora na cukrzycę powinna samodzielnie badać poziom cukru we krwi. Można łatwo zrobić to przy pomocy glukometru (aparatu do pomiaru stężenia glukozy we krwi).

 

Jeśli diabetyk nie przeprowadza takich testów, lekarz zleca wykonanie badania odsetka hemoglobiny glikowanej, czyli HbA1c. Obrazuje ono średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu ostatnich 3 miesięcy.

 

Cukrzyca wymaga też badania sprawności nerek poprzez oznaczanie stężenia albuminy w moczu. Ten test należy wykonywać raz do roku. Raz do roku powinno się też odwiedzić gabinet okulisty, ponieważ cukrzyca może uszkadzać siatkówkę oka (retinopatia). Przy każdej wizycie u lekarza warto poprosić o zbadanie stóp, które są szczególnie podatne u diabetyków na owrzodzenia i trudno gojące się rany (tzw. stopa cukrzycowa).

Cena badań na cukrzycę

Badania niezbędne do diagnozy cukrzycy są refundowane, tak jak badania kontrolne przeprowadzane u diabetyków. Bezpłatnie na podstawie skierowania od lekarza można wykonać pomiar stężenia glukozy we krwi (lub samodzielnie przy pomocy glukometru), doustny test tolerancji glukozy, odsetek hemoglobiny glikowanej (HbA1c), stężenie peptydu C, stężenie albumony w moczu i inne wymienione w artykule.

 

Koszty należy ponieść jedynie podczas zakupu pasków do glukometru służącego do samodzielnego testu poziomu cukru we krwi. Paski do glukometru są refundowane w 70% (płaci się za nie 30% ceny) w przypadku cukrzycy typu 2 i innych rodzajów (MODY, LADA), wymagającej mniej niż trzech wstrzyknięć insuliny na dobę. Dla częstszych wstrzyknięć w cukrzycy typu 2 oraz dla chorych na cukrzycę typu 1 i dla korzystających z pomp insulinowych za paski płaci się jedynie ryczałt. Ryczałt za paski wynosi 10% wartości. Lekarz pierwszego kontaktu może jednorazowo wypisać receptę na 100 pasków do glukometru.

 

Płatne są też paski służące do pomiarów stężenia acetonu we krwi oraz paski do sprawdzania stężenia glukozy i acetonu w moczu.

 

W prywatnych placówkach badania służące do diagnozy cukrzycy i przeprowadzane podczas jej leczenia kosztują od kilku do kilkunastu złotych, a za kilkadziesiąt złotych można wykonać cały pakiet badań na cukrzycę.

 

Więcej na temat badania diagnostyczne cukrzyca
Przeładuj

Kaczorowska, Krupa, Przybysz... Dla tych gwiazd to pierwszy Dzień Matki! Kto jeszcze został mamą w ostatnich miesiącach?

zobacz 01:58