Dziewczyna pochylona nad talerzem
Flickr/daniellehelm/CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Anoreksja (łac. anorexia nervosa), czyli jadłowstręt psychiczny, najczęściej wymaga długotrwałego leczenia. Przyczyny anoreksji zazwyczaj są złożone, ich źródłem może być wychowanie, relacje z rówieśnikami, zaburzenia neurologiczne, uwarunkowania kulturowe, indywidualne predyspozycje. Z tego względu terapia anoreksji musi być wszechstronna.

Cele leczenia anoreksji

Leczenie osoby chorej na anoreksję powinno być ukierunkowane na:

  • uświadomienie jej mechanizmów choroby – musi ona zrozumieć, że choruje na anoreksję, chorobę, która wyniszcza jej ciało i zmienia percepcję rzeczywistości;
  • zmianę oceny wzorców społecznych i kulturowych, które motywują ją do odchudzania i ćwiczeń – anoreksja nie jest „przyjaciółką”, tylko chorobą psychiczną, a ktoś, kto na nią choruje, nie jest „motylkiem”, tylko osobą chorą;
  • zmianę postrzegania własnego ciała – musi przyjąć do wiadomości, że jej ciało jest nienaturalnie chude i że jest to stan, który należy zmienić;
  • ukształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych, umożliwiających utrzymanie prawidłowej wagi ciała – musi zaakceptować fakt, że organizmowi należy dostarczać energii i określonej liczby składników odżywczych oraz to, że jedzenie nie wiąże się z utratą kontroli nad swoją wagą i po osiągnięciu prawidłowej wagi można ją utrzymać;
  • zbudowanie poczucia własnej wartości i samoakceptacji.

 

Żeby osiągnąć takie efekty, w leczeniu anoreksji łączy się: psychoterapię (indywidualną i rodzinną) oraz farmakoterapię powikłań choroby.

Szpitalne leczenie anoreksji

Do szpitala trafiają osoby, których organizm jest wycieńczony chorobą. Wskazywać na to mogą: wychudzenie – BMI niższy niż 16, zaburzenia somatyczne (odwodnienie, deficyt elektrolitów, zaburzenia rytmu serca). Hospitalizacji poddawane są też osoby, które podejmowały próby samobójcze. Najważniejszym celem hospitalizacji jest zwiększenie wagi chorego do takiej, która nie będzie zagrażała jego zdrowiu. Jeśli chory nie zgadza się na uczestnictwo w leczeniu, a stan zdrowia zagraża jego życiu, możliwe jest leczenie przymusowe.

Psychoterapia anoreksji

Psychoterapię wykorzystuje się w leczeniu osób, których stan zdrowia nie zagraża życiu. W leczeniu anoreksji stosuje się terapię indywidualną, najczęściej behawioralno-poznawczą, lub rodzinną.

 

Terapia poznawczo-behawioralna pomaga choremu na anoreksję zidentyfikować szkodliwe myśli i przekonania na temat własnej sylwetki i jedzenia, prowadzące do autodestrukcyjnych zachowań. Myśli te są następnie stopniowo zastępowane zdrowym podejściem. Chory uczy się radzić sobie z negatywnymi myślami i emocjami w konstruktywny sposób, zmienia sposób interpretacji negatywnych doświadczeń.

 

W przypadku, kiedy przyczyny anoreksji w dużym stopniu wnikają z relacji rodzinnych, skuteczna bywa psychoterapia całej rodziny. Bliscy uczą się dzięki niej, jak postępować z osobą chorą na anoreksję, a psychoterapeuta może przekonać się, jak funkcjonuje ona w swoim środowisku.

Farmakologiczne leczenie anoreksji

Do leczenia psychologicznych konsekwencji anoreksji stosowane są często leki przeciwdepresyjne i uspokajające. Z uwagi na to, że anoreksja prowadzi także do problemów hormonalnych, wynikających z zaburzenia pracy funkcji mózgowej, często konieczne jest włączenie leków przywracających organizmowi równowagę hormonalną.