orzechy w miseczkach
© sommai/Fotolia.com

Aflatoksyny: w jakich produktach mogą się znajdować i dlaczego są niebezpieczne?

orzechy w miseczkach
© sommai/Fotolia.com

Niebezpieczne aflatoksyny są wytwarzane przez pleśnie. Zostały wpisane na listę substancji rakotwórczych. Zdarza się, że występują w zbożach, orzeszkach ziemnych, a nawet mleku.

 

Żywność produkowana dla ludzi, zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia nie może zawierać aflatoksyn w ilości umożliwiającej ich wykrycie. Te substancje działają mutagennie już w niewielkich stężeniach.

Czym są aflatoksyny?

Aflatoksyny są produktem ubocznym pleśni: głównie Aspergillus i Penicillium, jednak nie każdy spleśniały produkt zawiera te substancje. Mogą natomiast znajdować się w jedzeniu bez widocznej pleśni.

 

Aflatoksyny to substancje, których nie uda się zniszczyć nawet podczas obróbki cieplnej. Z powodu swojego groźnego dla zdrowia działania zostały wpisane na listę substancji rakotwórczych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dn. 11 września 1996 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 571).

 

W jakich produktach występują aflatoksyny?

 

Pojawianiu się aflatoksyn w żywności sprzyjają głównie wilgoć i wysokie temperatury. Najczęściej występują w:

  • zbożach,
  • migdałach,
  • orzeszkach ziemnych,
  • mleku,
  • figach, rodzynkach, daktylach i innych suszonych owocach,
  • kokosach,
  • kukurydzy
  • i przyprawach.

 

Aflotoksyny mogą znajdować się także w serach, produktach mięsnych, jajach lub w mleku. Przyczyną takiego skażenia bywa karmienie zwierząt paszą z zawartością aflotoksyn.

 

Pleśń i jej pochodne mogą się rozwinąć także w nasionach. Zaniedbane i pozostawione w wilgoci, a następnie wysiane, mogą być niebezpieczne, gdyż substancja może przenikać do tkanki rośliny. Pleśnie typu Aspergillus często pojawiają się także w drewnianych kompostownikach. Rośliny nawożone zakażonym kompostem, mogą być narażone na rozwój aflatoksyn.

Szkodliwe działanie aflatoksyn

Długotrwały kontakt z aflatoksynami może wywołać raka nerek lub wątroby. Aflatoksyny powodują niszczenie miąższu wątroby lub marskość tego organu. Te toksyczne substancje powstałe z pleśni przyspieszają proces chorobowy wątroby szczególnie u osób po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby typu B. Nerki i wątroba mają bezpośredni udział w usuwaniu toksyn z organizmu, dlatego to właśnie na nich skutki działania szkodliwych substancji są najwcześniej widoczne.

 

Aflatoksyny są przyczyną pojawienia się typowo alergicznych reakcji. Objawy zatrucia to: wydzielanie śluzu, obrzęk dróg oddechowych, duszności, wysypka, kichanie, zatkanie uszu, a nawet wymioty i mdłości.

 

Aflatoksyny mogą być również przyczyną powstawania chorób genetycznych. Oprócz rakotwórczego, mają bowiem działanie sprzyjające mutacjom ludzkiego genomu.

 

Pleśnie typu Aspergillus mogą wywołać infekcyjną chorobę płuc (mogącą przypominać reakcję alergiczną) – aspergilozę. Choroba objawia się podobnie jak astma: pojawia się rozbicie, gorączka oraz inne reakcje alergiczne. Dodatkowo występują symptomy grypopodobne: bóle kości, różowa plwocina, spadek masy ciała. Może wystąpić krwiomocz, a nawet zaburzenia widzenia prowadzące do ślepoty. Infekcja może objąć zatoki, wsierdzie lub opony mózgowo-rdzeniowe. Aspergiloza rozwija się najczęściej u osób mających mocno obniżoną odporność, np. chorych na AIDS lub poddanych leczeniu sterydami, immunosupresantami bądź cytostatykami.


Więcej na temat nowotwór
Przeładuj

Lewandowska, Sienkiewicz, Boruc... Te gwiazdy pokazały swoje brzuchy szybko po porodzie!

zobacz 02:18